Tunceli’nin Nazımiye ilçesi kırsalında uzman çavuşlar Ferruh Dikmen (26) ve Asım Türkel (23) donarak hayatını kaybetti. Peki uzman çavuşların ölümünde ihmal var mı? Askerlerin kullandığı kışlık teçhizatlar nasıl temin ediliyor ve hangi testlere tabii tutuluyor?
12 kişiden oluşan Jandarma timi 22 Ekim’de Nazımiye ilçesi kırsalında 2 bin 300 metre rakımlı ve karayolu ulaşımı olmayan bir operasyon bölgesine helikopterle indirildi.Tunceli Valiliği’nden yapılan açıklamaya göre, 26 Ekim günü ani gelişen hava koşulları nedeniyle helikopter bölgeye inemedi ve havadan tahliye gerçekleşemedi.
Timdeki uzman çavuşlar Ferruh Dikmen ve Asım Türkel, Tunceli Devlet Hastanesi’nde yapılan müdahalelere rağmen hipotermi (normal vücut sıcaklığının, 35 °C’nin altına düşmesi halinde meydana gelen rahatsızlık) nedeniyle hayatını kaybetti.
Dikmen ve Türkel ile operasyona katılan ve donma tehlikesi geçiren 10 asker tedavi gördükten sonra taburcu oldu.Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı adli, Tunceli Jandarma Bölge Komutanlığı ise idari soruşturma başlattı.İki askerin donarak hayatını kaybetmesiyle ilgili olarak sosyal medyada da #Donuyoruz etiketiyle başlayan tepkiler sürüyor.
Eleştiriler arasında askerlerin operasyona ‘kış teçhizatıyla gönderilmemiş olmaları’ iddiaları da yer alıyor.Tunceli Valiliği ise bu iddiaları reddediyor ve uzman çavuşların ‘mevsim koşullarına uygun ve tam teçhizatlı’ olduğunu söylüyor.Öte yandan, askerlerin kışlık giysi tedarik eden firmaların herhangi birinden konuyla bir açıklama gelmedi.
BBC Türkçe’nin ulaştığı TSK, konuyla ilgili sorularımıza yanıt vermedi.Uzmanlar ve sektör yetkilileri, olayda bir ihmal olup olmadığını ve askerlerin kullandığı teçhizatların hangi testlerden geçtiğini BBC Türkçe’ye değerlendirdi.
‘Kışlık teçhizat yetersizliği ihtimaller dahilinde’
Askerlerin kışlık teçhizatlarının yeterli olup olmadığı tartışması hâlâ sürerken, eleştirilerin hedefinde askerlerin Ekim ayında donarak hayatını kaybetmesi yer alıyor.Emekli Uzman Jandarmalar Derneği (EMUJAD) Başkan Yardımcısı Erbil Türkmen, askerlerin kışlık teçhizatları konusunda ihmal nedeniyle hayatını kaybettiğine ihtimal vermiyor ve tüm teçhizatın sıkı testlerden geçmek zorunda olduğunu ifade ediyor.Türkmen daha çok operasyonun planlanma aşamasında meydana gelmiş olabilecek ihmaller üzerinde duruyor:
“Hava muhalefetinin önceden hazırlanmış raporlarla çok iyi kontrol edilmesi gerekiyor. Dolayısıyla hem hava muhalefeti, hem de başlarındaki kişinin ihmalkarlığından kaynaklanan bir durum söz konusu olabilir.”
Emekli Binbaşı Doç. Dr. Nihat Ali Özcan ise, uzman çavuşların ölümüne neden olan ihtimaller arasında ‘teçhizat yetersizliğinin’ de olabileceğini ifade ediyor.Net bir sonuca varabilmek için soruşturma sonucunun beklenmesi gerektiğinin altını çizen Özcan, teçhizat konusunda cevaplanması gerekenleri şöyle sıralıyor:”Bu sonucu doğuran sebepler arasında teçhizatın yetersiz olması da mümkün. Eğer bir daha bu durumla karşılaşmak istemiyorsanız tabii ki bu ihtimali de göz önünde bulundurmak zorundasınız.”
“O durumda tabii sormak lazım: Tedarik edilen teçhizat, görevin koşullarına uygun mu? Gereken testler yapılmış mıdır, satın alma prosedürü usulüne uygun işlemiş midir?”
Timin ‘B planı’ yok muydu?
Özcan’a göre operasyon öncesi nasıl bir planlamanın yapıldığı konusunun da araştırılması gerekiyor.Askeri operasyonlarda karşılaşılabilecek her türlü olumsuzluğa karşı birden fazla plan yapılması gerektiğini söyleyen Özcan şöyle açıklıyor:
“Planlama esnasındayken, timi helikopterle tahliye etmeyi planladınız fakat helikopter hava muhalefetinden ötürü inemedi. Bu durumda bir ‘B planı’ yoksa, bu durum planlama hatası yüzünden meydana geldi diyebiliriz.”
“Ayrıca timin başındaki liderin yeterliliği, bu konudaki öngörüsü ve tecrübesi; operasyon öncesinde ve sırasında mevzuatlara uyulup uyulmadığının da detaylı bir biçimde incelenmesi gerekiyor. Tüm bunları, detaylı bilgi kamuoyu ile paylaşıldığında öğreneceğiz.Aynı olumsuz hava şartlarına maruz kalan 12 kişilik bir timde, iki jandarmanının hayatını kaybetmiş olması da akıllarda soru işareti yaratan bir başka konu.









