Ege Denizi’nde 26 Eylül’de bir tekne alabora olmuş ve Erdoğan rejiminin zulmünden kaçan yedi özgürlük yolcusu vefat etmişti. Faciadan sağ kurtulan Deniz ailesi, 15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsünün akabinde Türkiye’de maruz kaldıkları baskı ve zulmü, yurt dışına çıkmaya nasıl karar verdiklerini ve bitmek bilmeyen o gece denizin ortasında yaşadıklarını anlattı.

Deniz ailesi Yunanistan’ın başşehri Atina’da Birleşmiş Milletler tarafından koruma altına alındı.
SELAHATTİN SEV-KRONOS
Yunanistan’ın başşehri Atina’nın metro ile ulaşılabilen kenar mahallelerinden birinde bir apartman dairesinin kapısı çaldığında Deniz ailesi gözlerine inanamadı. Henüz birkaç gün önce tanıştıkları iki arkadaşı çocuklarını yanlarına alarak sürpriz bir ziyarette bulunmuşlardı.
FACİADAN SAĞ KURTULAN MİNİK BÜŞRA’NIN DOĞUM GÜNÜ
Nasıl olduysa küçük kızları Büşra’nın üçüncü yaş günü olduğunu duymuşlar, pasta, içecekler, süsler ve oyuncaklarla kapıda belirivermişlerdi. 26 Eylül’de Ege Denizi’nde tekne faciasından sağ kurtulan Deniz ailesi ne yapacağını şaşırmıştı. Yusuf ve Arife Deniz ile konukları çocukların gönlünü yapmaya çalışırken Birleşmiş Milletler’in (BM) tahsis ettiği mülteci evinde buruk bir sevinç vardı. O akşam orada olmasalar da hem büyükler hem de çocuklar denizin kendilerinden kopardığı arkadaşlarını andı.15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsünden hemen sonra hakkında gözaltı kararı olduğunu öğrendiğinde Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde aile ziyaretindeydi Yrd. Doç. Dr. Yusuf Deniz.
GİTTİ, TESLİM OLDU, “KAÇMA ŞÜPHESİ VAR” DENİLEREK TUTUKLANDI
Cep telefonu ile Konya Emniyet Müdürlüğü’nü ve savcılığa arayarak, “Şehir dışındayım, en kısa sürede gelip teslim olacağım.” dedi. 2016 yılının ağustos ayında gitti ve teslim oldu. Fakat “kaçma şüphesi var” denilerek hakkında tutuklama kararı verildi.
Olağanüstü Hâl (OHAL) döneminde çıkarılan 672 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname (KHK) ile görevinden ihraç edilmeden önce Selçuk Üniversitesi’nde İdare Hukuku anabilim dalında yardımcı doçent olarak çalışan Yusuf Deniz, “Bir gecede terörist ilan edildim.” dedi.1984 yılında Sivas’ta doğan Yusuf Deniz ilk, orta ve lise öğrenimini aynı şehirde tamamladı.
KENDİSİ TUTUKLANDI, EŞİNİN ÜNİVERSİTESİNE EL KONULDU
Konya Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni başarıyla tamamladıktan sonra daha öğrenciyken akademisyenliğe adım attı. Doktorasını verdikten sonra öğretim üyesi olarak mesleğine devam etti.Tutuklandıktan sonra 2018 yılının şubat ayına kadar çok kötü şartlar altında cezaevinde tutulan Deniz bu sırada çıkarılan 672 sayılı KHK ile ihraç edildi. Eşi Arife Deniz’in de çalıştığı Konya Mevlana Üniversitesi’ne el konulmasıyla karı-koca işsiz kalınca Türkiye’den ayrılmaktan başka çareleri kalmamıştı. Onlar da en tehlikeli olan yollardan birini, Ege Denizi’nden Yunanistan’a geçmeyi denedi. Gece yarısında tekneleri alabora oldu, faciada yol arkadaşlarını kaybetti.
ALLAH, EŞİMİ VE ÇOCUKLARIMI BANA YENİDEN BAĞIŞLADI
Evlilik yıl dönümlerinde Ege’de ölümün kıyısından dönen Yusuf Deniz, eşini ve çocuklarını kendisine Allah’ın yeniden bağışladığını söyledi. Yusuf-Arife Deniz çifti son üç yılda maruz kaldıkları hukuksuzlukları, Ege’den geçmeye karar vermelerini ve tekne faciasını Kronos’tan Selahattin Sevi’ye anlattı.
