AİHM, Türkiye’de hem hukuksuz ceza verildiğini hem de adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini tespit etti; toplam 893 kişi hakkında ihlal kararı verildi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye hakkında verdiği son kararlarda, toplam 893 kişi için hak ihlali hükmüne vardı. Kararlarda, 264 kişi için adil yargılanma hakkını düzenleyen 6. maddenin, 34 kişi için kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesini içeren 7. maddenin, 595 kişi için ise her iki maddenin birlikte ihlal edildiği tespit edildi.
AİHS’in 6. maddesi, bireylerin adil ve tarafsız bir mahkemede yargılanma hakkını güvence altına alırken; 7. madde, açıkça kanunda suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimsenin cezalandırılamayacağını düzenliyor. AİHM, bu kararlarda Türkiye’de hem hukuki dayanağı tartışmalı cezalar verildiğini hem de yargı süreçlerinin adil yürütülmediğini ortaya koydu.
Uluslararası Ceza Hukukçusu Dr. Ufuk Yeşil, AİHM’nin son verdiği kararla ilgili sosyal medya hesabından şu değerlendirmede bulundu:
AİHM, bugün açıkladığı Kılıçarslan ve Diğerleri/Türkiye kararında, 595 kişinin adil yargılanma hakkının (Madde 6) ve kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesinin (Madde 7) ihlal edildiğine hükmetmiştir.
“Başvurucuların “Cemaat üyeliği” iddiası, mahkûmiyetlerin ana gerekçesini oluşturmuştur. Bu kapsamda, başvurucuların ByLock uygulamasını kullandığı iddiası, tek başına mahkûmiyet için yeterli delil olarak kabul edilmiştir.
Bunun yanı sıra bazı başvurucular hakkında;
- Cemaat ile bağlantılı kabul edilen sendika, dernek veya vakıflara üyelik,
- Bank Asya’daki hesap hareketleri,
- Bazı yayın veya görsel-işitsel materyallere sahip olma,
- Cemaat tarafından organize edildiği değerlendirilen gezilere katılım ile yurt dışı giriş-çıkış kayıtları,
- Cemaat bağlantılı vakıflara bağış,
- Cemaat’i destekler nitelikteki gösterilere katılım,
- Sosyal medyada cemaat lehine paylaşımlar,
- Cemaat evleri veya yurtlarında kalma,
- KakaoTalk veya Eagle gibi mesajlaşma uygulamalarının kullanımı,
- Cemaatle bağlantılı kurum ve şirketlerde çalışma ya da üyelik ve buna ilişkin tanık ifadeleri
de mahkûmiyet gerekçeleri arasında yer almıştır.AİHM, ihlal gerekçesinde şu hususlara dikkat çekmiştir:
Mahkeme, Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararında belirlenen ilkelerin bu davada da geçerli olduğunu ve bu ilkelerden ayrılmayı gerektirecek bir durum bulunmadığını belirtmiştir. Buna göre, ulusal mahkemelerin ByLock kullanımını, Türk Ceza Kanunu’nun 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü üyeliğinin tüm unsurlarını kanıtlamak için tek başına yeterli ve kesin delil olarak kabul etmesi, Madde 7’de düzenlenen kanunilik ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Zira bu yaklaşım, ByLock kullanıcılarına fiilen objektif sorumluluk yüklemektedir.
