15 Temmuz’un en önemli işkence merkezinde “resmi görevli” olarak çalışan doktor, kayıt altına aldığı, şahit olduğu işkenceleri ilk kez anlattı.
CEVHERİ GÜVEN-BOLD ÖZEL
OHAL döneminin işkence merkezlerinden en önemlisi Ankara Emniyeti’nin bahçesindeki spor salonuydu. Ankara TEM Şubenin gözaltı merkezi olarak kullandığı spor salonunda ilk hafta askerler, ardından siviller toplu halde gözaltında tutuldu.
800 ile 1000 kişi arasında insanın aynı anda gözaltında tutulduğu spor salonunda, dayak, darp, tecavüz, çıplak bırakma, tazyikli su, uykusuz bırakma, aç ve susuz bırakma gibi ağır işkence yöntemleri kullanıldı. Toplama kampında tutulan kurbanlardan bir kısmı mahkemelerde yaşadıklarını kayda geçirdi, medyaya açık biçimde konuşan ilk kurban ise Erhan Doğan oldu.İlk kez o spor salonunda resmi görevli biri gördüklerini anlattı. 15 Temmuz’u takip eden haftada ‘Adli Muayene Doktoru’ olarak resmi sıfatla Ankara TEM Spor Salonunda görevlendirilen doktor, güvenlik gerekçesiyle ismini vermek istemiyor. Ancak gördüklerini tüm detaylarıyla anlattı.
“İŞKENCEYİ GÖRDÜM KAYDA GEÇİRDİM”
Onlarca askerin adlı muayenesini yapan doktorun anlattıkları şöyle:
“15 Temmuz darbe girişiminden birkaç gün sonra Kamu Hastaneler Birliği Ankara temsilciliğinden Merve isimli biri arayıp Ankara Emniyeti’nde görevlendirildiğimi ve hastanenin şoförünün beni almaya geleceği söylendi. Gittiğimde en önde yer alan pasaport dairesinin ön tarafı yıkıktı, beni arka tarafa TEM Şube ve Spor Salonunun ortasındaki boşluk alana götürdüler.Ekipte farklı branşlardan, uzman ve asistan doktor karışık toplamda 6 doktor vardı. Bir kardiyoloğun olduğu söylendi ama dışarıda hazır bekleyen ambulansta ya da başka bir yerdeydi onu görmedim, bütün doktorlardan sorumlu olan kişi ise başhekim yardımcısı olan bir uzman doktordu. Bir iki tane de sağlık memuru getirilmişti.
Emniyete ilk geldiğimde peş peşe bariyerler vardı. Üç kontrol noktası geçtikten sonra Spor Salonu ve TEM şube arasında yer alan perdeyle kapatılmış alana geldim. Beni getiren polis beni bırakıp geri döndü. Perdenin arkasına geçtiğimde manzara korkunçtu. Birkaç masa konulmuş, doktorlar oturuyor, askerler tek sıra halinde dizilmişti. İlk gördüğüm manzara; doktorların önünde bir asker vardı, o esnada asker yerde debeleniyordu. Ayakta duramıyordu. Polisler kaldırıyorlardı, bayılıp tekrar düşüyordu. Kaldırıyorlardı, tekrar. Büyük ihtimal kafa travması vardı. Ben o manzarayı görünce şaşırdım. Sonradan bir çok kafa travması olan asker gördüm.O kısım seyyar lamba ile aydınlatılmıştı. Bu alanın çok uygun olmadığını düşünmüş olacaklar ki, içerideki spor salonunun yanındaki, koşu bantlarının, fitness aletlerinin olduğu, tamamen aynalı kısmı adli muayene için ayarladılar ve bizi oraya geçirdiler.Oda büyük beyaz lambalarla aydınlatıldı, jenaratör ile elektrik sağlanıyordu. Alındığımız odaya geçerken, yeri ahşap olan basketbol-voleybol sahasında parkelerin üstüne iç çamaşırlarıyla balık istifi oturtulmuş, elleri arkadan kelepçeli askerleri gördüm. 700- 800 civarı asker olduğunu tahmin ediyorum.Bize en uzak alanda yuvarlak bir alanı boş bırakmışlardı ki orada oturtup dövüyorlardı diye düşünüyorum. Polislerin hepsinin elinde coplar vardı.
Spor salonunun ana giriş kapısının sağ yanındaki köşede herkesin kıyafetini üst üste atmışlardı, salonun tepesine kadar kıyafet dağı oluşmuştu. Pantolonlar, tişörtler, atletler üst üste. Daha sonra, orada sabit gördüğüm tek kadın polis olan, ismi galiba Elif`ti, “Adem Huduti’nin (orgeneral) takım elbisesi nerede” diye sordu. Onun takım elbisesini buraya atmayalım, pahalı bir şey, adam sorar kıyafetini diye. Anadolu Ajansı’nın yayınladığı genarellere işkence videosunda, Akın Öztürk’ün üstünde olan beyaz yeşil çizgili, Polo marka tişörtü bir erin giyip gittiğini söyleyip alay da ettiler. Yani orada genarellerin hepsi de soyulmuştu.
