15 Temmuz’dan sonra
tutuklanan, yazdıkları yazılar, attıkları twitlerden dolayı müebbet hapisle
yargılanan Zaman Yazarları Davası’nda ilk gün tamamlandı.
İstanbul 13. Ağır
Ceza Mahkemesi’nde süren karar duruşmalarının ilk gününde tarihi bir savunma
yapan gazeteci İbrahim Karayeğen’in, resmi yollarla ve hiçbir yasağı olmadığı
halde seyahate çıkarken Atatürk Havalimanı’nda gözaltına alınmasından
sonra Emniyet’te kendisine yapılan insanlık dışı muamemeleri anlattı.
Savunmasında anayasa ve yasaların gazetecilik mesleğini suç saymadığını
vurgulayarak başlayan Zaman Gazetesi gece sorumlusu İbrahim Karayeğen,
neredeyse 2 seneye yakındır haksız şekilde Silivri Cezaevi’nde
tutulduklarını, iddianamenin içindeki çelişkileri ve delilsizliğini tek tek
anlattı.
Savcının “Üstü kapalı hakaret”, “görünürde normal bir eleştiri gibi
görünen düşünceler” gibi somut hiçbir delile dayanmayan suçlamalar yönelttiğini
aktardı. Karayeğen, “Afaki ve altı boş iddialarla hakkımda müebbet hapis
istenmiş olması bu iddianameyi hukuki kılmıyor. Elinizdeki tek delil, cemaatin
yayın organı olduğu iddia edilen ve darbe girişiminden 4,5 ay önce kayyıma
devredilen, 15 Temmuzdan sonra da Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan Zaman
gazetesinde çalışmış olmam.” dedi.
Yaşadığı kötü muamaleleri de tek tek sıralayan Karayeğen, savunmasını bir
gazeteciye uygulanan insanlık dışı muameleleri anlattığı şu cümlelerle bitirdi:
“Emniyette ve cezaevinde benim en temel haklarım hoyratça çiğnendi. Gözaltına
alınıp bir şüpheli olarak götürüldüğüm İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle
Mücadele Şubesi’nde insanlık dışı ve onur kırıcı bir muameleyle karşılaştım.
Ters kelepçe takılarak kamerasız bir odaya alındım. Orada polislerin fiili
saldırısına uğradım, hakaretlerine maruz kaldım. Bunlar doktor kayıtlarıyla
sabittir.
Polislerin soruları şahsımla ilgili değildi. Çalıştığım gazeteyle ilgili
sorular yöneltilince hukukun evrensel kaidelerinden “suçun şahsiliği”ni hatırlattım.
“Hukuk bitti” diye karşılık verdiler.
Emniyetteki ilk ifadem sabaha karşı saat 05.00’te alındı. Sağlık sorunlarım ve
baskı ortamı nedeniyle ifadeyi yarıda kestim. Aldıkları ikinci ifadeyi de
dosyaya koymamışlar.
Emniyet nezarethanesinde 5 gün, cezaevinde 1,.5 ay ciddi sağlık problemleri
yaşadım. Cezaevi doktorunun hastaneye sevk talebi OHAL gerekçe gösterilip
yerine getirilmedi. Cezaevinde 6,5 ay tek kişilik bir odada tecrit edildim.
Sayın Mahkeme heyeti,
Hiçbir vicdana, insafa ve hukuka sığmayan bu süreci daha fazla uzatmamanızı
diliyorum.
Olağanüstü hal şartlarında bile hukukun evrensel ilkeleri geçerlidir.
Kararınız ya adaletin ya da zulmün tecellisi olacak. Bunun ortası yok.
Tahliyemi ve beraatimi talep ediyorum.”
