Lighthouse Reports, Der Spiegel, SRF Rundschau, Republik ve Le Monde tarafından gerçekleştirilen ve aylarca süren ortak bir araştırmanın neticesinde ulaşılan sonuçlara göre Avrupa Birliği sınır teşkilatı Frontex, Yunan makamlarıyla suç ortaklığı yapıyor.
Rapora göre AB sınır teşkilatı Frontex, Mart 2020 ile Eylül 2021 arasında Ege Denizi’ndeki en az 957 sığınmacının geri itilmesinde büyük rol oynadı. Geri itilen sığınmacılar AB ve Frontex tarafından veri tabanına “ayrılmanın önlenmesi” olarak kaydediliyor. Raporun hazırlanmasında Frontex’in kendi hazırlamış olduğu verilerin kullanıldığına dikkat çekiliyor.
Lighthouse Reports, Der Spiegel, SRF Rundschau, Republik ve Le Monde tarafından ortaklaşa yapılan soruşturmada Frontex’in JORA adı verilen iç olay raporu veritabanının incelendiği ve Ege’de kaydedilen geri itme vakalarının JORA’da AB’li yetkililer tarafından “ayrılmanın önlenmesi” olarak kaydedildiği duyuruldu. Frontex, geri itme vakalarını AB üyesi olmayan ülkelerin kendi kara sularında göçmenleri durdurarak AB sınırlarına ulaşmasını engellemesi olarak görüyor.
Sistematik geri itmelerin ardında AB-Yunanistan işbirliği var
Yapılan soruşturmanın neticesinde ulaşılan sonuçlar uzun zamandır Ege’deki geri itmeleri “sistematik” olarak nitelendiren insan hakları gruplarının haklılığını ortaya koyuyor. Soruşturmayı yürüten gazeteciler, Frontex çalışanı 2 kaynaklarının Ege’deki yasadışı geri göndermelerin Jora veri tabanına rutin olarak “ayrılmayı önleme” olarak girdiğini söylediğini ve bir Yunan sahil güvenlik görevlisinin de “Neden bu yapılanlara sadece ‘geri itme’ demiyorlar ve bitirmiyorlar?” dediğini bildirdi.
Frontex üzerinde baskılar artıyor
Sığınmacıların yasa dışı geri itilmesinde Yunan makamlarıyla suç ortaklığı yaptığı artık iddiaların da ötesine geçen Frontex, AB’nin 758 milyon avroluk bütçesiyle en çok finanse edilen kuruluşu olma özelliği taşıyor. Fakat AB sınır teşkilatı artık en temel insan haklarını bile ciddiye almamakla suçlanıyor. Yunanistan ve Frontex, her ne kadar geri itme iddialarını reddederek uyguladıkları politikaların insan hakları mevzuatına uygun olduklarını söylüyorlarsa da Frontex genel müdürü Fabrice Leggeri üzerindeki baskı gün geçtikçe artıyor. 2015 yılından bu yana Frontex’in genel müdürü görevini yürüten Leggeri’nin döneminde ajans finansal olarak çok güçlendi ve yeni yetkiler elde etti. Leggeri’nin Yunan hükümetiyle, özellikle de Yunanistan’ın göç bakanı Notis Mitarachi ilişkilerinin çok iyi olduğu biliniyor. Leggeri’nin ayrıca AB’nin dolandırıcılıkla mücadele kurumu olan OLAF ile de başının dertte olduğu iddia ediliyor. Frontex’in geri itmelerin sorumlusu olduğu yönünde iddialar araştırılırken AB kurumun bütçesinin bir kısmını dondurdu.
Frontex’in Yunanistan’daki operasyonları askıya alınmalı
Hollandalı Milletvekili ve Frontex Denetleme Çalışma Grubunun üyesi Tineke Strik, Frontex’in Yunanistan’daki operasyonlarının askıya alınması çağrısında bulundu. AB sınır teşkilatının kültüründe temel bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğunu söyleyen milletvekili liderlik değişikliğinin de gerekli olduğunu düşünüyor. Strik, Frontex genel müdürü Leggeri’nin “temel hakları ciddiye alma konusundaki güvenilirliğini kaybettiğini” söyledi. Strik ayrıca Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi gibi kurumların yetkililerinin elinde geri itmelerin sistematik olduğunu dair çok sayıda güvenilir rapor olduğunu, bu konuda daha fazlasının yapılmamasının işlenen suçların bir parçası olmak anlamına geleceğini söyledi.
