AB raportörleri: Seçilmiş muhalif başkanların tutukluluğu demokrasiye zarar veriyor

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi, Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi ve Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raportörleri ile Avrupa Bölgeler Komitesi Türkiye Çalışma Grubu Başkanı tarafından İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’ye hitaben kaleme alınan mektupta, Türkiye’nin Avrupa Konseyi’nin en eski üyelerinden biri ve Avrupa Birliği’ne aday ülke olduğuna dikkat çekildi.

Raportörler, Türkiye’deki siyasi ve demokratik gelişmeleri yakından takip ettiklerini vurguladı.Mektupta, Türkiye ile Avrupa kurumları arasındaki iş birliğinin demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi ortak değerlere dayandığı ifade edilerek, bu ilkelerin sürdürülebilir iş birliğinin temelini oluşturduğu belirtildi. Raportörler, bu çerçevede Türkiye’de yerel demokrasiyi etkileyen son gelişmelerden duydukları ortak kaygıyı dile getirdi.

İmamoğlu vurgusu ve uzun tutukluluk eleştirisi

Raportörler, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 23 Mart itibarıyla ikinci yılına giren tutukluluğuna özel olarak dikkat çekti. Mektupta ayrıca, muhalefete mensup çok sayıda seçilmiş yerel yöneticinin de uzun süreli tutukluluk hâlinde bulunduğu hatırlatıldı.

Açık mektupta, Avrupa Konseyi’nin anayasal danışma organı olan Venedik Komisyonu’nun 24 Ekim 2025 tarihli raporuna atıf yapılarak, seçilmiş belediye başkanlarının tutukluluğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 5. maddesinde düzenlenen koşulları karşılamaması hâlinde bunun yerel demokrasiyi olumsuz etkileyeceği vurgulandı. Raportörler, mevcut durumun seçmenlerin temsilcilerini özgürce seçme hakkını zedelediğini ve demokrasiyi genel olarak zayıflattığını belirtti.

“Endişelerimizi siyasi diyalogda dile getirdik”

Avrupa kurumlarının temsilcileri, bu konudaki endişelerini şimdiye kadar Türk makamlarıyla yürüttükleri siyasi diyaloglarda sistematik biçimde gündeme getirdiklerini ifade etti. Mektup, söz konusu sorunların yalnızca hukuki değil, aynı zamanda demokratik meşruiyet açısından da ciddi sonuçlar doğurduğuna işaret etti.

Avrupa kurumlarının raportörleri, Türkiye’de yerel demokrasinin durumu hakkında açık bir mektup yayımladı

Sayın Bakan,

“Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nin, Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi’nin ve Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raportörleri ile Avrupa Bölgeler Komitesi Türkiye Çalışma Grubu Başkanı olarak, Avrupa Konseyi’nin en eski üyelerinden biri ve Avrupa Birliği’ne aday bir ülke olan Türkiye’deki gelişmeleri yakından takip etmekteyiz.

“Türkiye ile iş birliğimiz, demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi ortak değerlerimize dayanmakta olup, bu değerler süregelen angajmanımızın temelini oluşturmaktadır.“Bu nedenle, ülkenizde yerel demokrasiyi etkileyen son gelişmelere ilişkin ortak kaygılarımızı ve bunların aşılması için sizinle birlikte nasıl çalışabileceğimizi ifade etmek üzere size bu ortak mektubu yazıyoruz.

“Özellikle, bu yıl 23 Mart itibarıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutukluluğunun ikinci yılını doldurmuş olduğunu not ediyoruz. Ayrıca, Türkiye’de muhalefete mensup birçok diğer yerel seçilmiş temsilci de uzun süreli tutukluluk hâlindedir. Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu’nun (Venedik Komisyonu) 24 Ekim 2025 tarihli raporunda (CDL‑AD(2025)045‑e) da vurgulandığı üzere, seçilmiş belediye başkanlarının tutukluluk hâli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 5. maddesinde öngörülen koşulları karşılamıyorsa, bu durum yerel demokrasiyi olumsuz etkilemektedir. Mevcut tablo, seçmenlerin temsilcilerini özgürce seçme hakkını zedeleyerek demokrasiyi genel olarak zayıflatmaktadır. Bu konudaki kaygılarımızı Türk makamlarıyla yürüttüğümüz siyasi diyaloglarda sistematik biçimde dile getirdik.

“Türkiye’de yerel demokrasinin güçlendirilmesine olan bağlılığımız doğrultusunda, özellikle demokrasi, adalet, insan hakları gibi temel ilkelere bağlılık ve seçilmiş temsilcilerin tutukluluğu meselesi konusunda bu diyaloğu sürdürmeye hazır olduğumuzu bir kez daha vurguluyoruz. Avrupa Konseyi üyesi ve Avrupa Birliği’nin stratejik ortağı olarak Türkiye’nin demokratik yükümlülüklerini yerine getirmesine destek vermeye de hazırız.

“Bu süregelen zorlukları birlikte ele alarak, Türkiye’de demokratik ilke ve değerlerin korunması yönünde, vatandaşlarının ve daha geniş Avrupa toplumunun yararına somut ve sürdürülebilir ilerleme kaydedilebileceğine inanıyoruz.“Ortaklık ve paylaşılan sorumluluk ruhu içinde iş birliğimizin devamını sabırsızlıkla bekliyoruz.”