Konuk Yazar | Ali Galip (Uğur Abdürrezzak’ın koğuş arkadaşı)
Bu yazıyı, Ahmet Dönmez beyin; hicret niyetiyle yola çıkan ve geçici hayatları Meriç’te son bulan Abdurrezak ailesi hakkındaki yazısından esinlenerek yazıyorum. Esin kaynağı olduğu için kendisine teşekkür ediyorum.
Bizim için Medrese-i Yusufiye (M.Y) olan o mekânlarda 18 ay yaşamayı Rabbim bana da lütfetti. O süreçte beraber oldum, Uğur Abdurrezzak’la. Malum, “tünel kazmak” içerdekilere çok cazip gelen bir deyim. Modern cezaevlerinde ise pek kullanılabilecek bir metot değil. Buna rağmen, bize esin kaynağı oldu; dedik ki, “dünyaya çıkmak için tünel kazamıyoruz, bari burayı Cennet’e giden bir tünele çevirmenin yollarını arayalım”.Böylece bu deyim kullanılmaya başlandı aramızda.
İyi de “tünel kazmak” bir ekip işi, öyle herkesle yola çıkamazsınız, hele hele tek başınıza bunu başarmanız hiç mümkün değil. Koğuştaki herkes bir şeyler yapıyor, kimi Kur’an okuyor, bilmeyen okumayı öğreniyor, namazlar cemaatle kılınıyor, cevşenler, hatimler, tefsirler, risaleler, günde yarım cüz okuyan da var, üç cüz okuyan da. Teheccüde kalkanlar yarıdan fazla, şahsi duaların yanında, her gece, hatim duasıyla beraber topluca dualar ediliyor, topluca âminler söyleniyor.
Benim için Ağustos 2016’da başlayan bu sürece arada bir katılmalar oluyor, her gelen bu “tünel açma çalışmalarına” dâhil oluyor, katkıda bulunuyor. Bunların her birisi tek tek yazılmayı hak etse de Uğur Abdürrezzak endeksli olarak arada onlardan da bahsetmiş oluruz inşallah. Uğur hoca, ki biz ona hem öğretmenliğinden hem de dindarlığından olsa gerek, “hoca” diye hitap ediyorduk, bu faaliyetlere sanırım Aralık sonu veya Ocak 2017 başlarında katıldı. Sürece ciddi katılımları oldu, bunda şüphe yok. Anlatınca, siz de bana katılacaksınız inşallah.
Bizim camiada çok iyi bilinse de, biraz M.Y. şartlarından bahsetmeliyim. Zira oradaki şartlar bilinmeyince, anlatılanlar da tam yerine oturmuyor.
Ben dört ayrı koğuşta kaldım, gelen giden, yüzden fazla kişiyle tanışma imkânı oldu. Çok farklı kesimlerden insanla tanıştım. Kurmay albayından hâkim savcısına, vali yardımcısından kaymakamına, pazarcılık yapanından, barda bodyguardlık yapanına, öğretmeninden polis memuruna, esnafından emniyet müdürüne, onlarca meslekten insan. Dar bir alanda, birkaç günde herkes birbirini ismen tanıyor, mesleğini öğreniyor ama kimse kimsenin hayatını bilmiyor, önceden tanımıyorsa tabii. Açık veya kapalı görüşlerde, o kısa sürelerde aileleri görebiliyorsunuz ama çocukların adını bile öğrenemiyorsunuz. Zaten çoğu zaman söyleyeceğiniz şeyleri bile unutuyorsunuz. Bazen unutmamak için peçeteye not yazıyorsunuz, o bile ‘zalim’in yasak duvarına çarpıyor. Görüşlere kâğıt kalem götürmek yasaktı, hala öyledir herhalde.
İlk altı ay boyunca genellikle gelenler oluyordu; medrese eğitimine katılanlar oluyordu ama pek mezun veremiyorduk. Mezun olanlar da sanırım ya “itirafçı” denilen sınıftandı ya da yüce devletimizin bilgi sızdırmak için görevlendirdiği GS’lerdendi. Ben koğuşa 17. kişi olarak girdim, yatsı vakti. Sabah iki kişi daha, derken 10-15 gün içinde 25 kişi olunca, 12 kişilik koğuşa sığmaz olduk. Koğuşumuz değişti, yeni koğuş azıcık daha büyüktü Allah’tan, biraz rahatladık. Zira yatma düzeni traji komikti; 6 ranzada 12 kişi yatıyor normalde. Geri kalan 13 kişiyi, yatak serip yere yatırsanız yer yok. Ranzalar birleştirildi, yataklar yan yana serildi ve iki yatağa 3 kişi yatmaya başladı. 4-5 kişi de alt katta mutfakta yere yatak serip yatıyordu ama gece namaza kalkılınca, yavaş yavaş yataklar kaldırılıyor, namazdan sonra tekrar uyunuyordu.