Sizi kendi canınız dahil eşinizin ve çocuklarınızın hayatı pahasına Türkiye’yi terk etmeye zorlayan sebepler nelerdi? 15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsünden sonra bir KHK mağduru olarak ne gibi zorluklar yaşadınız?
2018 yılı şubat ayına kadar çok kötü şartlar altında cezaevinde kaldım.
Cezaevindeyken 672 sayılı KHK ile görevimden ihraç edildim. O zor günlerde aklımda olan tek şey; akademisyen olduğum dönemde rahatça yurt dışına gidip geliyorken yurt dışında yaşamayı niçin tercih etmediğimdi.
VAKTİNDE NİYE YURT DIŞINA ÇIKMADIĞIMA DAİR PİŞMANLIĞIM VARDI
Bir pişmanlığım vardı açıkçası. Uzun tutukluluktan dolayı cezaevinden tahliye olunca eşimle paylaştığım şey şu oldu: Ben gitmek istiyorum, çünkü yargılama neticesinde çok daha ağır sonuçlar çıkacak. Ayrıca bir daha ailemden ayrılmak istemiyorum.
Eşim çok sıkıntılar çekti ben yokken, kendisi de ifade edecektir. Onun da üniversitesi kapatıldı, yalnız kaldı. Cezaevindeyken bir kızımız oldu, Büşra dünyaya geldi. Onun bakımı, küçük oğlumuzun sıkıntıları, kendisinin doktora çalışmaları derken çok ağır zorluklar yaşadı. O da bana hak verdi. Başta çok gitme taraftarı değildi, fakat bir daha ayrılık yaşamamak adına böyle bir yola tevessül ettik.
Sizi tanıyabilir miyiz Arife Hanım?
Arife Deniz: 1986 Konya doğumluyum. İlkokul, lise ve üniversiteyi Konya’da tamamladım. Master eğitimlerimden birini eğitim bilimleri, diğerini ise fen bilimleri üzerine yaptım. Sağlık bilimleri fakültesinde fizyoloji alanında doktora yaptım. 2009 yılında eşimle tanışıp evlendik ve iki çocuk sahibiyiz. Konya Mevlana Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak işe başlamıştım.
Fakat uzun sürmedi, okulunuz KHK ile kapatıldı ve devlet el koydu…
Evet, darbe teşebbüsü sonrasında okulumuz kapandı ve işsiz kaldım. Darbe sonrası benim de hayatım değişti. İlk önce eşimin işsiz kaldığını öğrendik ve hemen sonrasında gözaltı ve tutuklama süreci ile baş başa kaldık.
O sırada 7 aylık hamileydim. Benim için çok zor zamanlardı hem maddi hem de manevi olarak çok zor zamanlar geçirdim. Eşimin yokluğunda yaklaşık 20 ay tek başıma yaşadım ve bir sürü sıkıntılarla baş etmek zorunda kaldım.
Kendi açımdan değil, fakat oğlumuz Erenalp (7) için sıkıntılı günler geçirdik. Psikolojik olarak bazı sıkıntılar yaşadı. Bir seferinde kızım 1 aylıkken sağlık ocağına doktora ikisini birden götürmüştüm. Doktorla konuşurken baktım Erenalp ortalıkta yok. Bir müddet aradıktan sonra buldum. Komşum gelip, “Oğluna sahip çık, balkon demirlerinden aşağıya sarkıp kendimi atacağım deyip duruyor.” diyerek beni uyardı. Bu gibi sıkıntılarla uğraştık. Sonrasında eşim tahliye oldu.
HİÇ KİMSE VATANINI, AİLESİNİ BIRAKIP BİLİNMEZLİĞE DOĞRU YOLA ÇIKMAK İSTEMEZ
Eşiniz tutuksuz yargılanırken biraz olsun rahat edebildiniz mi?
Arife Deniz: Eşim tahliye olduktan sonra onunla beraber yurt dışına gitmekten başka bir çarem yoktu. Benim hakkımda açılmış herhangi bir soruşturma yoktu, fakat bu olmayacağı anlamına gelmez.
Türkiye’de bir gün kalkıp terörist ilan edilebiliyorsunuz. Hiç kimse vatanını, ailesini bırakıp, bilinmezliğe doğru yola çıkmak istemez, fakat biz o kararı almak zorunda kaldık.
Tekrar size döneyim Yusuf Bey, bir KHK’lı olmak Türkiye’de ne anlama geliyordu, sizin hayatınızı nasıl etkiliyordu?
