48
yıldan bu yana bilhassa Türklerin iş kapısı olarak bilinen Ford Fabrikası’nın
kapanması, özellikle Melbourne’nin
Broadmedows bölgesinde yaşayanları olumsuz etkileyecek. Ana Muhalefet Lideri
Bill Shorten, yaptığı açıklamada, iktidarı eleştirerek, otomotiv sektöründe
yaşanan olumsuzluk ve 40 binden fazla iş kaybı nedeniyle, hükümeti çözüm üretmeye davet etti.
ZAFER POLAT-MELBOURNE
Dünya devi Ford Motor Avustralya’daki üretimine son
noktayı koydu. 91 yıldan beri otomotiv sektöründe üretim yapan Amerikalı dev
şirketin, altı silindire sahip Ford F.N. Falcon modeli otomobili geçen hafta
itibariyle son kez 4,356.628’inci otomobil
olarak üretim bandından geçti. Fabrikanın Broadmeadows ve Geelong’daki
tesislerini kapatması ile birlikte 600 çalışanın da işine son verilmiş oldu.
Bundan üç yıl önce kapanma kararı alınan tesise kilit vurulması, Victoria
Eyaleti’nde faaliyet gösteren fabrika çalışanları ve sendika üyelerini derinden
üzdü. Yaklaşık 48 yıldan bu yana bilhassa
Türklerin iş kapısı olarak bilinen Ford Fabrikası, Melbourne’un Broadmedows
bölgesinde iş yeri sahibi ve fabrika çalışanlarının, olumsuz etkileyecek. Melbourne’ye
1968’den beri, Türkiye’den göç eden toplumumuzun ilk iş kapısı olarak da
bilinen tesis, Broadmeadows’ta 1959’da
kurulduktan sonra bölge halkının en büyük geçim kapısıydı.
HÜKÜMET İŞİNİ KAYBEDEN 40’BİN ÇALIŞANA ÇÖZÜM ÜRETMELİ
Öte yandan Federal Ana Muhalefet Lideri Bill Shorten, Melbourne’de
yaptığı açıklamada iktidarı eleştirerek, otomotiv sektöründe yaşanan 40 binden
fazla iş kaybı için hükümetin çözüm üretmesi gerektiğini kaydetti. Avustralya
Fabrika İşçileri Birliği adına üzüntülerini dile getiren Dave Smith de;“Çok duygusal anlar yaşıyoruz ancak iş bu
noktaya kadar geldi. İşçilerimiz gerçekten de çok kaliteli insanlar. Ve bu
ülkede uzun yıllar emek verip çok kaliteli arabalar ürettiler” dedi. Bu
arada Avustralya Verimlilik Komisyonu’nun tahminlerine göre; Türkler dâhil
Avustralya’ya gelen göçmenlerin tarihinde büyük öneme sahip olan Ford
fabrikasının kapanmasıyla, sektörde
çalışan 40 bin kişiyi etkileyeceği tahmin ediliyor. Uzun yıllar bir arada aile
gibi çalıştıklarını söyleyen Türk işçiler fabrikanın kapanmasının kendileri
için çok üzücü olduğunu ancak uzun zamandır kapanma konusunun gündemde olması
nedeniyle buna hazırlıklı olduklarını ifade ettiler.
ÜRETİLEN SON ARAÇ, MAVİ RENKLİ FALCON XR-6 OLDU
Bu arada Federal
Ana Muhalefet Lideri Bill Shorten, Melbourne’de
basına yaptığı açıklamada, tesisin kapanmasından dolayı üzüntülü
olduğunu belirtti. Ford Avustralya’nın kapanmasıyla, dünya çapında üretim yapan
tesislerin 20’den 19’a düştüğünü hatırlatarak, hükümetin politikasını
eleştirdi. Shorten, Federal Hükümetin, otomotiv sektöründe yaşanan 40 binden
fazla iş kaybı için çözüm üretmesi gerektiğini kaydetti. Özellikle tasarım
bölümünde çalışanların işine devam etmesinin sevindirici olduğunu belirten
Muhalefet Lideri Shorten, Broadmeadows’taki fabrikanın topluma faydalı bir yer
alan olarak kullanılmasını tavsiye ederek; “Hükümet, toplumun da görüşünü
alarak, bu varlıkları ‘nasıl daha iyi kullanabiliriz’ diye tartışmalı. Çünkü
burası vergi ödeyenlerin yaptıkları yatırımın bir parçasıdır” dedi.
