MAHMUT AKPINAR-TR724.COM
31 Mart 1909 II. Abdülhamit’in tahttan indirilmesi, çoğunluğu pozitivist, materyalist İttihatçıların iktidarı devralmasıyla ülke yeni bir kavramla tanıştı: İrtica! Yasalarda hiçbir zaman tanımı yapılmamış, sınırları belli olmayan bu kaypak kelime 100 yıl boyunca statükonun toplumu dizayn etmesi, dindar insanları tasfiye edip hayatın dışına atması için etkili oldu. Diğer muhalifler için başka kavramlar devreye sokuldu ise de en uzun ve yaygın kullanılan “irtica” oldu. Statüko belirli aralıklarla TSK eliyle ülkeye balans ayarları yaptı. Silahlı kuvvetler hemen bütün Ortadoğu’da post kolonyal dönemde emperyalist ülkelerin emanetçisi misyonunu üstlenmiş, içinden çıktığı topluma/devlete açık-örtülü müdahale etmiştir.
Tek Parti döneminde bu “ayar”ı CHP ve tek adamlar verdi. 1960, 1971, 1980 gibi darbe ve muhtıra dönemlerinde kendisini “sistemin sahibi” ve “laikliğin koruyucusu” gören TSK, eğitimli dindar insanlar başta olmak muhalif kesimleri hayatın önemli noktalarından tasfiye etti, statüko lehine dengeleri yeniden kurdu. Bu ayar vermelerin en önemlilerinden birisi de 28 Şubat süreci idi. Bizzat devreye girmesinin kurumu yıprattığını ve halk nezdinde demokrasi karşıtı görüldüğünü anlayan TSK bu defa yönetime el koyma gereği duymadı. Geri planda kalarak, MGK üzerinden siyaset, medya, yargı, bürokrasi, toplum üzerinde baskı kurarak post modern bir darbe yaptı. 28 Şubatta TSK ve ona hükmeden statüko daha soft, daha farklı ama asimetrik yöntemler uyguladı.
TSK merkezli Batı Çalışma Grubu memurları, esnafları fişledi. Dini bir grupla bağlantılıları, anası-bacısı örtülü olanları tasnif etti. Başta TSK olmak üzere fişlenen insanları hayatın önemli alanlarından tasfiye etmek için sistemi zorladı. Çok sayıda insanı mağdur etmelerine, özellikle TSK’dan “anası, bacısı örtülü” diye çok insanı atmalarına rağmen, dindar ve eğitimli kitleyi istedikleri gibi kazıyamadılar. Çünkü TSK’nin demokrasiye, hukuka, sosyal hayata müdahalesi kabul görmedi. CHP’liler, laikçiler Cumhuriyet mitingleri yapsalar, “TSK göreve!” dövizleri taşısalar, sistem güdümünde çalışan elitler, kullanışlı medya destek olsa da yapılanlar eleştirildi, TSK’nın yıpranmasına neden oldu. Ayrıca medya bu kadar denetim altına alınmadığı, hukuk iktidarın tamamen köpeği olmadığı için çelişkiler, hukuksuzluklar, zulümler gündem olabiliyordu. Sistemden geçinenler hariç 28 Şubat’a toplum tepki verdi.
28 Şubat’ın en ateşli yıllarında Anadolu’nun küçük bir ilinde eğitim hizmetleriyle meşgul oluyordum. Şehirde çok fazla öğrenci vardı ama öğrencilere mekanlar hazırlayacak kadar esnaf, imkan yoktu. 28 Şubat’ın soğuk iklimine rağmen mütedeyyin insanlar güvenli bir ortamda kalsın diye kız-erkek çocuklarını bize emanet ediyor, akın akın öğrenci geliyordu. İnsana sahip çıkmanın önemini anlayan eğitimli ve varlıklı birkaç insan yurt olsun diye binalarını tahsis etmişti, ama yetmiyordu. Gençleri dışarıda bırakmamak, imkan hazırlamak için şehirde birkaç ayrı yurt daha açmaya soyunduk. Binaları tuttuk. Resmi prosedürleri başlattık. İmkanımız olmadığı için şehir şehir, kişi kişi dolaşıp yurtları tefriş etmeye çalıştık. Büyük, varlıklı şehirlerin depolarına gittik ve onların kenara attığı, kullanılmış, birbirine uymayan yataklardan ranzalardan kamyonlara doldurup getirdik. Okullar açılmadan yurtların resmiyetini halletmek istiyorduk. Valiliği, Milli Eğitimi yol yapıyorduk amsa ama işler ilerlemiyordu. Adeta bize her yer duvardı. Bütün çabamıza rağmen yol alamayınca öğrencileri yurtlara doldurduk, fiilen açtık. Zira okullar başlamıştı.
