.jpg)
İhracatta avantaj elde etmek isteyen Çin’in para birimi yuanı, iki gün üst üste devüle etmesi, küresel piyasaları tedirgin ederken “yeni bir kur savaşı başlıyor” yorumlarına neden oldu. Yuan; Avustralya Doları, ABD Doları, Euro ve Sterlin karşısında değer kaybederken, Asya ülkelerinin para birimlerinde de kayıplar dikkat çekiyor. İpek Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Levent Bulut, Türkiye’de dolar cinsinden borçlanıp gelirleri TL cinsinden olan şirketleri ise zor günlerin beklediğine dikkat çekti.
Çin sürpriz bir hamle daha yaparak yuanın değerini yine düşürdü. Çin Merkez Bankası (PBOC) yuanı ikinci kez devüle ettiğini açıkladı. Böylece, yuanın değeri iki günde toplamda yüzde 3,5 geriledi. Gerileyen ihracatı desteklemek isteyen Çin’in yuanı iki gün üst üste devüle etmesi, küresel piyasaları tedirgin ederken “yeni bir kur savaşı başlıyor” yorumlarına neden oldu. İhracatta avantaj elde etmek isteyen Çin’in yuanı zayıflatmasının kur savaşını başlatabileceği ileri sürüldü. Çin’in söz konusu hamlesi, Asya’yı da karıştırdı. Yuan Avustralya Doları, ABD Doları, Euro ve Sterlin karşısında değer kaybederken, Asya ülkelerinin para birimlerinde de yaşanan kayıplar dikkat çekiyor. Endonezya Rupisi ile Malezya Ringit’i 17 yılın, Avustralya ve Yeni Zelanda Doları ise 6 yılın en düşük seviyesini test etti. Asya para birimlerinin dolara karşı değerini gösteren Asya dolar endeksi ise yüzde 0.7’lik kayıpla, 6 yılın en düşük seviyesine indi.
DOLAR BORCU OLAN ŞİRKETLERİ ZOR GÜNLER BEKLİYOR
Öte yandan İpek Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Levent Bulut, AK Parti ile CHP arasındaki koalisyon görüşmelerinin olumsuz sonuçlanmasının ardından Türkiye’deki ekonomiyi değerlendirdi. Bulut, “Bu durum, ülke ekonomisinin daha dalgalı ve çetrefilli bir düzlemde ilerleyeceğine işaret ediyor. Halk olarak ekonomik manada daha zor bir sürece girmiş bulunmaktayız.”dedi. Koalisyon görüşmelerinin ardından doların artması ile ilgili açıklamalarda bulan Bulut, koalisyon görüşmeleri sonrası Türkiye’deki ekonomik gelişmelerin olumsuz olduğuna dikkat çekerek, “Dolar 2,80’in altına uzun süre düşmeyecek. Ülkede apaçık bir dolarizasyon süreci yaşanıyor. Yakında evini dolar cinsinden kiraya veren, arabasını ya da diğer taşınmazları dolar cinsinden satanları görürseniz şaşırmayın. Dolar cinsinden borçlanıp gelirleri TL cinsinden olan şirketleri zor günler bekliyor. Bu sektörlerde çalışanlar da bundan etkilenecektir” dedi. Çin’in devalüasyon hamlesi sonrasında piyasada Fed’in faiz artırımını biraz daha geciktirebileceği yönünde bir beklenti oluştuğunu belirten Bulut, Amerika’dan gelen olumlu veriler, iş piyasasındaki iyileşmeler ve Fed yetkililerinden gelen sinyallerin Eylül ayı toplantısında faiz artırımına başlanacağına işaret ettiğini, yani global faktörlerin zaten dolar artışını işaret ederken buna bir de Türkiye’deki belirsizlikler eklenince doların çok uzun süre 2,80’in altında kalmasının zor gözüktüğünü söyledi. Türkiye’deki yabancı yatırımların azaldığına dikkat çeken Bulut, TL’ye talebin az olduğunu, ülkeden çıkan sermayenin de TL arzını artırıp dolara talebi patlattığını belirtti. Artan doların, ithal edilen ara malların fiyatına, oradan da tüketici fiyatlarına yansıyacağını ifade eden Bulut, “Petrol ve emtia fiyatlarındaki önemli düşüşler ve artan işsizlik yüzünden talepte oluşan daralmadan dolayı normal şartlarda ülkede enflasyonun düşmesini beklemek lazımdı ama koalisyon ümitlerinin suya düşmesiyle fırlayan dolar, enflasyonun düşüşüne çok izin vermeyecek gibi. Kamu bütçesindeki sıkıntılar da faizleri yukarı yönlü çekecek.” şeklinde değerlendirmelerde bulunarak, AKP’nin anlattığı kamu disiplini ve bunun neticesinde oluşan kamu bütçesindeki olumlu tablonun da artık yok olduğunu söyledi.
AVUSTRALYA’DA İŞ DÜNYASI GÜVENİ GERİLEDİ
Bu arada Avustralya’da iş dünyası güveni ve iş yapma şartları Temmuz ayında bir önceki aya göre keskin şekilde geriledi. National Australia Bank tarafından hazırlanan ve ekonomik aktivitelerin, istihdam oluşturma niyetlerini ölçen iş dünyası güven endeksi Temmuz ayında, Haziran ayındaki +8 puandan +4 puana geriledi. İş şartları endeksi de Temmuz ayında Haziran ayındaki +10 puandan +6 puana düştü. NAB baş ekonomisti Alan Oster yaptığı değerlendirmede, yaşanan düşüşün Çin ekonomisinde büyümenin yavaşlamasının yarattığı endişeleri yansıtıyor olabileceğini vurguladı. Çin, Avustralya’nın en büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. Bu ülke para biriminin değer kaybetmesinin ülkeye ihracat avantajı sağlayacağı düşünülüyor. Avustralya’da para biriminin değer kaybetmesi ihracatın zayıfladığına işaret ediyor. AUD/USD paritesi 0.72 seviyesiyle altı yılın en düşük seviyesinde. Nisan ayı itibariyle ülke, tarihinin en büyük ticaret açığını verdi. Söz konusu zayıflıkta Çin ekonomisinin yavaşlaması fazlasıyla etkili. Emtia üreticisi Avustralya, Çin’de sanayi üretiminin hız kesmesiyle birlikte yakın dönemde sıkıntılarla karşı karşıya kalıyor. Avustralya’da öncü göstergeler enflasyonunun Haziran ayında yıllık bazda bir önceki aya göre yükseldiğine işaret ediyor. Melbourne Enstitüsü Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Bölümü’nün düzenlediği anket sonuçlarına göre, ülkede enflasyon tahmini yıllık yüzde 3,7 olarak belirlendi. Bir önceki ayda tahmin yüzde 3,4 olmuştu. Avustralya’da resmi enflasyon rakamları 3 ayda bir açıklanıyor.