FORD FALCON’LA BİRLİKTE, HOLDEN CRUZE ÜRETİMİNİ DURDU
Avustralya otomobil üreticiliği, efsanevi Ford
Falcon’un üretiminin durdurulması ve Holden’in son yerel üretim aracını
tamamlamasıyla beraber sona erdi. Falcon’un artık üretilmeyecek olması, Ford’un
91 yıllık Avustralya’da üretim yapma sürecinin sona ermesi anlamına geliyor.
Broadmeadows’ta kurulan fabrika kapılarını 1959 yılının Ağustos ayında açmıştı.
57 yıllık tarihi boyunca fabrika, çoğunluğu Falconlardan oluşan 4,356,628 adet
araç üretti. Üretimi durdurulan Falcon pickup ve Territory SUV modelleri de
yine bu tesiste hayatına başlayan araçlar arasında yer alıyordu. General
Motors’un alt markası olan Holden, Adelaid’daki Elizabeth tesislerindeki üretim
bandından çıkardığı son Cruze modelini üreterek Avustralya’daki küçük araç
üretimini de bitirmiş oldu. Operasyon sonrası üretim bölümünde çalışan 600
çalışan işlerini kaybedecek. Bu işçilerden 160 kadarının yine Ford şirketi
bünyesinde tasarım ve mühendislik alanlarına kaydırılacağı açıklandı. Otomobil
üreticileri yüksek Avustralya Doları kuru sebebiyle 2013 yılında ülkeden
çekilmeye başlamıştı.
FARKLI ÜRETİME RAĞMEN KRİZİN ÖNÜNE GEÇEMEDİ
2002’den beri otomobil
satışlarında sürekli düşüş yaşayan Ford Avustralya, ülke içinde üretilen
tüm aksamlarıyla Avustralya’ya ait ilk “4×4” olan Territory Jeep’i
başarılı bir şekilde piyasaya sürmesine rağmen, diğer modellerdeki düşüşü
engelleyemeyerek ekonomik krize girmişti. Son yıllarda aralıklarla işçi çıkaran
Ford Avustralya, üretim sayısını düşürmüş ve haftada 4 gün iş programını
uygulamaya koymuştu. Otomobil üreticileri yüksek Avustralya Doları kuru sebebiyle 2013 yılında
ülkeden çekilmeye başlamıştı. 2011’den beri üretilen 126,255 Cruze
örneğinin yerini ise, Birleşik Krallık’ta üretilen Opel Astra’nın Holden
markalı versiyonları alacak. Alınan kararlar doğrultusunda 270 Holden
çalışanından bazıları gönüllü olarak firmadan ayrıldı. Ülkenin zorlu iklim ve
arazi koşullarından dolayı Ford ve GM’in Avustralya’da büyük tasarım ve
mühendislik merkezleri bulunuyor.
FORD’TAKİ GREV, TÜRK VE YUNANLAR ARASINDAKİ HUSUMETİ DE
TETİKLEMİŞTİ
Avustralya otomobil sektörünün bel kemiği olan fabrika,
Melbourne’deki toplumun da Broadmeadows’ta toplanmasına neden oldu. Dokuz hafta
süren ve işçilerin zaman zaman polisle çatıştığı 1973 grevi sırasında, Türk ve
Yunan işçiler hangi ulusa mensup olmanın önemli olmadığını öğrendi. Kıbrıs
sorununun gündemde olduğu döneme denk gelen grev sırasında, National Times’da
yayınlanan bir haberde, işçilerin “Burada Kıbrıs önemli değil, Avustralya başka
bir ülke’ dedikleri yer aldı. Bu birlik kısa sürdü. Ford’da çalışan Türkler,
grev oylamasında diğer işçilerin aksine, işe geri dönme yönünde oy kullandı. Bu
karar, Türk ve Yunan işçiler arasında uzun süre husumet konusu oldu. Türk
işçilerin işe geri dönme yönünde oy kullanmasında, Avustralya’ya yeni gelmiş,
mali sıkıntı çeken işçiler olması önemli rol oynadı. O dönemde Ford’da
çalışanların yüzde 75’i göçmendi. 1973 grevi Avustralya sendikacılık tarihinin
en önemli grevlerinden biri oldu. 1980 grevininde de, grevin başını Türkiye’den
gelen işçiler çekti. 1991 grevinde ise Hasan Dönmez, Abdülkadir Aydın ve
İbrahim Şirinoğlu işten atılmalarını protesto etmek için bir aylık açlık
grevine gitmişlerdi.
