BOLD-Kudüs’te Müslümanlar için kutsal olan Ramazan ayında başlayan gerilim artarak devam ediyor. İsrail ordusunun, Gazze Şeridi’ne yönelik başlattığı ‘Surların Muhafızı’ adlı askeri operasyonda, 10 Mayıs’tan bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı 122’ye, yaralı sayısı 830’a yükseldi.
Son olarak, Gazze’deki ABD merkezli Associated Press ve Katar merkezli Al Jazeera haber kuruluşlarının olduğu bir bina, İsrail’in hava saldırısı sonucu yıkıldı.Saldırılara dünyanın her yerinden tepki yağarken İsrail’le köklü ilişkileri bulunan Azerbaycan ise sessizliğini koruyor.
İLİŞKİLER NASIL BAŞLADI
SSCB’den ayrılarak 1991 yılında bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan’ı ilk tanıyan ülkelerden biri İsrail oldu.25 Aralık 1991’de Azerbaycan’ı tanıyan İsrail’le diplomatik ilişkiler 7 Nisan 1992’de resmen başladı. 1993’ten beri Bakü’de Büyükelçiliği bulunan İsrail Azerbaycan’ın kanlı bıçaklı olduğu Ermenistan’da ise büyükelçilik açmadı.Azerbaycan ilk üst düzey ziyareti 2013’te dışişleri bakanı düzeyinde gerçekleştirse de 1998’de Başbakan Netanyahu, 2009’da Cumhurbaşkanı Peres Bakü’yü ziyaret etti.
PETROL-DOĞALGAZ ANLAŞMASI
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattının devreye girmesiyle 2006’da İsrail, Azerbaycan’ın ikinci en büyük petrol ithalatçısı konumuna geldi. Azerbaycan Devlet Petrol şirketi İsrail’in Asdod petrol bölgesindeki payı yüzde 5.Ermenistan ile 60 milyon dolar ticaret hacmi olan İsrail’in Azerbaycan ile ticaret cirosu 5 milyar doların üzerinde. 2007, 2009, 2017 ve 2019’da iki ülke arasında farklı konularda yapılmış anlaşmalar da var. Bu arada Azerbaycan havayolu AZAL 93’ten beri Tel Aviv’e haftada iki kez uçuyor.
ASKERİ İŞBİRLİĞİ
Azerbaycan’ın İsrail’den aldığı yıllık askeri ekipmanların değeri 5 milyar dolardan fazla. İsrail savunma şirketi Elbit’in Azerbaycan’da temsilciliği var. 2018’de iki ülke ortak ‘İHA’ yaratma projesine imzaladı.Öte yandan, Kafkas cumhuriyetleri içinde en fazla Yahudi nüfusu Azerbaycan’da yaşıyor. Azerbaycan’da yaşayan 12 bin Yahudi olduğu biliniyor.İsrail’de de Azerbaycan’dan göç eden 70 binden fazla Azerbaycan asıllı Yahudi yaşıyor.Azerbaycanlı akademisyen Murad Salmanov, iki ülkenin arasındaki ilişkiyi şöyle özetliyor: “Dünyada Yahudilerin belki de İsrail’den sonra korkmadan ben Yahudiyim dediği ikinci ülke Azerbaycan’dır.”