Herkes geldiğinde iç çamaşırına kadar soyuluyor, üstlerindeki her şey kayda alınmadan o kıyafet köşesine atılıyor, birini dışarı götürecekleri zaman da oradan rastgele bir kıyafet alınıyor, öylece götürülüyordu. Kıyafetleriyle getirilen yaklaşık kırk kişilik kursiyer teğmenlerden birinin güneş gözlüğünün, “Artık buna ihtiyacın yok” diyerek bir polis tarafından alındığını gördüm.
O akşam saat 21.00’dan itibaren sabah 09.00’a nöbeti devredene kadar Ankara Emniyeti’nin içinde tutuklu askerleri muayene etmeye ve adli muayene raporlarını düzenlemeye başladım. Gördüğüm her şeyi kayda geçirmeye çalıştım.
ASKERLERİN HEPSİ DÖVÜLMÜŞTÜ
Askerlerin hepsi dövülmüştü ama farklı oranlarda. Ben de klasik olarak adli muayenede sorduğumuz şekilde muayene için getirilen askerlere “darp cebir var mı?” diye soruyordum. Askerlerin hepsi “hayır, darp cebir yok” diyorlardı. Sadece iki üç tanesi “görmüyor musunuz” diye söylediler. Ben tabi muayene ediyorum, gördüğüm tüm lezyonları, vücudunun neresinde ne varsa yazıyordum. Ama aşağıdaki “darp cebir vardır” kısmını ya boş bıraktım, hatırlamıyorum ya da yoktu yazdım askerler ‘yoktur’ deyince.
Askerlere sürekli ‘darp cebir var mı’ diye sorunca elinde cop olan şişman göbekli bir polis ‘Bu ne soruyor ya, darp cebir var mı, diye’ diyerek üzerime yürüdü. Sonra koluna iki polis girip onu dışarıya çıkardılar. Her şeyi yazdığım ve soru sorduğum için üzerime yürüdü.
YARBAY ÜMİT GENCER’İN GÖZÜ İÇERİ ÇÖKMÜŞTÜ
Askerleri grup grup getiriyorlardı. 15 Temmuz gecesi TRT’de görüntüleri çıkan yarbay Ümit Gencer’i orada gördüm. Mahvetmişlerdi. İnsanın gözüne yumruk atıldığı zaman ya da beyzboll topu çarpınca burn out diye bir kırık meydana gelir, gözün kemiği olan orbita arkaya doğru kırılır ve çöker. Göz içe girer, gözün simetrisi bozulur, görme problemi meydana gelir. Onu çok özel ameliyat etmek lazım çünkü gözün arkasındaki sınır de kopabilir.
TOMOGRAFİSİNİ İSTEMEDİĞİM İÇİN PİŞMANIM
Ümit Gencer’in gözünün bir tanesi içine girmişti. Orbitası kırıktı muhtemelen. Nasıl bir yumruk vurdularsa. Yüzü zaten mahvolmuştu. Onun tomografisini istemediğim için hala çok pişmanım, aklıma gelmedi. Bazı kişiler için istemiştim. Ümit Gencer’in raporunu çok ayrıntılı yazdım. Sonra emniyetin doktoru ‘onun raporunu yana koyun’ dedi. Büyük ihtimal o raporu yok etmişlerdir sonradan. Zaten benim yazdığım raporların hepsini sonradan gelen bir doktora aynı saatli düzenlettirmiş olduklarını düşünüyorum. Çünkü kimsenin benim kadar ayrıntılı yazdığını sanmıyorum.
Siyah polo tişörtlü, siyah giyimli, belinde silah olan bir kişi vardı. Emniyet’in doktoru olduğunu söylediler. Güya doktormuş. Emniyetin çalışanı olduğu için adli muayeneye yapma izni yokmuş, bağımsız doktorların adli muayeneleri yapması gerektiği için 12 saatlik nöbetler halinde dışarıdan doktorlar getirmişler. Başımızdaki başhekim yardımcısı ve polisler bizi sürekli kontrol ediyorlardı.
