Donald Trump, bugün yemin ederek resmen görevine başlıyor. Savaş bölgelerinden ticaret limanlarına tüm dünya Trump’ın ikinci döneminde ABD’nin atacağı adımları bekliyor. Çin’in ABD’de kapatılan TikTok’u dahil büyük bölümü bunun için pozisyonlandı.
Nasıl olmasın ki?
15 ay sonra İsrail ve Hamas arasında anlaşma sağlandı ve Trump’ın yemin töreninden bir gün önce yürürlüğe girdi. Ancak Trump gibi “deli biri” pervasız tehditleriyle bunu sağlayabilirdi ve öyle oldu. Suriye’deki iktidar değişikliğini de böyle okumak gerekir.
***
Peki ya Ankara?
Trump iki kere, Esad rejiminin devrilmesini “Türkiye’nin operasyonu” olarak sunsa da bu durum, Ankara’nın hedefleriyle örtüşmüyordu.
Erdoğan, Beşar Esad’ı devirmek değil, Şam’la normalleşme görüşmelerini ilerletmek istiyordu. Çabuk toparlayıp politika değişikliğine giderek yeni sonucu sahiplenmeye çalıştı. Bunun Kuzey Suriye’deki Kürt yönetimini (Suriye Demokratik Güçleri-SDG) ortadan kaldırmak için bir fırsat olduğunu düşündü. Ancak gerek SDG’nin direniş kapasitesi gerekse ABD himayesi bunu zorlaştırdı. Yeni Şam yönetimi de bu konuda Türkiye ile aynı çizgide değildi.
***
ABD’nin yeni Dışişleri Bakanı olması beklenen Marco Rubio, Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nda SDG güçlerine Amerikan desteğinin devam etmesini destekleyip desteklemediği sorusuna, “Kesinlikle evet!” diye cevap verdi ve IŞİD’i bu işbirliği sayesinde çökerttiklerini anlattı. SDG’nin IŞİD kamplarının muhafızı olmaya devam edeceğini yineledi.
Rubio, Erdoğan’ı da uyararak, bölgede ve ABD’de yaşanan yönetim değişikliğini var olan anlaşmaları ihlal etmek için bir fırsata çevirmemesi konusunda uyardı.
Eş zamanlı olarak Joe Biden giderayak Erdoğan’ın adamlarına (Hulusi Akar, Süleyman Soylu, Fatih Dönmez) yaptırım kararını kaldırdı. Bu karar, 2019’da “Barış Pınarı” harekatıyla Türk Ordusu Suriye’ye girince dönemin Trump yönetimi tarafından alınmıştı (bkz. “Aptal Olma” mektubu.)
***
Ankara, karara sevincini saklamadı. Hürriyet, ertesi gün “Washington’dan Beyaz Sayfa” manşetiyle çıktı. Fakat bu hayli temkinli bir sevinçti.
Geçmişte epeyce çam deviren Erdoğan yönetimi dersini almış görünüyor; artık Beyaz Saray’a sormadan Orta Doğu’da adım atamaz haldedir. O sebeple Kuzey Suriye’de silahlı drone’lar ve uzaktan taciz atışıyla yetinmek durumunda kalıyor.
19 Aralık’ta iki gazeteci hava saldırısı ile öldürülmüştü, önceki gün de tiyatro oyuncusu Bave Teyar benzer biçimde hedef gözetilerek öldürüldü.
***
O arada SDG lideri Mazlum Abdi boş durmuyor, önce Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesud Barzani ile tarihi bir buluşma gerçekleştirdi, bölgede Kürt birliğinin ilk adımları böylece atıldı. Abdi, hemen sonra ABD Merkez Kuvvetler Komutanı General Michael E. Kurilla ile görüştü. Ne bu görüşmeler ne de Marco Rubio’nun yukarıdaki lafları Türkiye medyasında yer bulmadı, sansürlendi.
Bir başka sansürlenen haber de şuydu: PKK’dan ismini vermeyen bir yetkili, Kürt liderlerin buluştuğu gün Reuters’a, PKK militan grubunun SDG’nin kuzey doğu Suriye’de önemli bir ortak liderlik rolünü sürdürmesi halinde bölgeden çekilmeyi kabul edeceğini açıkladı.


