Birçok gazeteci gibi Türkiye’den ayrılmak zorunda kalan ve 4 yıl önce Kanada’ya yerleşen gazeteci Arzu Yıldız, ilk Türkçe romanı Sokak’ta 15 Temmuz’dan sonra parkta gizlenerek yaşayan bir komutanın hikayesini anlatıyor.
SEVİNÇ ÖZARSLAN-BOLD
Sürgün gazeteci Arzu Yıldız, 4 yıl içinde 3 kitap yazdı. İlk ikisi İngilizceye çevriliyor. Üçüncü kitabı Sokak, Türkçe ve online yayınladı. 15 Temmuz gecesi ailesiyle vedalaşıp ‘sokağa inen’ Ahmet komutanın hikayesi gerçekten ilginç. Kitabı okurken, herhalde bu gerçek bir hikaye değildir, diye düşünmüştüm. Böyle bir komutanın var olduğunu söyleyince şaşırdım. 1,5 yıl parkta yaşadıktan sonra Avrupa’da yerleşen Ahmet’in yaşadıkları ve iç hesaplaşmaları okunmaya değer.
Yıldız ile sadece romanını konuşmadık. Biri 7 aylık olmak üzere geride bıraktığı 2 kızına 3 sene sonra kavuşan Yıldız, Türkiye’de haksızlığa uğrayan insanların daha güçlü bir duruş sergilenmesi gerektiğini ifade ediyor. Pişmanlıklarından, bir de yalnızlığından bahsediyor. “İçimdeki yalnızlık duygusunu artık kimse dolduramıyor… ” diyor. Bu süreçte ise haddini bilmeyi öğrendiğini, sosyal medyada eskiden kullandığı dilden utandığı belirtiyor. Bir restoranda günde 15 saat çalışıp 3 kitap yazan Arzu Yıldız Sokak’ı Bold’a anlattı.
Sokak’ın akıcı bir üslubu ve merak ettiren öyküsü var. İlk romanınız mı?
Bu aslında üçüncü kitap. Buraya geldiğimde Türkiye’de gözaltı sonrasında yaşadıklarımı ve Kanada’ya kadar uzan süreçte yaşadıklarımı yazdım. O biraz da yol hikayesiydi. Sonra da Kanada’da yaşadıklarımı anlatan başka bir kitap yazdım. Onlar İngilizce’ye çevriliyor. Türkçe yayınlamayı düşünmüyorum o kitapları. Sokak, Türkçe yayınlanan ilk romanım diyebiliriz.
Niye Sokak’ı Türkçe yayınlamak istediniz?
Türk halkı beni anlasa zaten bir kaçış öyküsü, ayrılık öyküsü yazmazdım. O yüzden Türkçe yayınlamak istemedim. İlk kitabımda kendi hikayemi anlattım. Ölürsem, bir kaza olursa çocuklarıma başımıza gelenleri benden daha iyi kim anlatacak diye düşündüm. Çok dürüst bir şey yazdım, bütün her şeyi, ne yaşadıysam, o kamp süreci, bu eve girene kadar hepsini. İkinci kitapta Kanada’da yaşadıklarım var. Güzel bir roman oldu. Bir Batılı da okusa anlar, Doğulu da… Şimdi bir tane daha da yazıyorum. 10 güne o da biter.
O kitapta ne anlatıyorsunuz?
O kitap torunlarına bakmak zorunda kalan bir dedenin öyküsü. Okuyan ne diyecek bilmiyorum ama ben çok hissederek yazıyorum.
Sokak’ta 15 Temmuz’dan sonra parkta yaşayan bir komutanın hikayesini okuyoruz. Gerçekten böyle bir komutan var mı?
Evet, gerçekten parkta yaşayan böyle bir komutan var. Ama herhangi bir kimlik biçmedim Ahmet’e. Hikayesi o kadar güçlüydü ki onu herhangi bir kimliğin içinde hapsetmek istemedim. Ayrıca zamana da diyebilirim. Çünkü hikayenin kahramanını geçmişte hangi tarihe koyarsanız, oraya da uyuyor. Mevcut Ortadoğu ortamında muhtemelen ileriki bir tarihe de koysanız uyacak. Kitaplarda zaman ve mekan kısıtlaması olmaması gerektiğine inanıyorum.
Herhangi bir kimlik biçseniz ne olur, ‘ölümcül kimliğe’ mi dönüşür?
Politika ve bir ülkenin iç meseleleri o kitabı, hikayeyi körleştiriyor. Bir yere hapsediyor. Kendi penceremden Ahmet’e bakıyorum. Beşir gibi de kimdir, ‘ne’cidir diye sormak istemiyorum. Türkiye’de sürekli herkese bir kimlik biçiliyor. Sen necisin, o neci, bu neci. Hangi karakterli, akıllı, kendini donatmış bir insan bunu sorar. Ya da hangi karakterli bir insan bu soruyu muhatap alıp kendine bir kimlik biçme gereği duyar?
Ahmet’in hiçbir gruba aidiyeti yok mu diyorsunuz?