İşte gazeteci İbrahim Karayeğen’in savunmasının tam metni:
İSTANBUL 13. AGlR CEZA MAHKEMESi’NE
KONU: ESAS HAKKINDA SAVUNMAMDIR DOSYA : 2017/112
SAVUNMA YAPAN : İBRAHiM KARAYEĞEN
Sayın Başkan, değerli mahkeme heyeti,
Ben, 15 Temmuz darbe girişiminden 4 gün sonra gözaltına alındım, iddianame 9,5
ay sonra kabul edildi. İlk kez bir mahkemenin karşısına ise gözaltına
alındıktan 4 ay sonra çıktım. 23 aydır da cezaevinde tutuklu bulunuyorum.
İddianame, kamuoyuna terör örgütünün medya yapılanması diye sunuldu. Anayasayı
ihlal ve darbe suçunu işiediğim iddia edilerek hakkımda 3 kez ağırlaştırılmış
müebbet ve 15 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Somut hiçbir delil ortaya konmadan, Meclis’i bombalayan pilotla veya halkın üzerine
ateş açan bir askerle aynı cezanın istenmesi akıl alır gibi değildi.
Savcının mütalaasına cevap vermeden önce o mütalaanın dayandığı temel olan
iddianame ile ilgili gerçekleri açıklamak istiyorum.
Sayın Mahkeme heyeti,
İddianame, hukuki bir metin olmak zorundadır. Bu iddianame ceffel kalem
yazılmıştır. Savcı hiçbir kanıt göstermeden beni darbeci ve terörist yapmıştır.
Kanıtsız bir iddianameye hukuk denemez, dense dense yalan ve iftira denir.
Bir iddianame, güncel algıları değil evrensel hukuk kurallarını yansıtmak
zorundadır. Siyasi mülahazalar ve konjonktürel gelişmelere göre değil kaya gibi
sağlam, maddi gerçeklerin üzerine bina edilmelidir.
Örneğin, bir iktidar, muhaliflerini düşman, hain, darbeci, terörist görebilir.
Savcı, bu tartışmalardan etkilenip iktidarın tarzı siyasetine uygun bir
iddianame ortaya koyamaz. Koyarsa hukuka ve mesleğine ihanet etmiş olur.
Savcı,üstünlerin hukukunu değil,hukukun üstünlüğünü gözetmekle yükümlüdür.
İddianarnede zikredilen haber, yazı ve konuşmalar bu ülkede herkesin gözü
önünde söylendi, yazıldı. Bir suç var idiyse neden savcılar zamanında harekete
geçmedi? Zaman aşımına uğramış haberlerden dolayı yargılanmak hukuka ve
yasalara uygun mu?
Gazetede yayımlanan haber ve yazılar için zaman aşımı 6 aydır. Basın savcısı bu
süre içinde dava açmazsa o haber ve yazılar arşive kaldırılır.
İddianamede gazetecilik faaliyetleri suç gibi gösterilmiştir. Savcı, sanıklar
için ayrı ayrı hukuki değerlendirmeler ve suçlamalar yapması gerekirken bütün
sanıkları aynı torbaya doldurmuştur. Bu, suçun şahsiliği ilkesine aykırıdır.
Beni darbeyle suçlayabilmeniz için ya suçüstü yapmanız ya da darbed çeteye
talimat verdiğimi kanıtlamanız gerekirdi. Böyle bir delil dosyada yoktur.
Afaki ve altı boş iddialarla hakkımda müebbet hapis istenmiş olması bu
iddianarneyi hukuki kılmıyor.
Elinizdeki tek delil, cemaatin yayın organı olduğu iddia edilen ve darbe
girişiminden 4,5 ay önce kayyıma devredilen, 15 Temmuzdan sonra da Kanun
Hükmünde Kararname ile kapatılan Zaman gazetesinde çalışmış olmam.
Savcı, çalıştığım gazetenin 28 Şubat darbesine destek verdiğini iddia
etmektedir. Bunu söylerken hiçbir delil getirmiyor. Çünkü doğru değil. Zira, bu
gazete, o dönemde, asker tarafından dışlanan ilk kurum olmuştur. Bunun tanığı
olan birisiyim.
28 Şubat darbesinden sonra Genelkurmay, Zaman gazetesine ‘akreditasyon’ şartı
getirmiştir. TSK’nın hiçbir brifingine, basın açeklamalarına, gezilerine ve
karargahiara gazetenin temsilcileri ve muhabirieri alınmamıştır.