Şehrin hali 28 Şubat döneminin özeti gibiydi. Belediye başkanı CHP’liydi ve militan laikti. Daha 28 Şubat olmadan “Ben bu şehirde falancılara kurum açtırmam!” deyip bir yurt binasını dozerle yıktırmıştı. Yeğeni Cumhuriyet muhabiriydi. İkisi bir olup “irtica” deyip dolanıyor, bize hakaret edip hareket alanı bırakmıyorlardı. Daha sonra Aleviler için sembolik öneme sahip memleketinde CHP’den belediye başkanı olan Tugay komutanı ise nefes aldırmıyordu. Valinin, bürokratların tırstığı, lokantacıdan, sağlık memuruna kadar herkese müdahale eden militan bir laikçiydi. O dönem en çok insan atan bir 28 Şubat paşasıydı. (Genellemiyorum, ama CHP ve Alevi vurgusunu mevcut AKP zihniyetini doğuran tavırlarıyla yüzleşmeleri ve empati yapmaları için yaptım). Güya Refah-Yol iktidarı vardı ama TSK ve laikçiler her alanı domine ediyor, demokrasi, hukuk, anayasa, yasa dinlemiyorlardı. Köyde çobanlık yapan, şehirde amele olan dindarla, eğitimsiz ve örtülü kadınlarla problemleri yoktu. Onların en büyük düşmanı dindar ama eğitimli kesimdi. Anadolu çocukları için okullar-yurtlar açan, onları kırsalda toplayıp hayatın önemli noktalarına taşıyan Cemaat idi.
Yurdu açtık, ama resmiyetimiz eksikti, ruhsatımız yoktu. Valiyle, milli eğitim müdürüyle, milletvekilleriyle vb. görüştü isek de, çözüm olmadı. O dönem bütün yargıçlar, bürokratlar, siyasetçiler Çevik Bir’den nasıl korkuyor idiyse, şehirde hatta çevre illerde herkes Tugay Komutanı denince siniyordu. Vali ve diğer bürokratlar acziyet ve mahcubiyet içinde bir şey yapamayacaklarını söylediler, ama öğrencilerin sokakta kalmalarına da gönülleri razı olmuyordu. Zira şehirde öğrenciler için barınma sıkıntısı vardı. Anlayışla karşılamamızı söyleyerek süre verdiler ve yurdu lütfen boşaltın dediler. Ama 28 Şubat’ın en sert geçtiği, radikal bir 28 Şubat komiserine sahip şehirde bir öğrenci karakola gitmedi, yurt yöneticileri dahil kimse tutuklanmadı.
Sanırım bir yıl sonra idi. Bu defa her görüşten (solcu, milliyetçi, dindar vb) şehrin önde gelenlerinin katkısıyla bir özel ilköğretim okulu açmak istedik. Yıllarca ABD’de kalmış, insanın ve eğitimin önemini bilen bir profesör (vefat etti, Allah rahmet eylesin) memleketi olan şehirde yaptırdığı binasını bu okul için bize tahsis etti. Kira da almayacağını söyledi. Okul açacaktık ama belediye başkanı ve tugay komutanı en büyük korkumuzdu. Nitekim her ikisi de bu niyetimizi öğrenince haber gönderiyor “Asla böyle bir şeye tevessül etmesinler, engelleriz!” diyorlardı. Biz ise kararlıydık. Okul açmanın resmi prosedürlerini öğrendik. İskanı olan bir bina için belediyeden izin almak gerekmiyordu. İzin ve onay makamı Milli Eğitim Bakanlığı idi. Toz kaldırmadan bakanlığa başvurularımızı yaptık. Bu arada renkli mütevellimizle emsal okullara gidiyor, okul için eşya ve tecrübeli, başarılı öğretmen bakıyorduk. Bütün bunları ciddi bir gizlilik içinde yapıyorduk. Tugay komutanı ve belediye başkanı Cemaatle hiç ilgisi olmayan ama okul için koşturan eşraftan insanlara haber gönderiyor, “Kendilerine zarar verirler!” diye tehdit ediyordu. O dönem hukuk ve demokrasi bugünkü kadar tahrip edilmediği, tam bir korku devleti kurulamadığı için insanlar dik duruyor, geri adım atmıyordu









