[TARIK TOROS-TR724.COM]
27 Mayıs 1960 askeri darbesine muhatap olan Demokrat Parti (DP) iktidarının en büyük hatalarından biri Tahkikat Komisyonu’nu kurmasıydı.Başbakan Adnan Menderes, muhalefeti susturmak için 18 Nisan 1960’da, tamamı DP’lilerden oluşan komisyonu kurdurdu. Drbeye 39 gün kalmıştı.
***
Komisyonun çok geniş yetkileri vardı, Parlamento ve Yargı by-pass edilmişti.Her türlü siyasi faaliyeti ve her türlü yayını yasaklayabiliyordu.Kararlar kesindi, itiraz etmek mümkün değildi.Esasen bir tür “sivil darbe” idi.Sadece bir farkla; Tahkikat Komİsyonu, o günkü Anayasa’ya aykırı değildi.Anayasa, hükümete bu yetkiyi veriyordu.
***
Kanunun tam adı: Tahkikat Encümeni Salahiyet Kanunu.Komisyon kurulur kurulmaz da muhalefet partilerinin faaliyetini engelledi, gazeteleri kapattı, 19 Mayıs törenlerini bile yasakladı.Daha ilk günlerinde aldığı kararlarla yaptı bunu.Yakın tarihi epeyce çalışmış biri olarak, tekrar edeyim:Demokrat Parti’nin Tahkikat Encümeni veya Tahkikat Komisyonu, bir sivil darbedir.
***
1960 Nisan ayının sonlarına doğru ülke zaten karışmış, ok yaydan çıkmıştı.DP’nin yaptığı, panikle bacağına sıkmaktan başka şey değildi.27 Mayıs darbesi ise yola çıkalı çok olmuştu.Tahkikat Komisyonu, gerekçelerinden biri olarak gösterilse dahi 4-5 hafta içinde darbeyi planlayıp başarıyla tamamlamak akla yatkın değil.
***
Menderes, hataları/günahları olan bir başbakandı.Kaldı ki asılması gerekmiyordu.Erdoğan’la kıyaslanması doğal, bir farkla…Menderes, 2010-12 yıllarına kadarki Erdoğan’la karşılaştırılmalı.Şu dönem yaşananlara ise, bırakın Cumhuriyeti, Türklerin tarihinde yaklaşacak örnek yoktur.Ayrıca atlanmaması gereken Milli Şef dönemi vardır.
***
İsmet Paşa’nın, 1938-1950 arası “Milli Şeflik” döneminde, Menderes’in komisyonuna benzer nice uygulamaya tanık oluruz, basına/muhalefete baskıya dair.Milli Şef döneminin kritik edilmemesinin birkaç nedeni var:
BİRİNCİSİ… Dönem, İkinci Dünya Savaşı dönemidir.Şahsen, İnönü’nün Türkiye’yi savaşa sokmayarak yok olmaktan kurtardığını düşünürüm.İnönü’nün hiçbir sevabı olmasa dahi, bu onu kurtarmaya yeter de artar.
İKİNCİSİ… İnönü döneminde toplumsal muhalefet uç vermemiştir.CHP’den kopanlar DP’yi kurmuş ama halk hareketleri olgunlaşmamıştır.Hak arama diye bir şey bizim toplum için henüz hayli yenidir.Haliyle Milli Şef İsmet Paşa, oluşturduğu baskı/korku ikliminde rakipsiz ve engelsiz götürmektedir.
ÜÇÜNCÜSÜ: Bizim yarı demokrat, yarı özgürlükçü, yarı seküler sosyal demokratlar, kendi iktidar dönemlerine asla toz kondurmazlar.(Esasen bu durum, milliyetçi muhafazakârlar için de geçerlidir. Onun için başta yakın tarih olmak üzere, objektif üslupla kaleme alınmış bir tarihimiz yoktur.)