Bu müselceldir. Onlarca defa habere konu olmuştur. Yıllarca süren bu ambargo,
Ak Parti iktidarında bile devam etmiştir.
Bir örnek vereyim; merhum Muhsin Yazıcıoğlu’nun helikopter kazasını takip
amacıyla olay yerine giden muhabir arkadaşımız, meslektaşlarını taşıyan askeri
helikoptere bu yüzden alınmamış, karlı soğuk bir havada, dağda kendi haline
bırakılmıştır.
İddianamenin 26. sayfasında, gazetenin hükümete profesyonelce imalı, şifreli ya
da üstü kapalı hakaretler yağdırdığını iddia ediyor sayın savcı. “Üstü kapalı
hakaret” nedir? Üstü kapalıysa nasıl hakaret olur?
Yine aynı sayfada, “görünürde normal bir eleştiri gibi görünen düşünceler”
şeklindeki ifadesiyle eleştirileri de suç kapsamına alıyor.
Kapalı, örtülü, imalı, mecazlı, ironili yazılardan nasıl kesin hüküm
çıkarılabilir? Bir insanı suçlarken kesin, net bilgiler edinilmesi gerekmez mi?
Bir şüphe varsa bundan sanık yararlanmaz mı?
İddianamenin 30. sayfasında savcı, gazetenin, hükümetin dershaneleri kaldırmaya
yönelik kararlılığı karşısında üslubunu sertleştirerek ve basın özgürlüğünün
sınırını aşacak şekilde hakaret ve saldırılar yönelttiği, komplo ve kumpastarla
hükümeti devirmeyi hedeflediğini iddia etmiştir.
Bunlar çok ciddi iddialardır. Ancak gazeteye ve gazete yöneticilerine bu
iddialarla ilgili dava açılmamıştır. Yani basın savcısı iddia makamıyla aynı
fikirde olmamıştır. Haber ve yazılarda suç unsuru bulmamıştır.
İddianamenin 37. sayfasında 17-25 aralık operasyonlarından sonra çıkan haber ve
köşe yazıları sıralandıktan sonra, “algı oluşturmaya çalışmışlardır” deniliyor.
Bu gazeteciliğe sorunlu bir bakıştır. “Algı oluşturmaya çalışmak” diye suç icat
edersek bütün haberler suç kapsamına girer. Her haber bir algı oluşturur
neticede.
İddianamenin 62. sayfasındaki suçlama daha vahimdir. Savcı şöyle diyor:
“Görünürde suç unsuruna rastlanılmayan yazılarında dahi basın ve ifade
özgürlüğünün sınırlarını aşarak devlet yetkililerinin ve kurumlarının haklarını
ihlal niteliğinde ifadeler kullandıkları…”
Savcı, “görünürde suç unsuruna rastlanmayan yazılarda dahi” suç unsurlarının bulunduğunu
hiç duraksamadan, hiç endişelenmeden, hiçbir mesleki utanca kapılmadan
yazabilmiştir.
Bu cümle, yaşadığımız dönemin ruhunu ve hukuk anlayışını utanç verici derecede
berrak bir şekilde ortaya koymuştur.
Savcı, “görünmeyen suç” icad eden belki de ilk savcıdır yeryüzünde.
Biz böylesine sürrealist bir utanmazlığa karşı burada hayatımızı savunmaya
çalışıyoruz. Aslında böyle birinin savcılık yapabildiği bir düzende artık
hayattan bahsedebilir miyiz ondan da emin değilim.
Savcının görevi, görünür bir suçu, görünür kanıtlarla ortaya koymaktır.
“Görünmeyen suç” adil mahkemelerin değil ancak engizisyoncuların
başvurabileceği vicdan dışı bir kavramdır.
Yine 62. sayfada, “tek başına suç unsuru belirlenememekle birlikte örgütsel
hedef ve amacı tamamlayan yazılarla” deniyor.
