Yakından takip edenler aşinadır. Duymayanlar da burada öğrenecek. ABD seçimlerinin hemen ardından, sosyal ağlarda X’in (önceki adıyla Twitter) yerini inanılmaz bir süratle Bluesky (Mavi Gökyüzü) platformu aldı.
Yeni değil fakat kenarda adeta sırasını bekleyen emekleme aşamasında bir mecraydı Bluesky. Şimdi adeta prematüre süreci bitti asıl güçlü doğumunu yaşıyor.
Bilinen kısa hikayesi şöyle:
2019 yılında Twitter kurucusu Jack Dorsey tarafından geliştirildi, aslında Twitter içinde bir proje olarak başladı ancak 2022’de bağımsız bir şirket haline geldi ve Ağustos 2021’den bu yana şirketin başında CEO olarak Jay Graber var. Jack Dorsey, Mayıs 2024’te Bluesky yönetiminden ayrıldı.
Bluesky modeli, Jack Dorsey’in düşünüp hayata geçirdiği biçimiyle merkezi olmayan, kullanıcıların kendi içerikleri üzerinde tam kontrol sahibi olduğu, veri güvenliği ve gizliliği ön planda tutan, merkezi kontrol mekanizması bulunmadığından sansüre kapalı bir model. Kararlar dağınık bir yönetişim modeliyle alınıyor. Merkez olmadığı için, arıza ve saldıralara karşı dirençli, fakat yasal çerçevelere uygun çalıştırılması hayli güç.
Bluesky yönetimi, abone patlaması yaşanırken bir kez daha ilkelerinden taviz vermediğini ilan etti: Gelir modeli reklama dayanmıyor. Ücretli abonelik yok. Kullanıcılarına algoritma üzerinde daha fazla kontrol hakkı veriyor. Taahhütleri arasında kullanıcı verilerini yapay zeka geliştirmelerinde paylaşmamak gibi vaatleri var. Tek gönderide 300 karaktere kadar yazılı metin, 4 adede kadar görsel ve 1 dakikaya kadar video paylaşımı imkanı veriyor.
Twitter’a alışmış kitlelerin hemen benimsediği standart bir arayüzü var ancak kullanıcı odaklı özellikleriyle X’ten mühim ölçüde ayrılıyor.
***
Elon Musk’ın X’inden buraya büyük göç yaşanıyor. ABD Seçimleri, Musk’ın Twitter’ı neden satın aldığını ve nasıl dönüştürdüğünü göze sokması yönüyle mühim uyanışa vesile oldu.
Bluesky şimdi hemen her gün 1 milyon ve üzeri yeni kullanıcı/hesap kazanıyor.
Birleşik Krallık’ta Guardian gazetesinin X hesabını artık kullanmayacağını açıklaması bir işaret fişeği oldu. Guardian Bluesky’a taşındı. Onu CNN, NY Times gibi ABD’nin en güçlü medya şirketleri takip etti, BBC arkadan geldi.
Bunda Elon Musk’ın X’i siyasete biçim vermek için kullanması etkili oldu. Pek çok veri ile varılan kanaat şu ki:
- Musk, X’te belli hesapları öne çıkarıyor, belli hesapları baskılıyor.
- Ülkelerle anlaşma yaparak o ülkelerin istemediği hesapları ayıklıyor.
***
Aslında, 27 Ekim 2022’de Elon Musk’ın Twitter’ı 44 milyar dolara satın alıp özel mülkü haline dönüştürmesiyle başladı her şey. Bu satış, milyonlarca Twitter kullanıcısı arasında huzursuzluğa yol açtı. Elon Musk’ın ilk işi, pek çok çalışanı kapının önüne koymak oldu, ardından yazılımı ve algoritmayı değiştirdi. ABD’de milyonlarca insan daha o aylarda Twitter’dan koptu.
Musk, markanın ismini değiştirip X yaparak, mülküne son damgasını vurdu. 13 Temmuz 2024’te Trump’ın suikast girişimine uğramasını fırsata çevirip açıktan Trump kampanyasına destek vererek kalan güveni de kaybetti.
