Eski Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) Başsavcısı Nusret Demiral, 5 Haziran’da geçirdiği kalp krizi sonrası kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. Madımak katliamı, Uğur Mumcu, Bahriye Üçok ve Muammer Aksoy gibi karanlık cinayetlerin üzerini örtmekle suçlanan Demiral’ın ölümü, 10 Nisan 2016’da Aksiyon Dergisi’ne verdiği röportajı yeniden gündeme getirdi. Gazeteci Faruk Mercan’a konuşan Demiral, kendisine yöneltilen hiç bir soruya doyurucu ve tatmin edici bir cevap vermiyordu.
On yıl öncesine kadar Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin sıra dışı başsavcısı olarak sürekli gündemin ön sıralarında olan Nusret Demiral, Türkiye’yi sarsan pek çok suikast ve olayın dosyasına bakan kişiydi.
Nusret Demiral’ı bütün Türkiye, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kudretli başsavcısı olarak tanıdı. 1984’te bu göreve gelen Demiral, emekli olduğu 1995’e kadar Ankara’daki pek çok suikast dosyasına bakan, 37 kişinin öldüğü Madımak Oteli’nin yakılması soruşturmasını (Sivas davası) yapan, dokunulmazlıkları kaldırılan Demokrasi Partili (DEP) milletvekillerini Meclis’te gözaltına aldırıp tutuklatan kişiydi.
Nusret Demiral ile Ankara’da Çankaya’daki bürosunda yaptığımız görüşme onun bugüne kadar bilinmeyen birçok özelliğini daha ortaya çıkardı. Örneğin 1950’de Abdi İpekçi ve Nezih Demirkent ile birlikte İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi iken Necip Fazıl Kısakürek’i ziyarete gitmiş ve ondan etkilenmişti.
Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Ordusu lideri Deniz Gezmiş, 12 Mart 1971 muhtırasından altı gün sonra Sivas’ta yakalanıp Ankara’ya getirildiğinde sorgulanmak üzere onun önüne getirilmişti. O tarihte Ankara’da savcı olan Demiral, 48 saattir uykusuz olduğunu söyleyen Gezmiş’in kelepçelerini çözdürmüş ve cebindeki 50 lira ile yemek getirtip Gezmiş ile birlikte yemek yedikten sonra yedi saat süren ifadesine başlamıştı.
Demiral konuşmamızda yakın tarihin çok önemli suikastları hakkında da çarpıcı açıklamalar yaptı. Demiral; Uğur Mumcu, Muammer Aksoy, Bahriye Üçok, Ahmet Taner Kışlalı suikastları başta olmak üzere Ankara’da meydana gelen faili meçhullerin yakalanıp ceza alan sanıkları için, “Acaba bunlar gerçek sanıklar mı, yoksa yönlendirilmiş sanıklar mı?” sorusunu ortaya attı.
(…)
DENİZ GEZMİŞ İLE KARŞI KARŞIYA
İstanbul Hukuk Fakültesi’nde Demiral’ın sınıf arkadaşları arasında üçü özellikle dikkat çekiyor. Bunlar, sonraki yıllarda Türk basınında önemli roller üstlenecek olan Abdi İpekçi, Nezih Demirkent ve Jön Türklerden Ahmet Bedevi Kuran’ın oğlu Alp Kuran.
Demiral ve bu arkadaşları üniversitede açılan gazetecilik enstitüsüne gitmeye başlar. İçlerinden gazeteciliğe karşı en çok hırsı olan kişi Abdi İpekçi’dir. Nitekim, gazetecilik aşkına okulu yarıda bırakır. Nezih Demirkent ise okulu bitirdikten sonra gazeteciliğe atılır.
Mezuniyetten sonra yedek subay olarak askere giden Demiral, 1954’te başladığı stajını bitirip 1955’te Gümüşhane’nin Torul ilçesinde savcı olarak göreve başlar. Sonraki görev yeri Hacıbektaş’tır. Onu Ankara savcılığı izler. 1976’ya kadar Ankara’da kaldıktan sonra üç yıl Samsun başsavcısı olarak görev yapar; 1979’da yeniden Ankara’ya döner.
Ankara Adliyesi’nde 1984’e kadar çalıştıktan sonra o yıl Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcılığı görevine atanır. İşte bu tarih Nusret Demiral’ın bütün Türkiye çapında en çok bilinen ve hakkında en çok tartışma yapılan savcı olması sürecinin başlangıcı.

Biraz gerilere gidip Abdi İpekçi’yi sorduğumuzda Demiral, “Okul albümünü üç arkadaşa yaptırırdık, biri Abdi İpekçi’ydi.” diyor.Peki, İpekçi 1979’da suikasta uğrayınca Demiral, arkadaşını kimlerin öldürdüğünü merak edip suikast araştırması ile hiç ilgilendi mi? Bu soruya “hayır” cevabını veriyor.
