[ERHAN BAŞYURT-TR724.COM]
Başkanlık sistemine geçişi düzenleyen Anayasa değişikliğinin 18 maddesi Meclis’te ilk tur oylamadan başarıyla geçti.
AKP ve MHP koalisyonu 340 ve üzeri oy seviyesiyle, ‘fire’ beklentilerini boşa çıkardı.İkinci tur oylamalarda da bu oy sayısı korunursa, Nisan ayında referanduma gidilecek.Kasım 2019’da da genel seçimlerle birlikte ilk başkanlık seçimi gerçekleşecek.
***
Bu süreç, parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçiş olacak.Ancak çıkacak düzenlemelerin içeriği nedeniyle, aynı zamanda ileri demokrasiden otoriter rejime geçiş anlamına gelecek.‘Siyasal İslamcı’ bir anlayışla rejimin seküler yapısının değiştirilmesi mümkün ama şart değil.‘Militan seküler’ bir anlayışın artık rafa kalkacağından şüphe yok.Türkiye’de uzun yıllardır uygulandığı gibi ‘devletin dinin üzerindeki kontrolü’ bu kez siyasal İslamcı bir bakışla devam edecek, Anglo Sakson tarzı ideal bir sekülerleşme yine söz konusu olmayacak.
***
Bir ülkenin ileri demokrasi ile yönetilebilmesi için başkanlık sistemi veya parlamenter sistem olması önemli değil.Kuvvetler ayrılığı, kuvvetler arası denge ve kontrol mekanizması, denetim ve hesap sorulabilirlik, şeffaflık ve hukukun üstünlüğüdür önemli olan…Meclis’te ilk turu geçen başkanlık sistemi maddeleri maalesef bu özellikleri içermiyor.‘Tek adam’ yönetimi oluşturuyor. Sadece yürütmeyi değil, yasama ve yargıyı da ‘başkan’ın emrine ve eline veriyor.
***
İkinci turda bir düzeltme mümkün müdür? Kutuplaşmaya ve Meclis’teki yüksek tansiyona bakılırsa, ‘hayır’…Hükümetin kurulması için Meclis’in güvenoyu ve bütçeye Meclis onayı şart olmalı.Başkan’ın tek başına yasa çıkarma hakkı kaldırılmalı.Vekiller güçlendirilmeli, dar bölge seçim sistemiyle ve barajsız seçilebilmeli.Yüksek yargının hiç değilse üçte biri siyasi etkiden uzak, Yargıtay üyeleri arasından belirlenmeli.HSYK, siyasi denetimin dışına çıkarılmalı, bağımsız ve tarafsız bir yapıya dönüştürülmeli.Yüksek bürokrasi atamalarında, Meclis’in ilgili komisyonlarının rızası ön şart olmalı.Başkanın veto ettiği yasa, ikinci kez basit çoğunlukla onaylandığında otomatik olarak yürürlüğe girmeli.Başkanın kararname çıkarma hakkı olacaksa, ilk bir aylık yasama sürecinde Meclis’in üçte iki çoğunluğun onayını alması şart olmalı…