Yeni koğuşta da benzeri bir sistem kuruldu, zira namaz kılmak için yer kalmıyordu. Güzel tarafı, herkes tıkış tıkış da olsa üst kata sığdırılmıştı. Gene ranzalar ikişerli grup yapılmış, altta ve üstte üçer kişi yatıyor, bir iki yaşlıya tek kişilik ranza veriliyor, geri kalan büyük çoğunluk bu şekilde uyuyordu. Yani istifleme usulu, bebeklerin yan yana konulması gibi, nasıl yattıysanız öyle kalkıyorsunuz, kendi battaniyenize sarılıyorsunuz, yandakiyle doğrudan vücut teması yok.
‘Koğuşa uğur getirir İnşallah’
Uğur Abdurrezzak’ın bize katıldığı gün, güzel tevafuk, bir Uğur daha geldi. Herkes, “koğuşa uğur getirir İnşallah” dedi. Yaşları itibariyle onları sıfatlandırdık, büyük Uğur, küçük Uğur. Abdürrezzak yaşça genç olduğundan küçük Uğur olmak ona nasip olmuştu. Küçük Uğur için, iki kişilik yatağa üçüncü kişi olarak sıkışmak zor olmadı zira vücudu da küçüktü, zayıftı. Ama büyük Uğur için biraz zor oldu zira o vücutça biraz büyüktü.

Ben daha ilk günden, ikisine de takıldım: “Demek ki siz her gün 2-3 saatinizi dua ve ibadete ayırmadınız ki Rabbim sizi buraya gönderdi. Zira böyle bir tavsiye duymuştum.” dedim. Uğur, “haklısınız abi, herhalde öyle oldu” diye tepki verdi. Bu ilk tepki bile bana çok pozitif gelmişti. Medresenin havasına olumlu katkılarda bulunacağını hissederek, daha ilk günden iyi bir diyalog kurmuştuk. “Dert etme, burada vakit çok, İnşaallah 3-4 saatten de fazla dua ve ibadet edersiniz” diye de ekledim. Neyse, zaten bu koğuşta, mevcut düzene göre, ağırlıklı olarak ibadet ediliyordu. Okumalar da iyi idi ama iş gece ibadetlerine, gece hayatına gelince biraz zayıf kalıyordu, bana göre tabii.
Daha ilk geceden teheccüt namazına en erken kalkanlar kervanına katılmıştı Uğur hoca. Gece kalkanlar için bir kalkış zinciri oluşmuştu. Bazı arkadaşlar, gece 2-3’e kadar zaten yatmıyordu. Onlardan birisi yatarken beni kaldırıyor, ben de bir müddet sonra Uğur hocayı kaldırıyorum, o da diğerlerini sırasıyla, zira tek wc var, herkesi aynı anda kaldıramazsınız.
Uğur hoca bir ara, “beni dürterek kaldırmayın, çok irkiliyorum, rahatsız oluyorum, sadece adımı söyleyin, ben kalkarım” dediği için artık onu kaldırırken, fısıltıyla “Uğur hocam” demek yeter olmuştu. Bu arada, M.Y.de fısıldaşarak konuşmaya dikkat etmek gerekiyor, hele gece herkes uyurken.
Teheccüt namazları bitince, sabah namazına 10-15 dakika kala cemaatle hacet namazı kılıyoruz. Sabah vakti girince de namazı hemen kılıp tesbihatı da sesli yapıp yatıyoruz. Ancak imam selam verince, cemaat fire vermeye başlıyor, derken tesbihatın sonunda 5-6 kişi kalıyoruz, Uğur hoca daima onlar arasında olurdu. Zaten bir müddet sonra, “sabah namazının tesbihatçısı” görevini deruhte etti.
Sonra ikinci cemaat kalkıyor, onlar geç kalkanlar, geç yatanlar, bir cemaat daha oluyor. Sabah namazlarında iki imam iki de cemaat oluyordu yani.
Medresede çok yoğun bir hayat var; mali işler, idari işler, ibadet, dua vs. Yeme içme zaten olağan. Daha ilk günlerden başlayarak Uğur hoca ibadet işlerinde görev almaya başladı, hem sesi gür ve berraktı, tesbihatı da ezbere biliyordu. Çoğu zaman o okuyor biz de onu takip ediyorduk. Onun sesine ayak uyduruyorduk yani. Ancak o da haliyle yoruluyordu, bir müddet sonra, namaz tesbihatları bölüşüldü. Yukarda dediğim gibi, ona sabah tesbihatı düştü. Şöyle bir usul geliştirdik; tesbihatı herkes birlikte seslendirince, ses ve ritim karışıyordu. Tek bir kişi yapıyor, dua kısmına iştirak ediyorduk.
Uğur hoca, bir müddet sonra koğuşun okuma listesini de düzenlemeye başladı, sanırım başka bir arkadaşla beraber. Özellikle hatim okurken, günlük okunacak surelerin karışmamasına çok dikkat ediyorduk zira her gün 2-3 hatim okunuyordu, özellikle ilk 5-6 ayda. Sonra meal de okunsun, biraz azaltalım tartışması oldu. Sanırım 2 hatime indirilip meal okumanın önü açıldı.
