ENES CANSEVER-SYDNEY
Binlerce seveni tarafından son yolculuğuna uğurlanmıştı Edremitli Eğitim Gönüllüsü ARİF Ağabeyi.
Gerçek anlamda, hem yaşı ve yaşantısı hem de geçmişe uzanan bereket dolu hayatıyla ‘Ulu bir Çınar aramızdan 7 yıl önce ayrılmıştı.
17 Kasım 2014’de, sadece gönlü zengin Arif Çağan’ı tek değil, Ege bölgesi asılında Cumhuriyet tarihiyle yaşıt civanmert ve hamiyetperver bir insanı kaybetmişti aynı zamanda.
Balıkesir’in Edremit ilçesinde, Cumhuriyet’in ilanından bir yıl önce 1922 yılında dünyaya geldi.
Ona ‘Son Osmanlı’ da denebilir.
Dedesi Nasuh Efendi Fatih Medresesi’nden icazetli müderris, âlim zattı.
Babası Ali Efendi, Makedonya ile Yunanistan arasındaki Ustrumca’dan.
93 Harbi’nde Edremit’e göçmüş.
Anne tarafından dedesi ise Bulgarlar tarafından vurulmuş.
Ailesi Balkan olayları sonrası Balıkesir’e yerleşmiş.
Asil bir aileye ve asaletli bir geçmişe sahipti.
Çehresinden tebessümün eksik olmadığı unutulmaz bir simaydı.
İstisnasız temas ettiği, görüştüğü her faniye adeta huzur veren farklı bir çehreye, merhametle kucaklayan sıcak bir sineye sahip olduğunu söylüyor dostları.
Duruşu dik, sağlam ve vakur bir fani.
İleri yaşına rağmen giydiği elbiseleri kendine yakıştıran, uyumlu görüntüsü, temiz ve şık duruşundan dolayı “ihtiyar delikanlı” iltifatı almıştı.
EDREMİT’İN DÜRÜST ESNAFI, EGELİLERİN AĞABEYİ!
Her an merasime katılacak şekilde, üst-başı, ütülü, tiril tiril ve zarif bir görüntüye sahipti, Edremitli Arif Çağan.
Eşi böyle temiz ruhlu birisinin, ütüsüz şekilde cemiyetin içine çıkmaz, Cumalara bayram edasıyla giyinen biri olduğunu söylüyor.
Bu ince ruhlu insanı anlatan dostları;
Gönlü Ege ovası kadar geniş ve mümbit, hiç durmaksızın denize doğru oksijen yayan Kazdağları gibi pek ihtişamlı Hacı Arif Çağan’dan söz ediyoruz. Edremit’in ağası, tüm Egelilerin Ağabeyi.
Tanımayan, adını duymayan neredeyse yok. Çünkü, el uzatmadığı kimse kalmamıştı dense abartı olmaz…
Eli, gönlü ve kapısı ardına kadar açık, infak etmeyi rükün haline getiren abide bir şahsiyetti.
En büyük özelliği hamiyetperver olmak.
Verdikçe, yüce Mevlâ’nın kendi sermayesine bolluk ve bereket yağdırdığını görmüş, hayırsever nadide insan.
Bereketli geçen bu asırlık çınar Arif Ağabey, henüz 8 yaşındayken annesini kaybeder.
13 yaşına geldiğinde, ise babası ticari olarak iflasın eşiğine gelerek, tüm sermayesini sıfırlar ve her şeyini kaybeder.
Edremit pazarının olduğu bir çarşamba günü, baba Ali Efendi, bir dosttan yirmi lira borç alarak, genç Arif’e bir tezgâh alır.
Böylece pazarda limon, sebze ve meyve satmaya başlar.
Beş lira kâr ederek, yirmi liralık borç almış olduğu sermayesini yirmi beş liraya çıkarır.
Sonra da Mevlâ ‘Yürü ya kulum’ der, Edremit Ovası’nın engin ve zengin insanı Çağan.
O kârlı kazanç, hiçbir dönemde onu darda bırakmadı.
1942’de vatani görevini yapmak üzere askerliğe başladığı döneme kadar pazarcılık yapmaya devam eder.
Üç buçuk yıl boyunca izin kullanmadan Ankara’daki Reis-i Cumhur Muhafız Taburu’nda askerliğini tamamlar.
Kur’an okutmanın yasak olduğu dönemlerde o, İsmet İnönü’nün pencerelerine nazır, muhafız alayında bir askerden dini tedris alır.
Askerde, bir yıl kadar ayakkabı tamir işi de yaparak kendi geçimini sağlar. Hatta güvenilir olması sebebiyle kantinin işletmesini de ona verirler. Zarar eden askeri kantin kısa zamanda kara geçer.
Askerden sonra sebze, meyve ve bakkaliye toptancılığı ile uzun süre ticaretini devam ettirir.
Camide ibadet halindeyken yaptığı işlerin sürekli aklına gelerek kendisini Allah ile irtibattan alıkoyması sebebiyle işini değiştirmeyi kafaya koyar.
SARI HOCA MEHMET RUHİ EFENDİ’NİN ALTIN KIYMETİNDEKİ TAVSİYELERİ!
Söz konu adımı atmadan önce, her işini danıştığı ‘Sarı Hoca’ lakaplı Mehmet Ruhî Efendi ile istişare etmeye karar verir.
