Macaristan’da bir süredir devam eden cumhurbaşkanı adayı arayışında sonuca ulaşıldı. Başbakan Peter Magyar’ın partisi Tizsa, “Orban’a hayır diyen hakim” olarak tanınan eski Yüksek Mahkeme Başkanı Andras Baka’yı cumhurbaşkanlığına aday gösterdi. Baka, yargıdaki tasfiye girişimlerini eleştirdiği için 2012’de dönemin Başbakanı Viktor Orban tarafından görevden alınmıştı.
Tisza grubundan yapılan açıklamada, “Dr. Andras Baka’yı Macaristan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı’na aday gösteriyoruz” denildi. Seçimin Salı günü yapılması beklenirken, Baka’nın tek aday olması öngörülüyor. Orban’ın Fidesz partisi ve Hristiyan Demokrat müttefiki KDNP ise oylamayı boykot edeceğini açıkladı.
“Orban’a hayır diyen hakim”
73 yaşındaki Andras Baka, “Orban’a hayır diyen hakim” olarak tanınıyor. 2012’de, hakimlerin emeklilik yaşını 70’ten 62’ye indiren yasayı “yargıda gizli tasfiye” olarak nitelendirdiği ve Orban hükümetinin yargıya müdahalesini eleştirdiği için görevden alınmıştı. Avrupa Birliği Adalet Divanı kararına ve ABD’nin karşı çıkmasına rağmen Orban geri adım atmamıştı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, 2016 yılında verdiği kararda Andras Baka’nın görevden alınmasına karşı yaptığı başvuruyu haklı bularak, Yüksek Mahkeme Başkanı’nın görevden alınmasının “yargı organını sindirme amacı taşıdığına” hükmetmişti.
Andras Baka, Macaristan Yüksek Mahkeme Başkanı seçilmeden önce, 1991-2008 yılları arasında 17 yıl boyunca AİHM’de hakim olarak görev yapmıştı.
Tisza grubu, Baka’nın “kuvvetler ayrılığı ilkesine verdiği önem” ve “hukukun üstünlüğü ile yargı bağımsızlığını savunması” nedeniyle aday gösterildiğini belirtti. Parti, yargıcın deneyim ve bağımsızlığının “Macaristan’da yeni bir anayasal düzen” hedefi için değerli olduğunu vurguladı.
Peter Magyar, temmuz ayında satranç dünyasının efsane isimlerinden Büyükusta Judit Polgar’a cumhurbaşkanlığı teklif etmiş, ancak Polgar teklifi geri çevirmişti. Macaristan’da cumhurbaşkanı protokol görevi üstlenirken, yürütme yetkisi başbakanda bulunuyor.