O koğuşta iyi bir düzen oturtulmuştu. Namazlar hep tesbihatlıydı ve cemaatle kılındı, namaz kılmayanlar bile bu düzene ayak uyduruyorlardı. Ezan biter bitmez cemaat hazır oluyordu. Sabah namazından sonra malum, “Huvellahullezi..” okunuyor, öğlenden sonra Fetih, ikindiden sonra Amme, akşamdan sonra yine Huvellahullezi, ve yatsıdan sonra Mülk suresi okunuyor, hatim duası ve sonrasında Amenerresu ile gün sona eriyordu. Bu işler de bölünmüştü, kimin ne okuyacağı belliydi yani. Cevat hocanın tabiriyle, aramızda, “Amenerresulu memuru”, “Huvellahullezi memuru”, “Fetih memuru” gibi unvanlar kullanılır olmuştu.
Sorun olmasın diye kapağı yırtılmış Kur’an meali
Bir de, öğlen namazından sonra “Efendimizi’in (sav) Hayatı”ndan okunuyor, ikindiden sonra Kur’an meali, Suat Yıldırım’ın mealinden. Onu da rahmetli Uğur’a rahmetli eşi getirmiş, kitabın kapağını da yırtmış ki, kabulde sorun olmasın. Her gün iki sayfa meal okunuyordu ama kendi aramızda sürekli müzakere ediyorduk. Kendisi İngilizce öğretmeni olduğundan, tercümenin ne demek olduğunu biliyordu. Bir arkadaş İngilizce meal bulmuştu, onunla ders yapıyorlar, yatsı namazından sonra müzakere ediyorlardı. İngilizce bildiğimden bana da sordukları oluyordu.
M.Y. deyince, “koğuş” ve “koğuş ağalığı” akla gelir ya. Bizde ağalık tam bir angarya oluyor, her işe ağa koşuşturuyor. Duyduğumuza ve Kemal Sunal filmlerinden hatırladığımıza göre, diğer koğuşlarda koğuş ağası herkesi haraca bağlıyor, adamları var, astığı astık, kestiği kestik yani. Bu bağlamda, bizim de yöneticiye, vaya organizatöre ihtiyacımız olduğundan, orda da bir işbölümü yapılması gerekti. Mali işlere bir-iki kişi bakıyor, sebze meyve işlerine bir başka kişi, temizlik vs görevlisi, derken koğuşta bir “Üçlü yönetim” oluştu. Bunlardan birisi de rahmetli Uğur hoca oldu. Bu üç kişi, koğuş halkından gelen talepleri değerlendiriyor, bir karar alınması gerekirse alıp, ahaliye de ilan ediyor. Sonra da yazıp ilan panosuna asıyor. Diyelim ki “uyku saati”, “sessizlik saati”, yemek saati gibi konularda yeni bir karar alınıyor ve herkese duyuruluyor gibi. Bu üçlünün sözcüsü de Uğur hoca, belki de sesinin tokluğundan ve çok sevildiğinden böyle bir karar alındı. Zira kararlar herkesin her zaman hoşlanacağı türden olmayabiliyordu.
“Hapis yata yata biter”
Bu söz çok tekrarlanan bir sözdü aramızda. Ama günler geçiyor, beklediğimiz tahliyeler gelmiyor, gidenlerin yerine de hep yenileri geliyor. Ortalama 25 kişiyi pek aşağı düşmüyoruz. Böyle, sıkıntıların daha çok hissedildiği bir dönemde, bari günlerimizi iyi değerlendirelim, “Kur’an ezberleyim”, diye birbirimizi teşvik ettik. Önce ben Faruk’la başladım, sonra Akın katıldı, sonra İsmail, sonra Sait ve derken Uğur hoca. Önce Fetih suresini ezberleyelim dedik. Zira hergün onlarca kez okuyanlar var, birçoğunu zaten ezbere biliyoruz. Benim ve Abdülkerim hocanın ranzasında buluşuyoruz. Alt kattayız, birinci sayfa, ikinci sayfa derken bir hafta on gün içinde 5-6 arkadaş Fetih suresini ezberledi ve artık nafile namazlarda okumaya başladı. Uğur hoca en hızlı ezberleyenlerden oldu. Cesareti de iyi olunca, belki de yabancı dil çalışmanın da katkısıyla çok iyi ezberledi. Artık öğlen namazlarından sonra, ezberden herkesin huzurunda Fetih okuyabilecek duruma gelmişti.Koğuş ahalisinin en zevkle yaptığı işlerden birisi de bahçe tabir edilen o dar alanda voleybol oynamaktı. Ben, yaşım itibariyle ve de hayat tarzım gereği pek katılmadım ama Uğur hoca hep aranan ve istenen adam olurdu. Spor için iyi bir vesile oluyordu.










