“İştahsızım,
yorgunum, zayıflıyorum, unutkanlıklarım başladı, ellerimde ve ayaklarımda
uyuşma var…” Bu sözler genellikle et tüketimi az olan kişiler tarafından sıkça
dile getirilen ifadeler arasında yer alır. Dahiliye Uzmanı Dr. Erhan Aydın, B12
vitamin eksikliğinin, zamanında önlem alınmadığı takdirde nörolojik ve zihinsel
problemlere ve depresyona yol açabileceğine işaret ediyor.
B12 vitamin
eksikliğinin, son yıllarda yaygın görülen bir sağlık sorunu olduğunu belirten
Dr. Aydın, “Sinir dokusunun sağlığı ve kırmızı kan hücresi üretimi için gerekli
olan B12, vücut tarafından üretilmez. Kırmızı et, tavuk, balık, karaciğer,
deniz ürünleri, süt, yumurta, yoğurt ve peynirde bolca bulunan B12, sebze ve
meyve grubunda yoktur. Özellikle vejetaryen beslenme tarzını
benimseyenlerin çok dikkat etmesi gereken bir vitamindir. B12 ile
zenginleştirilmiş yiyeceklerle takviye yapılabilir.” diyor.
Dr. Erhan Aydın’a göre, besinleri pişirme süresinin uzaması ve derecesinin
yükselmesi, B12 vitamininin kaybını artırıyor. Örneğin balık ya da karaciğerin
suda haşlandıktan sonra suyunun dökülmesi B12 vitaminin kaybını artıran
sebepler arasında. Etler ızgara yapılırken, sıcaklık ve damlayan suyla B12
vitamininin yüzde 30’u, nemli sıcaklıktaysa yüzde 10-20’sinin kaybolduğu
bilinmektedir. UHT yani uzun raf ömürlü sütlerdeki kayıp yüzde 7- 10 civarında
iken, yüzde 30 kadarı da kaynamayla kayboluyor.
B12 vitamin eksikliği kimlerde görülür?
50 yaş ve
sonrası, B12 vitaminin vücut tarafından emilmesi zorlaşır. Vejetaryenlerin B12
ile güçlendirilmiş yiyeceklere yönelmesi veya B12 desteği için doktora
danışmaları gerekir. Zayıflama amaçlı mide-bağırsak ameliyatı olanlar, alkol
alışkanlığı bulunan ve aşırı alkol kullanan kişiler, yetersiz beslenen küçük
çocuklar veya hamileler, antibiyotik sonrası bağırsakta aşırı bakteri
çoğalması, uzun süre şeker hastalığı ve mide ilacı kullananlar ayrıca AIDS
hastası veya HIV pozitif kişiler B12 vitamin eksikliği açısından risk
altındadır.
Alzheimer ile karıştırılabiliyor
B12
eksikliğinden ilk olarak beyin ve sinir dokusu etkileniyor. Denge kaybı,
yürümede zorluk, dilin şişmesi, uyuşma, karıncalanma, halsizlik, iştahsızlık,
hafıza kaybı, dikkat dağınıklığı, ishal ve kulakta çınlama gibi şikayetler
ortaya çıkar. Ayrıca, zihinsel fonksiyonlarda bozulmaya neden olduğu için yaşlı
hastalarda alzheimer ile karıştırılabilir. B12 eksikliği yaşlılarda oldukça
yaygındır ve bu yaş grubunda depresyonun temel nedenlerinden biridir. 65
yaş üstünde B12 eksikliği oranı % 3-42 arasında saptanmıştır. Yaşlılarda B12
eksikliğine erkenden tanı konmalıdır. Çünkü kolayca tedavi edilebilir ve eğer
tedavi edilmezse geri dönüşü olmayan nörolojik hastalıklara neden olabilir. B12
eksikliğinin giderilmesi, mental fonksiyonları ve hastaların yaşam kalitesini
yükseltmektedir.
Bebekte görülen B12 eksikliği vakit kaybedilmeden tedavi edilmeli
B12 vitamin eksikliği özellikle bebekler için risk oluşturmaktadır. Büyüme
geriliği, hareket ile ilgili sorunlar ve gelişimsel sorunlar en önemli
belirtileridir. Yetişkinlerde olduğu gibi bebeklerde görülen B12 eksikliği en
kısa sürede önlem alınması gereken önemli bir durumdur. Bağırsak hastalığı
olanlar 50 yaşın üzerindeki kişiler, vejetaryenler, gebe kalmayı planlayan
kadınlar B12 vitaminini multivitamin ilaç olarak, günde 6-30 mikrogram
almalıdır.
