Mustafa Kabakçıoğlu’nun Gümüşhane Ceza İnfaz Kurumunda, tek kişilik hücrede plastik bir sandalye üzerinde hayatını kaybetmesine dair fotoğrafların paylaşılmasının ardından cezaevlerinde yaşanan ihmal iddiaları yeniden gündeme taşındı.
Türkiye genelinde cezaevlerinde 604’ü ağır olmak üzere bin 605 hasta mahkum var. Hasta tutuklu ve hükümlü yakınları salgın döneminde cezaevi uygulamalarının artık yaşam hakkını tehdit ettiğini öne sürüyor. İnsan hakları savunucuları ve hukukçular ise “Hasta mahkumlar serbest bırakılmalı” diyor.
Salgına karşı önlem olarak cezaevlerinde kurulan karantina koğuşları, yaşanan ölümlerle son günlerde gündemde. Mustafa Kabakçıoğlu’nun Gümüşhane Ceza İnfaz Kurumunda, tek kişilik hücrede plastik bir sandalye üzerinde hayatını kaybetmesine dair fotoğrafların paylaşılmasının ardından cezaevlerinde yaşanan ihmal iddiaları yeniden gündeme taşındı.
Euronews Türkçe’ye konuşan Ömer Faruk Gergerlioğlu, hasta mahpusların sağlık durumlarının Adalet Bakanlığı tarafından çözümsüz bırakıldığını söylüyor.
Mustafa Kabakçıoğlu’nun ölümünü, “kötülüğün sıradanlığı” olarak tanımlayan Gergerlioğlu, “Oldukça kötü bir sağlık hizmeti alınması, bu hak ihlalleri sonrasında hayatını kaybetme ve görevliler tarafında bu işin üstünün kapatılması hadisesi” diyerek olayın alışılagelmiş bir durum olduğunu ifade ediyor.
“Mahkumların hastaneye sevkinde zaman kaybı yaşanıyor”
Cezaevinde yaşanan ölümlere yönelik sorulan sorulara Adalet Bakanlığından cevap alınamadığını söyleyen Gergerlioğlu , “Biz bu ölümü 48 gündür biliyorduk. Üstüne gidiyorduk ama sesimizi kamuoyuna yeterince duyuramıyorduk. Çünkü bu olayı anlatan, vicdan sızlatan bir tabloyu kamuoyu görmüyordu. Bu fotoğrafı kamuoyu görünce anlıyor ki, daha fazla bilgiye gerek yok. Cezaevi prosedürlerini ve cezaevinde yaşanan hak ihlallerini bilmelerine gerek yok. Burada çok vahim bir durum var. Bir kimsesizlik var. Bir gariplik var.” diyerek toplumun tepki göstereceği daha binlerce olay olduğunu ve bu tür fotoğrafların ortaya çıkmadığı için, toplumun işin vahametini anlamadığını söylüyor.
Hasta mahkumların sağlık hakkına erişiminde problemlerin süreklilik arz ettiğini anlatan Gergerlioğlu, “Cezaevlerinde hastalanan kişinin revir hakkı için dilekçe yazması gerekiyor. Hastanın revire çıkması uzun zaman buluyor. Acil müracaatları ise yoğunluk nedeniyle uzun zaman alıyor. Tüm bu engellerin ardından cezaevi yönetiminin hasta mahkuma izin vermesi halinde de görevli personelin tahsis edilmesi ve hastaneye sevk edilmesi sağlanıyor.” diyerek bu durumun acil hastalar için büyük zaman kayıpları olduğunun altını çiziyor.
Cezaevinden hastaneye sevk edilen hasta mahkumların, sevk edildikleri hastanelerin “hasta mahkum koğuşunun” bulunmaması halinde mahpusun cezaevi aracında bekletildiğini ve bu araçların insan sağlığı için uygun olmadığını ifade eden Gergerlioğlu, hasta mahkum koğuşu bulunan hastanelerde ise bu koğuşların bodrum katlarında yer aldığını, odaların havasız olduğunu ve ilgili bölüme uzak olması nedeniyle doktora ve hemşireye erişimin zor olduğunu söylüyor.
Ve ekliyor: “Ankara’da sadece bir tane hastanede mahkum koğuşu var. Bu durum binlerce mahpusun geldiği gittiği Ankara’da, tedavi şansının çok düşük olduğunu gösteriyor. Ülkenin başkentinde sadece bir hastanede var. Bu konuda Adalet Bakanlığı’na ve Sağlık Bakanlığı’na bir çok kez uyarılarda bulunduk.” diyor.
Cezaevinde kalamayacağına dair Adli Tıp Kurumu raporu olan bir çok kişiye mahkemeler tarafından infaz erteleme kararı verilmediğini söyleyen Gergerlioğlu, “KHK’lı eski kurmay albay Mustafa Barış Avıalan, Sincan Ceza İnfaz Kurumundaydı. Üç kez onunla ilgili soru önergesi verdim. Ailesi bana ulaştı. Cezaevi yönetimi ile görüştüm. Oldukça ileri derecede hasta biriydi. Kalp krizi geçirmiş, kalp kasları ileri derecede deforme olmuş ve kalbi yalnız yüzde 15 çalışıyordu. Genç bir hasta ve iyi bir bakımla eve nakledilmesi lazımdı. Adli Tıp Kurumu, infaz ertelenmesine dair olumlu rapor verdi ama mahkeme infaz erteleme kararını vermedi. “ diyerek bu durumun inanılmaz hak ihlalleri oluşturduğuna işaret ediyor.
“Mahkumlara yavaşlatılmış ölüm dayatılıyor”
İnsan Hakları Derneği’nin hazırladığı cezaevinde bulunan hasta mahkumlar raporunu değerlendiren İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Nuray Çevirmen, “Tüm Türkiye genelinde cezaevlerinde 604’ü ağır olmak üzere bin 605 hasta mahpus var. Durumları çok sıkıntılı olan bu hastalar şu anda cezaevinde yaşam savaşı veriyor” dedi.
İnsan Hakları Derneği’ne cezaevinden gelen bir mektupta “mahpuslara yavaşlatılmış ölüm dayatıyorlar” ifadesinin yer aldığını anlatan Çevirmen, ifadenin üzücü ama gerçeğe uygun olduğu yorumunu yapıyor.
Çevirmen, “İnsanların kalmış oldukları koğuşların fiziki durumları, beslenmeye erişimde sıkıntı ve sorunlar, hastaneye sevklerinde yaşanan sorunlar ve tek kişilik ring araçlarıyla sevkler. O araçlar içinde insanlık dışı bir uygulama, kışın soğuk yazın sıcak olan bir metal kutunun içerisinde saatlerce bekletilebiliyorsunuz. Hastaneye götürülüyorsunuz ve elleriniz kelepçeli” diyerek hasta mahpusların bu şartlarda tedavi edilmelerinin mümkün olmadığını dile getiriyor.
Cezaevlerinde doktora erişim konusunda büyük sıkıntılar yaşandığını anlatan Çevirmen, “ Bazı cezaevlerinde bir ay dolmadığı müddetçe tekrar revire çıkamıyorsunuz. Doktora ve revire erişiminiz olmuyor. Cezaevlerine doktorun gelmesi ise zaten çok kısıtlı. Haftada bir gün geliyor ve yarım gün kalıyor. Ve bir sürü insanın problemini çözmek durumunda “ diyerek hastaneye, doktora ve ilaca erişimde büyük zorlukların yaşandığını ifade ediyor.









