Mağdurlar İçin Adalet Platformu’nun “4.5.6. yılında OHAL’in Toplumsal Maliyetleri Araştırma Raporu”, HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ve raporu hazırlayan KHK’lı Doç. Dr. Bayram Erzurumluoğlu tarafından Meclis’te açıklandı. Raporda, “OHAL döneminin sadece KHK’lılar ve ailelerini değil 84 milyonu etkileyen insan hakları ihlali ve ekonomik sorunlara dönüştüğünü gördük” denildi.
Rapor 25 bin “doğrudan/birincil mağdur” olarak adlandırılan KHK’lılardan, 5 bin de “dolaylı/ikincil mağdur” olarak nitelendirilen yakınlarından elde edilen verilerle hazırlandı. “KHK/OHAL mağdurlarının” ağırlıklı olarak “Muhafazakâr- Demokrat” kesimlerden oluştuğu belirtilen raporda, “Ancak, OHAL mağduriyetleri sonrası, sol, sosyalist, sosyal demokratlık ve seküler/hümanist partilere yönelme yönünde artan bir trend görülmektedir” denildi.
‘KHK/OHAL MAĞDURLARININ YÜZDE 61,5’İ GÖÇ ETMEK ZORUNDA KALDI’
“KHK/OHAL mağdurlarının” yüzde 96,3’ünün gelirlerinin “mağduriyetleri” öncesi ile karşılaştırıldığında azaldığı, yüzde 83,6’sının mevcut gelirlerinin geçimlerini idame etmeye yetmediği, “mağdurların” yüzde 44,5’inin sahip oldukları menkul veya gayrimenkulleri satmak zorunda kaldığı, “KHK/OHAL mağdurları” arasında işsizlik oranının yüzde 32,5 olduğu ifade edilen raporda, “Araştırmaya katılan KHK/OHAL mağdurlarının yüzde 41,5’inin hiçbir sağlık güvencesi yoktur. OHAL/KHK mağdurlarının yüzde 61,5’i, mağduriyetleri sonrasında, bulundukları evlerden, mahallelerden, şehirlerden göç etmek zorunda kalmışlardır.
‘KHK MAĞDURLARININ YÜZDE 91,2’Sİ ‘YABANCI BİR ÜLKEYE GİTMEK İSTİYOR’
Mağdur yakınları kendi aile üyelerine yaşatılan mağduriyetlerden psikolojik olarak olumsuz etkilenerek, kendilerinin de yüzde 74,6 oranında tıbbi/psikolojik destek alma ihtiyacı hissettiklerini beyan etmişlerdir. Türkiye’de yaşadıkları olaylar veya travmalar sonrasında, Türkiye dışına çıkma fırsatları olsa OHAL/KHK mağdurlarının yüzde 91,2’si ‘yabancı bir ülkeye gitmek ve orada yaşamak istemektedirler’” ifadelerine yer verildi.
‘İKTİDAR YETKİLİLERİ YANLARINA KÂR KALACAĞINI SANMASIN’
KHK’lıların yaşadığı mağduriyeti tüm toplumun ve siyasi çevrelerin bilmesi gerektiğini ifade eden HDP’li Ömer Faruk Gergerlioğlu, “Türkiye tarihinin en ağır kıyımıyla karşı karşıyayız. Bir devletin, işverenin insanları işten çıkarabileceğini biliyoruz ama bu işten çıkarmalar sadece işten çıkarmakla kalmadı. Anayasayı hukuku çiğneyerek insanlığa karşı bir soykırıma yol açtı. İktidar yetkilileri yaptıkları zulmün yanlarına kâr kalacağını sanmasınlar. Biz bu zulmü tüm Türkiye’ye ve dünyaya duyuyoruz. Yarın anayasa ve hukuk önünde hesabını da mutlaka soracağız” ifadelerini kullandı.