Öncelikle kendi eğitimimiz kamu hukuku olunca, KHK’lar özel olarak gündemimizde oluyor. KHK ne anlama gelir, içeriği nedir sorularının eğitimini önceden biz öğrencilerimize verirdik.
Önümüzde öyle bir KHK formatı vardı ki ilk muhatap olduğumda bir hukukçu olarak tarif etmekte çok zorlandım. O dönem cezaevindeydim ve KHK ile ihraç edilmiştim.

7 yaşındaki Erenalp, küçük kardeşi Büşra ile özgürlük yolunda ölümün kıyısından döndü.
Normalde hukukta bir söz vardır, eğer bir mevzuat, bir prensip, bir ilke, bir kanun işlemi yapılacaksa bu genel, soyut, sürekli ve kişilik dışı olur. Fakat ortada öyle bir garabet var ki isim isim, kurum kurum, genel, özel birçok şeyi kapsıyordu.
Araba camından, kurum kurulmasından, en özele ve en spesifik duruma varıncaya kadar işlem tesis ediyordu. İlk muhatap oluşumuzda, tarif etmekte ve anlamakta zorlandık. Bu zulmün muhatabı olmaktan çok biraz daha tahkik etmekle uğraştık. Daha sonra bu garabet bize vurdu. Cezaevindeyiz, KHK ile atılan kişiler bize soruyor, “Ne yapmalıyız?” diye. O dönem daha komisyon da kurulmamıştı.
OHAL KOMİSYONU’NA MÜRACAAT DA BİR ŞEYİ DEĞİŞTİRMEDİ
Onlara, “Siz idari yargıya dava açarsanız bu idari yargı konusuna girmez, çünkü bu bir kanun. Ama açılabilir. Siz Anayasa Mahkemesi’ne gidebilirsiniz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) gidin.” dedim.
Herkese farklı bir yere gitmesini tavsiye etmiştim. Çünkü ortada öyle bir garabet ve problem var ki daha tanımlanmamış, ismi konmamış bir şey var ve insanlar işinden, ekmeklerinden oluyorlardı. O dönem tavsiye ettiğimiz arkadaşların açmış olduğu davalar oldu ve OHAL Komisyonu’na gitti, fakat sonuç değişmedi.
Öyle bir hukuk cinayeti var ki, bunu tarif etmek ve tanımlamak daha bu sürecin başında bile mümkün değildi.
Bir bilim insanı olarak yaşadığınız şeyi tarif edemiyor, tanımlayamıyorsunuz yani…
KHK ile işsiz kaldım, eşimin çalıştığı üniversite kapatıldı, o da işsiz kaldı. Bu yaşanmadan önce toplum içerisinde saygın meslekler icra ediyorduk ve iyi bir kazancımız vardı. Fakat öyle bir zaman geldi ki her şeyimizi kaybettik.
TÜRKİYE’DE KHK ZULMÜ HALEN DEVAM EDİYOR
İnsan böyle bir tasarrufla ve böyle bir garabet ile muhatap oluyor. Şu an KHK zulmü Türkiye’de halen devam ediyor. İnsanlar bir araya gelip dertlerini paylaşamıyorlar, birlikte vakit geçirmek istiyorlar, fakat bunu bile yaptırtmıyorlar.
İsmi zikredildiğinde bile insanlar korkar hale geldiler. KHK’nın öyle bir çağrışımı var ki kimilerinde, “Aman KHK deme sus”, kimileri için ise KHK cinayet demek. Herkes için ortak tek bir düşünce var o da KHK tam bir cinayet.
Bu cinayetin de bizatihi muhatabı ne yazık ki ben ve ailem oldu. Umuyoruz bu zulmün, bu hukuk cinayetinin bir an önce çözüme kavuşturulmasını bekliyoruz. KHK zulmü kesinlikle ve kesinlikle devam ettirilebilir bir zulüm değildir.
Ne kadar gerçekçi tartışılır, fakat çözüme yönelik çalışmalar olduğu söyleniyor. Sizce devlet bu durumu nasıl çözebilir, nasıl bu işin içinden çıkabilir?
Telafisi imkânsız zararlar ortaya çıktı. Kimileri intihar etti, kimileri çok kötü durumlara düştü. Konya’da bizimde tanıdığımız Fatma Görmez örneği var.
KHK zulmünün muhatabı olarak simgeleşmiş bir isimdir kendisi. Bunların zararları tekrar geri düzeltilemez, fakat hukuki anlamda meseleler ele alınacak olursa bu mesele bir günde çözülebilecek bir meseledir.
