cumhuriyetin değerinin anlaşılamayacağını, kâğıt üzerinde bir kavram olacağını
vurguladı.Günay: “Yüzyıla yakın cumhuriyet ve yetmiş yılı aşkın çok partili
demokrasi deneyim ve mücadelesinin sonunda Türkiye’nin bugün geldiği yer gerçek
bir talihsizlik. Devletin başında kim olursa olsun, yönetimi demokratik kılan
kuvvetler ayrılığı ve hukukun üstünlüğüdür. Bugün bu kavramlar kâğıt üstünde.” dedi.
Genç
Yorum Dergisinin Sorularını cevaplandıran Kültür ve Turizm Eski Bakanı Ertuğrul
Günay soruları şöyle cevaplandırdı:
Ekim ayı Türk siyasî tarihi
açısından önem taşıyan bir ay. Türkiye siyasî geleneği, kültürü ve toplum
yapısı düşünüldüğünde Cumhuriyet kavramını nasıl değerlendirirsiniz?
Cumhuriyet,
Türkiye’nin siyasî geleneği açısından yeni bir kavram. Toplumumuz ve üzerinde
yaşadığımız topraklar, tarih boyunca egemenliğin bir kişide ya da ailede
yoğunlaştığı tekilci yönetim usûlleriyle yönetilegelmiş. Bizim tarihimizde,
örneğin bir dönem Roma ya da Atina’da yaşanan -sınırlı da olsa- katılımcı
yönetim biçimleri hemen hiç yaşanmamış. Bu açıdan, devletin başındaki kişinin
bir soy, haneden ya da kast içinden gelmek yerine doğrudan halk -yahut onun
seçilmiş temsilcileri- tarafından belirlenmesi yönetim sürecimiz içinde
gerçekten bir devrim.
Dünyaya baktığımızda totaliter
rejimle yönetilen birçok ülkenin Cumhuriyet olarak adlandırıldığını görüyoruz.
Bu konuda neler söylersiniz?
Cumhuriyet,
devletin başındaki kişinin seçimle belirlenmesi açısından elbet olumlu bir
adım. Ancak bu adımın halk için de olumlu, anlamlı sonuçlar doğurması için,
devlet başkanının yetkililerinin başka seçilmiş organlarla paylaşılması
(kuvvetler ayrılığı) ve denetlenebilir, hesap verebilir (hukuk devleti) olması
gerekiyor. Bunlar olmazsa, dünyada çok örneği var; devlet başkanının seçilmiş
olmasıyla yönetim demokratik olmuyor, otokratik olabiliyor.
İdeal bir Cumhuriyet yönetimi
açısından Türkiye’nin yeni sistemini nasıl değerlendiriyorsunuz? Hukukî ve
siyasî olarak artıları veya eksileri nelerdir?
Yüz
yıla yakın cumhuriyet ve yetmiş yılı aşkın çok partili demokrasi deneyim ve
mücadelesinin sonunda Türkiye’nin bugün geldiği yer gerçek bir talihsizlik.
Devletin başında kim olursa olsun, yönetimi demokratik kılan kuvvetler ayrılığı
ve hukukun üstünlüğüdür. Bugün Türkiye’de bu kavramlar sadece kâğıt üzerinde.
Ayrıca cumhurbaşkanının bir parti başkanı ve taraflı bir siyasetçi olması,
toplumun (cumhurun) bütünlüğünü zedeliyor.