İNTİHAR EDEN KHK’LILARIN ÇOĞU İADE EDİLDİ
Binlerce kişinin OHAL döneminde yayımlanan KHK’lerle “hukuksuz ve anayasaya aykırı” bir şekilde ihraç edildiğini belirten Gergerlioğlu, “Yüz binlerce insan kendini aç ve işsiz buldu. Türkiye Cumhuriyeti’nde değil dünya tarihinde görülmemiş işler olmaya başladı. İnsanlar büyük bir çaresizlik içerisinde OHAL’in ilk aylarında çok yoğun intiharlara rastladık. İntihar edenlerin çoğu sonra iade edildi ve iade edilmeye devam ediyor. Tüm yaşanan on binlerce vaka bu tasfiyelerin ne kadar hukuksuzca yapıldığını gösterdi” diye konuştu.
‘YAPILANLAR SOYKIRIM’
OHAL’in bittiğini kabul etmediklerini ifade ederek, “Bizim bu keskin görüşümüzden çok sonraları toplum da OHAL’in bitmediğini gördü. Anayasayı çiğnemek tüm toplumu etkiliyormuş. Bunu sonradan anlayanlara ‘günaydın’ diyoruz” ifadelerini kullanan Gergerlioğlu sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yapılan uygulamalar soykırım olarak adlandırılıyorum. İhraçlar kamuyla sınırlı kalmadı özel sektörde de insanlar işe alınmadı. Çok vasıflı insan çalışma hayatı dışında itildiler. İnsanların yurt dışına çıkışları engellendi. OHAL döneminin sadece KHK’lılar ve ailelerinin değil 84 milyonu etkileyen insan hakları ihlali ve ekonomik sorunlara dönüştüğünü gördük.”
‘HUKUKSUZLUKLAR HIZLA TÜM ÜLKEYE YAYILDI’
Hazırladıkları rapora dair konuşan KHK’lı Doç. Dr. Bayram Erzurumluoğlu, “KHK’lılar herhangi bir suç işlediklerinden dolayı hedef seçilmediler. Suç işlediklerini veya suçlu olduklarına dair kim oldukları ne oldukları nasıl yaptıkları belli olmayan birtakım mahmuller tarafından suçlu oldukları değerlendirildi. 667 sayılı KHK’nin dördüncü maddesinde ‘terörle iltisaklı oldukları değerlendirilen’ diyor. Nerede nasıl kim tarafından değerlendirildi? Bu bile tek başına suç itirafıdır. KHK’ları çıkanların suç itirafıdır. Başka bir suç itirafı da aramayın” diye konuştu.
Gazete Duvar’da yer alan habere göre, KHK’lıların Türkiye ortalamasının üzerinde intihar ettiğini, hastalıklar nedeniyle vefat ettiğini, KHK’lıların suçluluk durumlarının delillendirilmediğini ifade eden Erzurumluoğlu, “Hızla hukuksuzluklar tüm ülkeye yayıldı” dedi ve şöyle devam etti:
“Artık ‘bana dokunmayan yılan bin yaşasın’ diyenler yüzde 50 daha yoksul. Daha az özgürler. Artık daha fazla işsizler. Enflasyon kontrol edilemiyor. Çünkü ehil insanlar, ya da hataları görünce müdahale edenler devre dışı bırakıldı. KHK’lar da bunun manevrası oldu. Türkiye artık G20 ülkede değil, altı yılda 16’ıncı sıradan altı sıra gerileyerek 22’nci sıraya düştü. Paramız son altı yılda her yıl yüzde 85 değer kaybetti. Altı yılda matematiksel olarak yüzde 510 paramız değer kaybetti, yoksullaştık. Yoksullaşmak işsizlik, çaresizlik, ölümler, boşanma, intihar demek. Türkiye’de artık intihar rakamları yayınlanmıyor. Sebebi bu. Kendini düşünen herkes, çocuklarını, torunlarını düşünen herkes bu hukuksuzluklara dur demek zorunda. Bu işi KHK’lılar için yapmayın, yaşadıklarını yaşadılar, kendiniz için yapın.”