12 Mart 1971 muhtırasından sadece altı gün sonra Sivas’ın Gemerek ilçesinde yakalanıp Ankara’ya getirilen Deniz Gezmiş’i sorgulayan kişi Demiral’dı. Deniz Gezmiş, Demiral’ın önüne getirildiğinde hakkında tam 11 ayrı suçlama vardı.
Nusret Demiral’ın Ankara DGM Başsavcısı olduğu dönemde 1988’de Özal’a yapılan suikast girişimi başta olmak üzere yarısı ölümle sonuçlanan 15 civarında suikast meydana geldi.
Bunlar arasında Uğur Mumcu, Bahriye Üçok, Muammer Aksoy olayları ve dokuz yabancı diplomata yönelik saldırılar da var. Ancak Demiral’ın görev süresi boyunca bu olayların hiçbiri aydınlatılamadı. Sadece Özal suikastının faili Kartal Demirağ yakalandı; onun da kimler adına hareket ettiği ortaya konulamadı. Hatta o gün Demirağ’la birlikte kongreye gelen ve kendisinden daha uzun boylu olduğu bilinen arkadaşının kimliğine bile ulaşılamadı. Nusret Demiral ile konuşmamızın bu bölümü soru cevap biçiminde şöyle gelişti:
Ankara’daki bu faili meçhulleri tanımlarken, “Bunlar bir tespihin taneleri gibidir, bir tanesi çözülürse, diğerleri de çözülür.” diyorsunuz. Neden?
Çünkü hareket tarzları aynı. Mesela bomba konuluyor, hep aynı bomba. Tabanca ile vuruluyor, hareket tarzı aynı. Bir Muammer Aksoy mesela. “Şıışşt” dediler, Muammer Aksoy arkaya döndü, vurdular. Ondan önce Ahmet Bedevi, Suudi Arabistanlı diplomat, onu vurdular. Onda da aynı şekilde. “Şıışşt” dediler, adam evine girerken, döndü, baktı, vurdular.
“Şıışşt” dediklerini nereden biliyoruz?
Söylüyorlar zaten. Yaptığımız soruşturmalardaki tanıklar söylüyor bunu.
Bombalama olaylarındaki ortak nokta ne?
Bombalama olaylarında taktik, C4 dediğimiz bomba, patlayıcı, çok ani şey yapıyor. Buharlaşıyor ve bulunduğu yeri, küçücük bir şey şu binayı yıkar. Uğur Mumcu’nun arabasının vites kolunun altına yapıştırmışlar.

Bomba dışarıdan geldi diyorsunuz. Bu C4 Türkiye’de bulunmuyor mu?
Şimdi şöyle. O sıralarda Türkiye’de o olayları yapabilecek, güçte, kabiliyette kişileri biz bulamıyoruz. Çünkü 45 saniye içinde o bombanın oraya dikkat çekmeden yerleştirilmesi lazım. Uğur Mumcu’nun sanıkları yakalandı ve mahkûm edildi. Bu kişilerin anlatımları; ama acaba bu anlatımlara göre mi mahkûm edildi, yoksa bir tatbikat yapıldı mı, nasıl konuldu nasıl edildi…
Konuştuğumuzda dediniz ki “Acaba bunlar gerçek sanıklar mı yoksa yönlendirilmiş sanıklar mı?” Yönlendirilmiş sanık ne demek?
Şimdi şöyle. İllegal örgütlerde örgüt tespit edilmesin veya tespit zorlaşsın diye tetikçiler yok edilir. Mesela adam bir ay sonra geliyor size bu suçu ben işledim diyor. Anlat diyorsun, anlatıyor. Hem de hazırlıklı geliyorlar. Mesela Özal’ın hadisesinde Kartal Demirağ çok hazırlıklıydı. Hatta biz dedik ki, kim var bunun içinde. Israr edildi. Her ısrarda tamam dedi. Siz ısrar ediyorsunuz tamam, benim anlattığıma inanmıyorsunuz, ben size birkaç senaryo yazayım, onları anlatayım dedi. Anlattı, senaryoları teyit de ettik. Mesela şu bankaya şu kadar para geldi diyor. Gittim baktım, hakikaten o para gelmiş. Ama hadise ile ilgisi yok. Suikast hadisesi ile hiç ilgisi olmayan bir şey. Başka bir şey anlattı yine öyle. Orada eğer o fotoğrafı çekilmeseydi (Gazeteci Osman Aydoğan’ın çektiği ve Demirağ’ı elinde silahla gösteren resim), tespiti mümkün değildi. Çünkü bir arkadaşı ile beraber gelmişti. İki kişi bunlar. Onları gören kişiler söyledi. Mesela Muammer Aksoy olayında bir sürü adam geldi, ben katilim dedi. Araştırdık, baktık hepsi hikâye. Adam manşete çıksın diye.