MAĞDURİYETİN BİR NEBZE GİDERİLMESİ İÇİN DEVLET TAZMİNAT SORUMLULUĞUNU ALMALI
Devletin şu hukuk yolunu açması lazım, yani tazminat sorumluluğunu alması lazım. Şu an öyle bir hukuk düzeni var ki devlet mevzuat kuruyor bir şeyleri düzeltmeye çalışıyor fakat kendisini geriye atıyor, “tazminat sorumluluğu yoktur veya dava açılamaz” diyor.
Diyor ki geçmiş maaşlarını öderiz, fakat bu benim manevi zararımı çözmez ki. Ben öyle bir noktaya geldim ki, bazı akrabalarımız, bazı komşularımız, bazı dostlarımız kapımızı bir günde taşladı.
Selam verdiğimiz insanlar ya korkudan ya da kendilerine göre haklı sebepleri vardır, fakat bize selam vermekten çekindiler, bizimle muhatap olmaktan korktular. Bu durum ben de inanılmaz bir etki bıraktı.
Toplumda saygın bir yerimiz vardı dediniz, çevrenizde ve üniversitedeki konumunuz neydi?
Ben genel olarak hayati sosyal olarak yaşayan biriyim. Beni tanıyan ve benimle mesaisi olan herkes hayatı bu şekilde yaşadığımı bilir. Çocukluğumdan beri bu şekilde yaşamaya çalışırım.
İlkokul, ortaokul, lise bu zamana kadar ne kadar arkadaşım varsa iletişimdeydim. KHK zulmünden sonra birçok insanla ben görüşmek istemedim.
“EMEĞİMİZİN KARŞILIĞI BU OLMAMALIYDI”
Haliyle hayatımızı çok büyük bir süzgeçten geçirmek zorunda kaldık ve devam edeceğiz de. Ben üniversite hayatımda da akademisyenlik hayatımda da kimseye bilerek kötülük yaptığımı düşünmüyorum.
Fakültede temizlikçi arkadaşlardan, güvenlikte bekleyen bekçi ağabeyimize kadar samimiyetimiz vardı. Beraber sahur yapar, oruç tutar ve iftar ederdik. Herhangi bir disiplin soruşturması geçirmedim. Benim ailem kapı kulu olarak devlete hizmet etmiş bir aile, fakat bir tanesinin bile herhangi bir soruşturması yoktur.
Benim ismimi aldığım dedem İstiklal Gazisi Yusuf Deniz. Halen bizim evimizin baş köşesinde durur resmi. Biz onun yolundan gidip bu ülkeye, bu millete hizmet ettik, fakat bir gün sabah kalktığımızda “terörist” olarak kalktık.
Ben mesleğimi en iyi şekilde icra etmeye çalışıyordum, bunun için uğraşıyordum. Kendi ailemi ihmal etme seviyesinde kendimi işime adamıştım. Sabahlara kadar çalıştığımı ve gece geç saatlerde evime girdiğimi bilirim.
Özetle, emeklerimizin karşılığı bu olmamalıydı.
Cezaevinden çıktıktan sonra bir KHK mağduru olarak yaşadıklarınız da Türkiye’yi terk etme kararınızda etkili oldu mu?
Elbette. Biz bekledik bir müddet, neler yapabiliriz diye. Kendi başıma bir şeyler yapmaya çalıştım, fakat iaşemi kazanmak noktasında sıkıntı çektim. Ailemizin desteğiyle bir şekilde hayatımızı idame ettirmeye çalıştık.
ARTIK BİZİM İÇİN TEK YOL KALMIŞTI, O DA YURT DIŞINI ÇIKMAKTI
Sonra dedik ki “bize artık bir yol yok.” Türkiye’de olan herkesin bir beklentisi var, belki infaz düzelmesi belki af diyorduk. Çünkü suçsuzuz. Dolayısıyla beklentimiz karşılanmayınca süreç içerisinde artık bizim için tek yol kalmıştı; o da yurt dışına çıkmaktı.
Yargılamanız devam ediyordu değil mi?
Yargılamam devam ediyordu, neticelenmek üzereydi. En son buraya gelmeden önce savcı mütalaasını vermişti. Artık son dönemdeydi yargılama.


Arife Deniz, oğlu Erenalp’in tedavisi ile uğraşırken eşi tutukluydu.