Yani, haber ve yazılar tek başına suç unsuru taşımıyor. Ama savcı bu yazıları
örgüte kendince bir şekilde bağlamış. Örgütün bu yazılarta hedefini tamamladığı
sonucuna varmış. Yine varsayım, tahmin ve kanaatten söz ediyoruz. Yani somut bir
suç yok haber ve yazılarda.
Türkiye ve dünya kamuoyuna malolmuş 17/25 aralık operasyonları, MiT Tırlarının
aranması, Dışişleri Bakanlığı’nın dinlenmesi ve MiT Müsteşarının ifadeye
çağrılması olaylarını haberleştirmeyen medya kurumu yoktur.
Yakın siyasi tarihin önemli vakalarını haber yapmak bir gazetenin görevidir.
Bunları darbe veya teröre zemin hazırlamak gibi görmek niyet okumaktır.
Hukuk niyet okumaz.
Bu bakış açısıyla hiçbir haber yapılamaz, basın özgürlüğü ve halkın haber alma
hakkı yerle yeksan olur.
Haber ve yazılar elbette eleştirilebilir. Ama bu savcının görevi değildir;
okuyucuların, basın meslek kuruluşlarının ve iletişim uzmanlarınının işidir.
Burada Anayasa Mahkemesi’nin yakın tarihli örnek bir kararını size
göstereceğim. Haber 1 Mayıs 2018 tarihinde Birgün gazetesinde yer aldı.
“Amirallere suikast davası” sanıklarından Mehmet Orhan Yücel, bir gazetede
çıkan haberler nedeniyle kişilik haklarının zedelendiği iddiasıyla dava açıyor.
Yerel mahkeme, 10 bin lira tazminata hükmediyor. Dosya Yargıtay”a gidiyor.
Yargıtay, yazının gerçek ve güncel bir konuya ilişkin olması nedeniyle
yayımlanmasında kamu yararı bulunduğu ve kişilik haklarına saldırı
oluşturabilecek bir yoruma da yer verilmediği gerekçesiyle kararı bozuyor.
Bunun üzerine Yücel, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunuyor. Yüksek
Mahkeme, haberin hukuka uygun olduğuna karar veriyor, başvuruyu reddediyor.
Anayasa Mahkemesi gerekçesinde şöyle diyor:
“Anayasa Mahkemesi veya derece rnahkemeleri, gazetecilik mesleğinin nasıl yapılması
gerektiğini ve gazetecilerin haber verme tekniğini belirleyemezler. Zira bir
düşüncenin en iyi hangi üslup ve biçimle aktarılacagına bizzat düşünceyi dile
getirenler karar verebilir. Bu bağlamda Anayasa’nın 26. Maddesinin sadece ifade
edilen haber ve fikirleri içeriğini değil aynı zamanda bunların nakledilme
biçimlerini de koruduğu hatırda tutulmalıdır.”
Anayasa Mahkemesi diyor ki, mahkemeler, gazetecilik mesleğinin nasıl yapılması
gerektiğini ve gazetecilerin haber verme tekniğini belirleyemezler, bir
düşüncenin hangi üslup ve biçimde aktarılacağına gazeteler kendileri karar
verir .
Sayın Başkan,
Şimdi mütalaaya gelmek istiyorum : Savcılık makamı, mütaalasında hakkımda
istenen 3 ağırlaştırılmış müebbet hapis talebini 1’e düşürdü. Anayasayı
ihlal suçunu işlediğimi belirtti. Ayrıca terör örgütü üyesi olarak da
cezalandırılmamı istedi.
Mütalaadan 20 gün sonra ise iddia makamı ek bir mütalaada bulundu. Bu defa
Anayasayı ihlal suçunun oluşmadığını belirterek ağırlaştırılmış müebbet hapis
talebinden vazgeçti. Ayrıca, “Sanığın eylemlerinin kül halinde silahlı terör
örgütü yöneticiliği kapsamında kaldığı anlaşıldığından” diyerek terör örgütü
yöneticiliğinden cezalandırılmamı istedi.