Kendileri mi geliyor?
Kendileri geliyor.
Mumcu olayında da oldu mu?
Mumcu olayında da oldu aynı şeyler. Onun için tespih taneleri gibi dedim. Bir tanesini çözersen hepsini bulursun. Nitekim bizden sonra bulundu. Doğru mu bulundu…

Sizden sonra nasıl bulundu?
Bilemem.
Çünkü bu kişiler on yıl boyunca Ankara’daymış.
Bilemiyorum. Polis devamlı takip ediyor.
Peki bir ara Cumhuriyet gazetesine şöyle demişsiniz: “Uğur Mumcu’nun faillerini elimizden kaçırdık, bunlar yerli olsaydı mutlaka tespit ederdik. Yaptığımız araştırmaya göre bu patlayıcı yurtdışı kaynaklı örgütlerce kullanılıyor.”
O tarihlerde bu patlayıcı zannediyorum İngiltere’de, bir de Avrupa devletlerinden birinde üretiliyordu. Şimdi her yerde üretiliyor. Devamlı da yakalanıyor.
Ülkü Coşkun, Ankara DGM Savcısı, devlet isterse Uğur Mumcu cinayetini çözer demişti.
Şu lafı o şekilde söylemiş değil. Devlet isterse değil, her kurum birbirine yardım etmek mecburiyetinde, kişiler birbirlerine yardım etmek mecburiyetinde. Şimdi bir şey görüyorsunuz, elinizde delil de var, kanaatiniz ne oldu, getirip bize vermeniz lazım. Saklamamanız lazım. Devlet isterse bunu çözer diye bir şeyi ben onun ağzından duymuş değilim. Çünkü soruşturmayı uzun süre o yaptı. Ondan sonra o hâkim olunca soruşturmayı Kemal Ayhan’a verdik. O da rahmetli oldu. Ondan sonra herhalde Talat Şalk aldı.
Kemal Ayhan soruşturma sürerken vefat etti, hatta bazı kuşkular dile getirildi…
Yok, o solunum yetmezliğinden öldü. Çok şişmandı, doktora filan gitmiyordu.
Mehmet Ağar’ın da Uğur Mumcu’nun eşi Güldal Mumcu’ya söylediği bir söz var. “Bu bir duvardır. Eğer ben bir tuğla çekersem duvar yıkılır.” Burada aslında üzerinde durulan şu. Acaba bu işin devletin içinde de bazı bağlantıları var mı?
Yok.
Siz tespit edemediniz?
Tespit edemedik. Uğur Mumcu’yu devlet niçin vursun?
Devlet değil de, mesela Susurluk’tan sonra bir sürü örgütlenmeler ortaya çıktı.
Yok onlar, ondan sonra oluştular. Uğur Mumcu’nun zamanında böyle derin devlettir, şudur budur söz konusu değildi. Uğur Mumcu zaten uzun süre tehdit edilmiş. Sekreteri bize anlattı her şeyi. Ama bize ihbar etmemiş. Polise de bir şey söylememiş. Ederlerse etsinler demiş. Halbuki telefonlarını dinlerdik, şahısları tespit ederdik. Nereden gelecek…
Ama Mehmet Eymür ile yaptığımız röportajda Eymür, devletin Mumcu’yu dinlediğini söyledi…
Devlet herkesi dinler.
Dinler tamam, ama siz Uğur Mumcu’yu dinlemediniz, devlet birimleri dinlediyse o tehditleri onlar da size ulaştırmamış demek ki.
Belki ulaştırmadı. Biz her şeyden, herkesten istedik. İstihbarat örgütlerinin yaptığı şeyler delil değildir, ama bizi yönlendirebilir. Onları istedik biz, ama bir bilgi alamadık. Defaatle istedik, alamadık.

O zaman şunu söyleyebilir miyiz? Devletin ilgili birimleri Uğur Mumcu soruşturmasında size yeterince yardımcı olmadı.
Hayır öyle bir şey söyleyemeyiz. İstedik biz vermediler. Belki yoktu ellerinde. Bilgi yoktu, o bakımdan. Sekreterinin bana anlattığı, çünkü telefonu o kızcağız açıyor devamlı, böyle böyle söylüyorlardı, tehdit ediyorlardı diyor…
Yarım kalan bir “Kürt dosyası” var. Şimdi araştırma yapıyor adam. Nerede araştırma? Bir PKK araştırması…










