Avustralya’da haftalardır siyasetin en sıcak başlıklarından biri olan göç tartışmasında beklenen açıklama nihayet geldi.
Dünyanın en çok kültürlü ülkelerinden biri olan Kıta Ülkesi’nin 27,6 milyonluk nüfusunun 8,8 milyonu, yani neredeyse her üç kişiden biri başka bir ülkede doğdu.
Üstelik göç, yalnızca büyük şehirlerin hikâyesi değil.
Regional Australia Institute’un geçen günlerde yayımladığı araştırma da bunun en çarpıcı örneklerinden birini ortaya koydu. Araştırmaya göre 2025 yılında bölgesel Avustralya’daki nüfus artışının yüzde 46,2’sini net denizaşırı göç oluşturdu. Böylece göçün yalnızca Sydney, Melbourne veya Brisbane gibi büyük şehirlerin değil, kasaba ve bölgesel kentlerin büyümesinde de önemli rol oynadığı bir kez daha görüldü.
Özellikle geçmiş yıllarda ülkeye geçici vizeyle gelenlerin, Avustralya içinden başka vize türlerine geçerek kalış sürelerini uzatabilecekleri daha geniş yollar bulunuyordu.
Bugün ise o yollar birer birer daraltılıyor.
İçişleri Bakanı Tony Burke, bugün National Press Club kürsüsüne çıkarak hükümetin yeni göç politikasının çerçevesini anlattı ve soruları ayrıntılı biçimde cevaplandırdı.
Konuşmasının başlığı aslında yeni dönemin de özeti gibiydi:
Kim geliyor?
Kim kalıyor?
Kim ayrılıyor?
Bu üç soru, Avustralya’nın yeni göç politikasının da anahtarı olacak gibi görünüyor.
1. Artık mesele sadece “Kaç kişi geliyor?” değil
Hükümet artık göç meselesini yalnızca ülkeye yılda kaç kişinin girdiği üzerinden okumak istemiyor.
Hangi vizeyle gelindiği, ne kadar kalındığı, bir vizeden diğerine nasıl geçildiği ve vize sona erdiğinde ülkeden ayrılıp ayrılmadığı yeni sistemin merkezine yerleştiriliyor.
Burke’nin mesajı açık:
Avustralya göçe kapısını kapatmıyor.
Ancak geçici vize sisteminin, yıllarca ülkede kalmanın dolaylı bir yoluna dönüşmesinin önüne geçilmek isteniyor.
Burke bunu en sade biçimiyle şöyle özetledi: Avustralya’ya geçici olarak gelmek isteyen geçici vizeye, kalıcı olarak gelmek isteyen kalıcı vizeye başvurmalı; geçerli vizesi kalmayan ise ülkeden ayrılmalı.
2. Net göçte hedef: Önce 245 bin, sonra 225 bin
Mart 2026’ya kadar olan 12 aylık dönemde net denizaşırı göç 292 bin 100 olarak gerçekleşti.
İşçi Partili (Labor) Federal Hükümet, bu rakamı mevcut mali yılda 245 bine, 2027-28 mali yılında ise 225 bine indirmeyi hedefliyor.
Burke, konut üzerindeki baskı nedeniyle bütçede daha önce “tahmin” olarak yer alan bu rakamların artık hükümet açısından ulaşılması gereken hedefler haline geldiğini açıkladı.
Temel yaklaşım göçü sıfırlamak değil; göçü daha kontrol edilebilir hale getirerek ekonominin ihtiyaçlarıyla ve özellikle konut arzıyla daha dengeli yürütmek.
Çünkü göç tartışmasının en fazla alevlendiği noktalardan biri, Avustralya’nın yaşadığı konut sıkıntısı.
Burke de göçün konut krizinin tek nedeni olmadığını, ancak konut arzının yetişebilmesi için göç hızının düşürülmesi gerektiğini söyledi.
3. Öğrenciye kapı kapanmıyor, aile getirmek zorlaşıyor
Yeni politikanın en fazla tartışılacak bölümlerinden biri uluslararası öğrenciler.
Geçen mali yılda 337 bin 427 öğrenci vizesi verildi. Bunların 45 bin 991’i, aile üyeleri ve diğer ikincil başvuru sahiplerinden oluştu.
Yeni sistem tam da burada ciddi bir fren getiriyor.
Uluslararası öğrencilerin büyük bölümünün eş ve çocuklarını öğrenci vizelerine ekleyerek Avustralya’ya getirme imkânı kaldırılacak.
Ancak Burke, halen Avustralya’da bulunan ailelerin birbirinden ayrılmayacağını özellikle vurguladı. Doktora öğrencileri ile bazı Pasifik ve ASEAN ülkelerinden gelenler için de istisnalar devam edecek.
Bunun en kısa anlamı şu:
Öğrencilik, ülkede kalmanın sonsuz bir vize zincirine dönüşmeyecek.
4. “Visa hopping” dönemine fren
Bir diğer kritik başlık, yıllardır tartışılan “visa hopping”, yani vizeden vizeye geçerek ülkede kalma meselesi.
Burke’nin yaklaşımına göre her vize değişikliği sorun olarak görülmüyor.
Bir öğrenci üniversitesini bitirir, mezuniyet sonrası çalışma vizesine geçer, Avustralya’nın ihtiyaç duyduğu bir meslekte iş bulur ve daha sonra kalıcı oturuma giden şartları yerine getirirse bu, göç sisteminin olağan işleyişinin bir parçası.
Sorun, eğitimini tamamlayan bir kişinin yalnızca Avustralya’da kalabilmek amacıyla başka bir kursa, ardından başka bir geçici vizeye geçerek süreci yıllarca uzatması.
Yeni sistemde öğrencilerin başka bir eğitime devam etmeleri halinde daha yüksek bir eğitim seviyesine ilerlemeleri gerekecek.
Örneğin lisans eğitimini tamamlayan bir öğrenci yüksek lisansa geçebilecek; ancak göçmenlik sonucuna ulaşmak amacıyla daha düşük seviyeli kurslar arasında sürekli dolaşılması zorlaştırılacak.
5. Turist vizesinden başka vizelere geçiş zorlaşıyor
Bir başka önemli değişiklik ziyaretçi vizelerinde.
Albanese Hükümeti, ziyaretçi vizelerinde genel olarak “No Further Stay – Daha Fazla Kalış Yok” şartını yaygınlaştıracak.
Böylece turist olarak Avustralya’ya gelen bir kişinin ülke içinden başka bir vizeye başvurup ardından geçiş vizesine geçerek kalışını uzatmasının önüne geçilmeye çalışılacak.
