Haftalardır Avustralya gündemindeki sıcaklığını koruyan ve ayrıntılarının bugün açıklanması beklenen yeni göç düzenlemesinin çerçevesi netleşti. İçişleri ve Göç Bakanı Tony Burke, National Press Club’ta yaptığı konuşmada uluslararası öğrencilerin aile vizalarından ziyaretçi vizalarına, “visa hopping” olarak bilinen vize geçişlerinden vizesi sona erdiği halde ülkede kalanlara kadar birçok alanda yeni kurallar getirileceğini açıkladı. Burke, hükümetin yaklaşımını “Kim geliyor, kim kalıyor, kim ayrılıyor” başlığı altında topladı.
Burke: “Kitlesel göç” söylemleri gerçeği yansıtmıyor
Burke, konuşmasının başında Avustralya’nın “kitlesel göç” yaşadığı yönündeki iddialara karşı çıktı. Pandemi öncesi nüfus projeksiyonlarını hatırlatan Burke, 2030-31’e gelindiğinde Avustralya nüfusunun pandemi öncesi öngörülenden yaklaşık 700 bin daha düşük olacağını söyledi.
Bakan, göç rakamlarını düşürmenin ekonomik sonuçlarının da dikkate alınması gerektiğini belirterek, uluslararası öğrencilerin özellikle büyük şehir ekonomileri açısından önemli bir ihracat sektörü oluşturduğunu ifade etti.Burke, “Nereden keserseniz kesin, çok sert kesintiler ekonominin her alanına zarar verir” mesajını verdi.
Öğrencilerin ailelerine sınırlama, ancak bazı istisnalar var
Burke, uluslararası öğrencilerin artık aile üyelerini otomatik olarak beraberlerinde getiremeyeceklerini açıkladı.Ancak yeni düzenlemede bazı önemli istisnalar bulunacak. Pasifik ülkeleri ve ASEAN ülkelerinden gelen öğrenciler ile doktora (PhD) öğrencileri, aile üyelerini getirebilmeye devam edecek.Böylece hükümetin genel öğrenci grubunda aile vizalarını ciddi biçimde sınırlandırırken stratejik ve akademik öncelik taşıyan bazı grupları sistem dışında tuttuğu belirtildi.
“Visa hopping”e yeni kural: Eğitim seviyesi aşağıya düşürülemeyecek
Burke, öğrencilerin Avustralya’da kalabilmek amacıyla bir kurstan diğerine geçmesine yönelik uygulamalara özel olarak değindi.Bakan, bazı öğrencilerin bir eğitimi tamamladıktan sonra daha düşük nitelikte kurslara geçerek ülkede kalmaya devam ettiğini belirterek bu yöntemin eğitim amacı yerine göç amacıyla kullanılabildiğini söyledi.Burke bunu şu sözlerle anlattı:
“Bir kişi kursunu bitiriyor, sonra nereye gidiyor? Bir sonraki kursa geçiyor, sonra bir başkasına…”
Bazı kişilerin daha düşük standartlı eğitim sağlayıcılarına geçerek daha az eğitim yükümlülüğüyle çalışmaya yöneldiğini belirten Burke, bunun “eğitim sonucu değil, göç sonucu elde etmek için” kullanıldığını söyledi.Yeni sistemde öğrenciler daha yüksek bir yeterlilik seviyesine doğru kurs değiştirebilecek, ancak daha düşük seviyedeki bir eğitime geçemeyecek.
İnşaat mesleklerine üniversite diplomasıyla aynı öncelik
Yeni sistemin dikkat çeken bir başka yönü de mesleki eğitim oldu.Burke, inşaat sektöründeki ciddi iş gücü ihtiyacı nedeniyle bazı TAFE ve mesleki eğitim programlarının göç puanlarında daha avantajlı hale getirileceğini açıkladı.
İnşaat mesleklerinin bazı durumlarda üniversite derecesiyle aynı düzeyde puanlandırılacağını belirten Burke, amacın “acilen ihtiyaç duyduğumuz inşaat mesleklerini ülkeye getirmek” olduğunu söyledi.Burke, öncelikli meslek listesine ayrıca inşaat, tarım, balıkçılık ve öğretmenlik alanlarının ekleneceğini açıkladı.
Ziyaretçi vizalarına “No Further Stay” şartı
Yeni düzenlemeler kapsamında ziyaretçi vizalarında da önemli değişikliğe gidiliyor.Burke, ziyaretçi vizalarında “No Further Stay”, yani Avustralya içinden başka bir vizeye geçişi engelleyen koşulların genişletileceğini açıkladı.Böylece ziyaretçi vizesiyle ülkeye gelen kişilerin Avustralya içinde farklı vize türlerine geçerek kalış sürelerini uzatmalarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Vizesi sona erenlere daha sıkı takip
Hükümet ayrıca geçerli vizesi olmadan ülkede kalanlara yönelik denetimleri artıracak.Burke, yeni uyum ve denetim uygulamalarının devreye sokulacağını, Avustralya’da yasal statüsü bulunmayan kişilerin ülkeden ayrılmasının daha sıkı takip edileceğini ifade etti.Usulsüz veya dayanaksız vize başvurularına aracılık eden göçmenlik danışmanlarının da yeni yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı belirtildi.
Working Holiday sistemine kura ve bölgesel çalışma şartı
Working Holiday Maker programında da ikinci ve üçüncü yıl vizeleri için yeni bir kura sistemi öngörülüyor.Bu vizelerin devamında bölgesel bölgelerde çalışma şartının uygulanacağı ve böylece programın iş gücü ihtiyacının bulunduğu bölgelere daha fazla yönlendirilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
Burke: Bu plan One Nation nedeniyle hazırlanmadı
Burke, yeni düzenlemelerin One Nation’ın göç politikasına karşı siyasi bir cevap olduğu yönündeki iddiaları da reddetti.Hükümetin bu plan üzerinde geçen yıldan beri çalıştığını belirten Burke, “Bunun mevcut siyasi ortam nedeniyle yakın zamanda hazırlanmış bir çalışma olduğunu söylemek açıkça yanlış” dedi.Bakan, mevcut düzenlemelerin kendisinin istediği kadar kapsamlı olmadığını da kabul etti.
Burke, “Bunlar benim istediğim kadar kapsamlı değil” diyerek, göç sistemindeki bütün araçları kullanabilmek için yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Ancak bunun Parlamento’da Koalisyon veya Yeşiller’in desteğini gerektireceğine dikkat çekti.
Net göç 292 bine geriledi
Konuşmadan kısa süre önce açıklanan Avustralya İstatistik Bürosu verilerine göre net denizaşırı göç, Mart 2026’ya kadarki 12 aylık dönemde 292 bine geriledi. Bir önceki dönemde bu rakam 299 bin seviyesindeydi.Federal Hükümet, net denizaşırı göçü önümüzdeki dönemde 225 bin civarına çekmeyi hedefliyor.
Burke, hükümetin göçü yalnızca sayı üzerinden değerlendirmediğini; ekonominin ihtiyaçları, iş gücü açıkları, eğitim sektörü ve vize sisteminin güvenilirliğinin birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti. Burak Akif CAN- ZAMAN Avustralya
