15 Temmuz 2016 gecesi Beştepe Jandarma Genel Komutanlığı Karargâhı’nda yaşananları konu alan ‘Beştepe’ belgeseli ‘Adalet Devriyesi’ kanalında yayınlandı.
O gece görev yapan ya da olaylara tanıklık eden eski jandarma personeli, askerler ve çarpıcı açıklamalar yaptı. Belgeselde; karargâh çevresinde yaşanan ölümler, teslim olan askerlere yönelik saldırılar, işkenceler, kayıp kamera kayıtları ve yargılama süreçleri üzerinden 15 Temmuz gecesine ilişkin resmî anlatının dışında bir tablo çizildi.
Belgeselde konuşan isimler, karargâhta bulunan askerlerin sivillere ateş açmadığını, buna rağmen çok sayıda askerin ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezalarına çarptırıldığını söyledi. Yapımda, Beştepe dosyasının “cevapları araştırılmayan sorularla dolu olduğu” vurgulandı.
“O gece normal bir gündü”
Belgeselde konuşan eski jandarma tabip üsteğmen Osman Elmalıca, 15 Temmuz gecesi Beytepe Asker Hastanesi Acil Servisi’nin sorumlu hekimi olarak görev yaptığını anlattı. Elmalıca, hastanenin WhatsApp grubundan gelen çağrının ardından görev yerine gittiğini ve Beştepe Jandarma Genel Komutanlığı’nda yaralılar bulunduğu bilgisi üzerine ambulansla karargâha yöneldiklerini söyledi.
Elmalıca, ilk gidişinde karargâhta iki yaralı gördüğünü, ikinci kez geldiğinde ise camların kırıldığını ve binanın dışarıdan ateş altında olduğunu fark ettiğini belirtti. Karargâhta gördüğü askerlerin organize bir çatışma hâlinde olmadığını savunan Elmalıca, “İnsanlar birbirine ne olduğunu soruyordu. Bir kısım kişi soğukkanlı biçimde oradakilerin güvenliğini sağlamaya çalışıyordu.” dedi.
Eski jandarma yüzbaşı Ümit Berber de 15 Temmuz akşamı Bursa’da olduğunu, darbe iddiasını eşinden duyduğunu anlattı. Berber, “İşime bir darbe olsa senden öğreneceğim. Zaten kendim askerim” diyerek habere ilk anda inanmadığını vurguladı.
“Terör saldırısı ihtimali üzerinden askerler kışlaya çağrıldı”
Belgeselde, 15 Temmuz’dan önce Türkiye’de yaşanan bombalı saldırıların askerî personel üzerinde sürekli bir güvenlik alarmı oluşturduğuna dikkat çekildi. Anlatımlara göre, cep telefonlarına ulaşan terör saldırısı mesajları üzerine birçok asker, görev gereği birliklerine ya da karargâhlarına gitti.
Belgeselde konuşan askerler, “Bir askerin kışlasına gitmesi, görevinin başına dönmesi normal bir reflekstir” görüşünü dile getirdi. Yapımda, bu refleksin o gece bazı askerlerin “önceden hazırlanmış bir senaryonun içine çekilmesi” için kullanıldığı kaydetti.
Eski jandarma üsteğmen Yaşar Tarım ise 15 Temmuz günü Mardin kırsalında operasyonda bulunduğunu anlattı. Tarım, daha sonraki süreçte Sincan Cezaevi Koruma Bölük Komutanlığı’na atandığını ve darbe davaları sırasında yaşananlara doğrudan tanıklık ettiğini söyledi.
“Karargâh dışarıdan ateş altındaydı”
Belgeselde dikkat çeken bölümlerden biri, Beştepe Jandarma Genel Komutanlığı binasına yönelik dışarıdan açıldığı öne sürülen ateşlere ilişkin anlatımlar oldu. Karargâhın sivil konutlara yakınlığına işaret edilen yapımda, çevredeki yüksek binalara keskin nişancıların yerleştirildiği hatırlatıldı.
Osman Elmalıca, karargâhta bulunduğu sırada binanın dışarıdan hedef gözetmeksizin ateş altında tutulduğunu savundu. Elmalıca, “Dışarıya ateş etme durumu yoktu. Bir çatışma durumu yoktu. Bina ciddi ateş altındaydı” ifadelerini kullandı.
Belgeselde ayrıca, dönemin Jandarma Genel Komutanlığı Harekât Başkanı Arif Çetin’in Meclis’te verdiği ifadeye atıf yapılarak, “Elinde silah olan herkesi vurun talimatı verdim” sözleri tartışmaya açıldı. Yapımda konuşanlar, bunun askerî bir kışla için son derece ağır ve hukuka aykırı bir emir olduğununun altını çizdi.
Yasin Özdemir’in öldürülmesine ilişkin detaylar
Belgeselde, sabah saatlerinde teslim ol çağrısına uyduğu belirtilen yüzbaşı Yasin Özdemir’in katledilmesi de özel olarak ele alındı. Tanık anlatımlarına göre Özdemir, askerlerini güvenli biçimde aşağı kata indirmeye çalışırken polis operasyonu başladı.
Ümit Berber, Yüzbaşı Yasin Özdemir’in elleri havada dışarı çıktığını ve arkasındaki erleri korumak için öne geçtiğini; açılan ateş sonucu yere düştüğü, yerdeyken de üzerine ateş edildiği anlattı.
Yapımda, yaralı askerlerin uzun süre tıbbi yardım alamadığı ve bazı askerlerin hastaneye ulaştırılmalarının geciktirildiği yönünde de bilgilere yer verildi.
“Beyaz yelekliler, plakasız araçlar ve kimliği belirsiz kişiler”
Belgesel, 15 Temmuz gecesinde ortaya çıkan “beyaz çelik yelekliler”, plakasız araçlar, uzun sakallı silahlı kişiler ve uçuş kayıtları açıklanmayan hava araçları üzerinden çeşitli sorular gündeme getirdi.
Belgeselde konuşanlar askerler, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde bulunmadığı ileri sürülen beyaz yeleklerin İstanbul Boğazı’ndaki köprüde ve Ankara’daki bazı noktalarda da görüldüğünü kaydetti. Bu durumun “önceden kurulmuş bir organizasyona” işaret ettiğine dikkat çekti.
Yapımda ayrıca, polis telsiz kayıtlarında plakasız ya da çalıntı araçların kullanılmasına ilişkin ifadeler geçtiği hatırlatıldı. Bu araçlarla hangi eylemlerin gerçekleştirildiğinin ise araştırılmadığı savunuldu.
Tankları askerler mi kullandı?
Belgeselde, 15 Temmuz gecesi sokaklarda görülen bazı tankların askerler dışındaki kişiler tarafından kullanılmış olabileceği belirtildi. Bir polis memurunun anlatımına yer verilen yapımda, tankların amirlerin talimatıyla başka noktalara götürüldüğü, tankların üzerinde polislerin bulunduğu öne sürüldü.