AKIN ÖZTÜRK’ÜN DAMADI İÇİN “BIRAKIN ÖLSÜN” DEDİLER
F-16 pilotu olduğunu söyledikleri uzun boylu kaslı birisini getirdiler. Akın Öztürk’ün damadı pilot yarbay Hakan Karakuş olduğunu düşünüyorum. Ben onu “Katar elçilik çalışanları pilot dövdü” haberinden ötürü medyada görmüştüm, biliyordum. ‘Bu Akın Öztürk’ün damadı mı?’ diye sesli sordum. ‘Yok ya benziyor’ dediler. Kafasının alın bölgesi, tek taraflı, bariz fark edilir şekilde kocaman şişmişti. Ayakta duramıyordu, büyük ihtimal kafa kemiği kırılmıştı, kaldırıyorlar yere düşüyor. İçeri girdiğinde yere düşüyordu, kaldırmaya çalışıyorlar tekrar düşüyordu. Emniyetin doktoru ‘bırakın ölsün’ dedi. Orada beyin cerrahi vardı ben de ‘Müdahale ettirecek misin, hastaneye gönderecek misin?’ dedim. ‘Yok yok, revire alın ben gidip kontrol ederim, bi tansiyonunu ölçelim’ dedi. Kafa travmalarında tansiyon değişiyor, kalp hızı değişiyor. Bir de kafa travmasında şöyle bir şey var, kafasında kırık varsa yoğun bakımda gözlem altında tutman gerekiyor. Ameliyat yapamıyorsun çünkü. Ben sabaha doğru beyin cerrahına ‘Baktın mı?’ diye sordum tekrar. ‘İyi iyi’ diyerek geçiştirdi.
O GECEYE DAİR EN BÜYÜK PİŞMANLIĞIM
Üç tane asker getirmişlerdi. O geceye dair benim en büyük pişmanlığım. Muayenenin başında ‘ağrıyan bir yerin var mı’ diye soruyorsun. Ben sorunca ikisi ya da üçü kalça kısmını gösterdiler. Sessizce ‘Arka tarafımız ağrıyor’ dediler. Normalde hepsi korkudan ‘darp cebir yoktur’ diyorlardı ama onlar böyle ‘arka tarafımız ağrıyor’ deyince dikkatimi çekti. Üzerlerinde kilotları var. Ben de kilotlarının arka taraflarını hafifçe indirip kalçanın üst kısmına şakrum dediğimiz yerlere üstten yüzeysel bakıp tıbbi deyişle sadece gözle muayene edip, ‘arkanızda görünen bir şey yok’ diye cevap verdim.
Hayatımda ilk kez böyle korkunç bir şeyle karşılaşıyorum, polisler hangi işkence metodlarını kullanırlar hiçbir fikrim yok, askerlere fiili ya da copla tecavüz etmiş olabilecekleri o an hiç aklıma gelmedi. Adamların ‘arkamız ağrıyor’ derken makatlarını kastettiklerini düşünemedim, bu yüzden ‘eğilin bakacağım’ demedim. Bir de herkesin ortasında muayene yapıyorsun, herkes yan yana oturmuş, polis de odada. Ben ‘bir şey yok” deyince kafalarını salladılar, üzgün biçimde. Büyük ihtimal tecavüz vardı ve askerler o şekilde dertlerini anlatmaya çalıştılar, ama ben o an anlamadım.
ASKERLER DAYANIKLIYDI, SİVİL MEMURLAR ÇOK KORKMUŞLARDI
Kolunda iki polisle üzerinde kıyafetleri olan, gözü bağlı birini getirdiler. Üzerinde kıyafetlerinin olmasına şaşırdım. Onun Genelkurmay Başkanlığı’nda sivil memur olduğunu, darbe planını yazanlardan biri olduğunu söylediler. Muayene için gözlerini açmaları gerekiyordu. Koluna giren iki polis profesyonel bir şekilde ‘Bizi görmesin’ diyerek, tek hamleyle, gözlerini açarken arkasına geçip kendilerini göstermediler. Adama ne yaptılarsa, sürekli yere düşüyordu. Kaldırıyorlardı yere düşüyorlardı. Tansiyon ve kalp hastası olduğunu ifade etti, adli muayenesi yazıldıktan sonra, tekrar gözünü bağlayıp götürdüler.
Sivil memurlar çok çok korkmuşlardı, hepsi titriyordu, askerler o kadar işkenceye rağmen pozitif görünüyorlardı. Daha sonra bir polis attıkları dayaklar karşısında askerlerin direnci için “Hocam vuruyoruz vuruyoruz adamlar yere düşmüyor” demişti, askerlerin kondisyonları iyiymiş, kendince bunu ifade ediyor. Yani bunlar Türkiye askeri, kondisyonları iyiyse o polislerin sevinmeleri lazım ama vurup da deviremedikleri için üzülüyorlar.
KADIN TUTUKLULAR
O gece bir kadın getirdiler. Uzun boylu iki kadın polis koluna girmişti. Getirdikleri kadın için ‘Bir askeri hastanede hemşireymiş’ dediler. Kadın çok zayıf, kısa saçlı biriydi. Üstünde bir pantolon ve beyaz renkli tişört vardı. Altında sutyen veya atlet yoktu. Kadın yaprak gibi titriyordu. Darp cebir var mı diye sordum “yok” dedi. Vücudunda iz yoktu, yanağında kızarıklık vardı belki bir yumruk atılmıştır. Ama çok korkar vaziyetteydi.