Sayın savcının darbe suçlamasından vazgeçmesini anlayabiliyorum, çünkü bu
insanlık suçunu işlediğime dair hiçbir delil dosyada yoktu. Zaten olamazdı da.
Ama şunu anlamıyorum, son duruşmanın üzerinden geçen 20 günde ne değişti de ben
terör örgütü üyeliğinden, terör örgütü yöneticiliğine terfi ettim? Yeni bir
delil mi ortaya kondu? Yeni bir tanık beyanı mı var? Ben kimlere yöneticilik
yapmışım, ne gibi talimatlar vermişim, kimlere silah dağıtmışım, hangi
eylemleri organize etmişim, kimlerin maaşını vermişim? Mütalaada bu
soruların cevapları verilmemiş. Çünkü böyle bir şey yok.
Silahlı örgüt kavramı, suç işlenmesi amacıyla sürekli birliktelik ve
örgütlenmeyi gerektirir. Organize bir yapı olması, hiyerarşik bir ilişki,
astlık üstlük ilişkisi zorunludur. Silah, mühimmat gibi araçların varlığı
gerekmektedir.
Terör örgütünden söz edilebilmesi için de yasada tarif edildiği şekilde cebir
ve şiddet kullanılması zorunludur. Suç ancak doğrudan kasıtla işlenebilir.
Yani, bilerek ve istenerek.
Mütalaada, yöneticisi olduğum örgütte kimlere bağlı olduğum, kimlere üstlük
yaptığım, ne tür emirler verdiğim, hangi eylemlere katıldığım belirtilmemiştir.
Soyut ve altı boş bir suçlama yapılarak geçilmiştir.
Ortaya tek bir kanıt bile koyamayan savcı, “kül halinde eylemler” gibi
fevkalade afaki ve taptancı bir ifadeyle yıllarca hapis yatmamı istiyor.
Bu, sadece hukuka değil, insanlığa da aykırı bir davranış. Bir insan, ortaya
tek bir kanıt bile konmadan bu kadar keyfi bir biçimde suçlanabilir mi?
Ben hiçbir terör örgütüne katılmadığım gibi böyle bir örgütün propagandasını da
yapmadım. Savcı aksini söylüyorsa kanıtını göstersin.
Örgüt diye bir gazeteyi, eylem diye gazeteciliği kastediyorsa; yasal ve meşru
bir gazetede çalışmak anayasal bir haktır. Şimdiye kadar yazdığım hiçbir haber
ve yazıdan dolayı yargılanmadım.
Delil diye mütalaaya alınan şeyler, iddianamenin eklerindeki kimi bilgilerdir.
Bunların hiçbiri hukuki delil değildir. Bunlar konjonktürel delillerdir. Bu
dönemin şartlarında cari olan delillerdir. Bu dönem bitince bunların da hükmü
bitecek. Tıpkı darbe ve takriri sükun dönemi yargılamalarında olduğu gibi.
Ünlü yazarımız Kemal Tahir, meşhur donanma davasında, kardeşine kitap verdiği
için yargılandı. Hatta yıllarca hapis yattı.
12 Eylül darbesinde, paranoya o hale gelmişti ki, kırmızı gömlek giyen gençler
komünizm propagandası yapmakla suçlandılar.
Bugün, geçmişteki bu haksız ve hukuksuz yargılamalar nasıl içimizi acıtıyorsa
ve tarihin kara sayfalarındaki yerini almışsa yarın da bu dönem için aynısı
olacak.
Hukukun temel ilkesidir, “Kanunsuz suç ve ceza olmaz.” Kanunun açıkça suç saymadığı
bir eylemden dolayı kimseye ceza verilemez.
Hiç kimse işlediği zaman ulusal veya uluslararası hukuka göre suç teşkil
etmeyen bir fiil veya ihmalden dolayı mahkum edilemez.
Kanunilik ilkesi, işlendiği anda suç sayılmayan eylemin, sonradan suç sayılması
durumunda, bireylerin cezalandırılmasını engellemektedir.









