AKP Grup Başkanvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığı’na sunulan kanun teklifine göre kamudan ihraçların 3 yıl daha sürmesi planlanıyor.
İlan edildiği 20 Temmuz 2016 tarihinden bu yana 7 kez uzatılan Olağanüstü Hal (OHAL) kaldırılıyor. Ancak AKP’nin yerine Meclis’e sunduğu kanun teklifi, OHAL’i aratacak yorumları yapılıyor. Taslakta, valilere süper yetkiler tanınırken, MİT adeta ‘sır küpü’ oluyor. Toplantı, gösteri ve yürüyüş hakları sınırlandırılıyor.Yasa teklifinde yer alan ve OHAL’i aratmayacak düzenlemeler şöyle:
VALİLERDEN KİŞİLERE GİRİŞ-ÇIKIŞ YASAĞI
Düzenlemenin birinci maddesi, valilere, “kamu düzeni veya güvenliğin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde, 15 günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere giriş çıkışı sınırlama yetkisi” veriyor. Bununla birlikte valiler, ildeki belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçlarının seyirlerini düzenleyebiliyor veya kısıtlayabiliyor. Ruhsatlı da olsa her çeşit silah ve merminin taşınması ve naklini de yasaklayabiliyor.
ASKERE SINIRSIZ ARAMA
Düzenleme, askeri mahallelerde, askeri kurum amirinin yazılı emri üzerine “kişilerin üstü, araçları özel eşyaları, özel kağıtları sınırsız şekilde arayabilme” yetkisi tanıyor. Aramadan sonra gerekli tedbirler alınarak, suç delilleri koruma altına alınacak. “Suçlu görülen” kişiler ile ilgili de Ceza Muhakemesi Yasası’nın hükümleri uygulanması öngörülüyor.
‘Duyarlı kapı zorunluluğu’ geldi: Askeri mahallelerde, asker kişiler dahil, askeri mahalleye giriş ve çıkışlar için de “duyarlı kapı zorunluluğu” getirildi. Buna göre, askeri kişiler dahil askeri mahallelere girişte duyarlı kapıdan geçmek zorunda. Bu kişilerin üstleri, duyarlı kapının ikaz vermesi halinde, metal dedektörle kontrol edilebilecek.
MİT SIR KÜPÜ
Yasa önerisiyle MİT’in tarafı olduğu hukuk uyuşmazlığında arabuluculuk usulünün uygulanmayacağı ve MİT’in “Bilgi Edinme Yasası” kapsamından çıkarılacağı hüküm altına alındı. Buna göre MİT’in uygulamaları hakkında “bilgi edinilemeyecek.”
TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİNE SINIR
Öneri, “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası”nda da değişiklik öngörüyor. Buna göre, açık alanlardaki toplantılar ile yürüyüşlere “gece vaktinin başlamasıyla birlikte dağılacak şekilde” denilerek, süre sınırlaması getirildi. Kapalı yerlerdeki toplantıların süresi ise “saat 24.00” olarak yeniden düzenlendi. Toplantı ve yürüyüşlerin uzatılması ise ancak “vatandaşların huzur ve sükunet içinde istirahatini aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmamak ve kamu düzenini, genel asayişin bozulmasına neden olmamak şartıyla” saat 24.00’e dek uzatılabilecek.
KOMUTANLARIN KOVUŞTURMASINA ÖZEL İZİN
Teklifle, bölgede yetkili kılınan “komutanın kovuşturma yapabilmesi” izne bağlanıyor. Buna göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve bakanlar hakkında Cumhurbaşkanı, milletvekilleri hakkında TBMM, general ve amiraller hakkında Genelkurmay Başkanı, bakan yardımcıları hakkında ilgili bakanlar, valiler ve kaymakamlar için de İçişleri Bakanlığı’ndan izin alınacak.
Toplu suçlarda gözaltı süresi 4 gün: Teklifle, gözaltı süreleri de yeniden belirlendi. Yeni düzenlemeyle, gözaltı süresi, yakalama anından itibaren 48 saati, toplu olarak işlenen suçlarda da 4 günü geçemeyecek. Ancak delillerin toplanmasındaki güçlük veya dosyanın kapsamlı olması nedeniyle gözaltı süresi ise en fazla iki kez uzatılabilecek. Gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin karar ise Cumhuriyet savcısının istemi üzerine, yakalanan kişi dinlenilmek suretiyle hakim tarafından verilecek.
ADLİ KOLLUKLARA ARAMA YETKİSİ
Cumhuriyet‘in haberine göre, Aaskeri mahallelerde arama da “Cumhuriyet savcısının nezaretinde askeri makamların da katılımıyla adli kolluk görevlileri tarafından” yerine getirilecek.