Ve Sarıhoca’ya giderek; “Hocam, ben bu işi bırakmak istiyorum” der.
Mehmet Ruhî Efendi, “Neden?” diye sorar:
“Rabbime tam ibadet etmek istiyorum.
Tam Allah’u Ekber deyip namaza durunca, şu bakkalın malı gitmemişti, bunun siparişi eksik kaldı, o parasını vermedi.
Sıkıntılı iş olduğu için çok üzülüyorum.” der.
Bunun üzerine Sarı Hoca’nın tavsiyesiyle zeytinyağı ticaretine başlar.
Bu arada Sarı Hoca, Arif Çağan’a ders niteliğinde şöyle tavsiyede bulunur: “Aza kanaat etmek, müşteriyi iyi tanımak, ona değer vermek ve saygı göstermek”
Bu prensiplere bağlı kalarak, taviz vermediği bu duruşu, çevresinin de çok dikkatini çeken ‘dürüst tüccar’ olarak tanınmaya başlar.
ÇAĞAN’IN TİCARİ AHLAKI VE ŞOK OLAN TÜCCAR!
Arif Ağabeyin, ticari ahlakını ve dürüstlüğünü dile getiren dostları hatırasını şöyle aktarırlar:
“Bir gün elli ton yağ teklifi alır.
‘Benim şu anda peşin param yok.
Bu kadar yağı alamam.’ der toptancıya.
Bunun üzerine toptancı vade teklifinde bulunur.
Hacı Çağan, teklifi kabul eder.
Peşin olarak litresi 4,95 liradan alınacak yağı, vadeyle 5 liraya alır.
Aradan 15 gün geçmeden yağın litresi 7 liraya fırlar.
Bunun üzerine Hacı Arif, 5 liradan aldığı elli ton yağı 7 liraya satar.
Ortada çok büyük kâr elde eder.
Litresini beş liradan aldığı tüccarı arayarak; ‘Gelin hesabımızı görelim.’ der.
Hesaplaşır ve borcunu öder.
Tam hesap kapandı derken adamları kollarından tutar ve: “Sizden 5 liraya yağ aldım ama o yağ kısa sürede 7 lira oldu. Sizinle bu kârı paylaşacağız” der.
Bunun üzerine malı satanlar büyük şaşkınlık yaşarlar.
Bu olay kısa zamanda duyulur, esnaf çevresinde.
Böylelikle herkes onun dürüstlüğüne inanır, ona güvenir, piyasada pek muteber biri olur.
Böyle bereketli ticaretle, 70’li yılların başında birikimi 11 kilo altını bulur.
Bir taraftan ticaretiyle insanları ahlaklı olmaya teşvik eden, örneklik teşkil eden Arif Ağabey, diğer taraftan ise Sarı Hoca ile hayır işlerinde koşturur.
Bilhassa Mehmet Ruhî Sarı Hocaefendi’ye karşı büyük hürmeti vardır.
Bu Hocaefendi, Balıkesir ve Kütahya’nın kazalarında vaazlar verir, irşatlarda bulunurdu.
Hacı Arif Çağan’ın yıllarca kullandığı ofisi.
HACI KEMAL ERİMEZ İLE İLK TANIŞMA!
Cami ve Kur’ân Kursları yaptırmak için kapı kapı dolaşan, zeytin ve zeytinyağı toplayıp inşaatlara katkıda bulunan Çağan, talebe yetiştirmek için seferber olur. Diğer taraftan da sürekli arayış halinde.
Bir keresinde İbrahim Hakkı Hazretleri’ni ziyaret için tüm aile fertlerini yanına alarak, Erzurum’a gider.
Hâlbuki aslı Erzurumlu olsa da, İbrahim Hakkı Hazretleri Tillo’da, şeyhi Fakirullah bulunduğu havalidedir.
Üzülür ve dönüşte, Aydın’a uğrar, o gece orada kalır.
Bir pideciye yemek ihtiyacında sonra parayı ödemek ister.
Ama önceden Hacı Kemal Erimez tarafından ödendiğini öğrenir.
Hacı Kemal Ağabey, bu nezih aileyi görünce, tanışmak için böyle bir misafirperverlik yapar.
Tanışırlar.
Sabahleyin de evine kahvaltıya davet eder.
Kahvaltıda kendisine Fethullah Gülen Hocaefendi’den bahseder.
Arif Ağabey de onu Edremit’e davet eder.
Böylece ilk irtibat sağlanır…
İlkin Sarı Hoca’nın tavsiyesiyle, Hocaefendi’ye yönelir.
Tanışma hikâyesinin serüveni şöyle:
1971’te Sarı Hocayla birlikte, Hocaefendinin vaazını dinler.
Vaaz veren hocayı çok sever ve 27 yıldır nasihatini dinlediği dostu Sarı Hocanın fikrini sorar: O; “Bu Hocaefendi’ninki Hakk vergisi. Bu zat, Allah’ın hoparlörü. Bundan ayrılma” der.
Ve Merhum Arif Çağan, İzmir Kestanepazarı Camii Vaizi, tahta kulübesinin sakini Hoca Efendinin müdavimi olur, onu hiç yalnız bırakmaz.






Hacı Arif Çağan. Fethullah Gülen ile bir kamp programı sırasında.