Benim biçmediğim kimliği Ahmet’e biçmelerini istemiyorum. Hiçbir yere aidiyeti yok. Adam din konuşmuyor, siyaset konuşmuyor. Ben 15 Temmuz’da başına iş gelen Ahmet’in hikayesini yazmışım. Mesela sadece cemaat mensuplarının başına iş gelmedi ki 15 Temmuz’da. Cemal Yıldırım var, benim gibi alakasız birçok tip var. Türkiye’de devran hep aynı noktaya dönüyor. Dolayısıyla bu hikayeler hep olacak. Bu herkesin hikayesi. Berfo Ana’nın oğlu Cemil’in de hikayesi. Bu haksızlıklar Türkiye’de yeni değil. Ya da dünyanın herhangi bir yerinde adalet arayan bir insanın hikayesi. Üstelik bu hikayede Ahmet mücadeleci, kavgası kendiyle. Kimseyle değil.
Ahmet, Türkiye’deyken tanıdığınız biri miydi?
Hayır. Tesadüfen öğrendim hikayesini. Kendisiyle birebir hiç görüşmedim. Görüşmek istemedim. Klasik bir asker kafası çıkarsa bütün hayallerim suya düşecekti.
Kimden öğrendiniz hikayesini?
Benim çok yakın bir arkadaşımla Yunanistan’da kampta karşılaşmışlar. Bir iki detay sordum. Ahmet 1,5 sene kadar Ankara’da bir parkta kalıyor. Romanda daha kısa bir süre kalıyor.
Bir gazeteci olarak böyle bir komutanla neden tanışmak istemediniz? Klasik bir asker kafası derken ne demek istiyorsunuz?
Ben çok vatan-milletçi adamları sevmiyorum. Asker de sevmiyorum. Ama bu adam çok cesur biri ve meydanda gizleniyor. Öyküsü çok takdir edilecek bir şey. Üniformasını çıkartıp gerçekten çöpçüye dönüşmüş. Çok da zeki. Anlatılmaya değer bir hikaye. Diğerleri hepsi sıradan. Bu çok sıradışı. Onu Mozambik’te bir meydana ya da Irak’da dünyanın herhangi bir ülkesinde meydana koysanız o şekilde oturuyor. Herkesin şaşıracağı bir öykü. Başka öykülere benzemiyor.
Yaşadıkları ne kadarı gerçek, ne kadarı kurgu?
Ahmet gerçekten dilenmiş, kağıt toplamış. Bildiğin bir evsiz gibi yaşamış parkta. Saçları uzamış, gerçekten kokuyor, insanlar ondan tiksiniyor. Ve gerçekten de ilk gün gitmiş (16 Temmuz 2016) parka. Ve o kadar süre boyunca ailesiyle hiç iletişime geçmemiş.

O da biraz tuhaf değil mi? Ülkede kıyamet kopuyor. Ailesini aramıyor, çoluk çocuğunu merak etmiyor.
Merak ediyor aslında. Bir iki kişiyle haber göndermiş, ama sağlıklı bilgi verilmemiş ona. Bir de tüm bunlara cevap verirsem kitap özeti gibi olur. Okumaya gerek kalmaz. Zaten çok meraklı ve az okuma, araştırma özelliği olan bir toplum bizim toplumumuz.
Onca zaman parkta yaşayıp fark edilmemesi normal mi, olabilir mi böyle bir şey?
Normal bence. Fark edilmemiş zaten. Parkta gizlenmeye çalışması çok mantıklı. Hep göz önünde olmak gizlenmekten daha kolay saklar seni. Ben aslında karakter olarak görmek istediğim Ahmet’i yazdım, gerçekte olan Ahmet’i değil.
Ahmet’in şu anda nerede olduğunu biliyor musunuz?
Evet, Avrupa’da yaşıyor.
Kitapta en çok dikkatimi çeken Ahmet’in iç hesaplaşmalarıydı. Sürekli özleştiri yapıyor. Bu süreçte birçok insan iç muhasebe yaptı…
Herkes yaptı mı? Ben bilmiyorum, kimsenin yaptığını görmedim… Sürekli bir nefret dili var. Bunlar gitsin, şu da gebersin… Bu çok çirkin bir şey. Ben düşmanım da olsa süründüğünü görmek istemiyorum. İnsan kalmak istiyorum. Gece uyurken salakça fantezilerle uyumak istemiyorum. Hayat devam ediyor. Sürekli bir adamla uğraşılmasını da doğru bulmuyorum. Erdoğan’dan önce sanki Türkiye çok mu güzeldi? Sonra güzel mi olacak?
Güzel değildi tabi ama tam o dönemlerde adalet iddiasıyla kurulan bir parti bu hale gelmesi insanlarda hayal kırıklığı yarattı. Şiir okuduğu için hapis yatan dini sohbete gitti diye insanları tutukluyor. Ama nefret dilinden ben de hoşlanmıyorum.
Sorun adalet sorunu! Bir adam istedi diye bir kadın doğumhaneden alınmaz. Benim burada olmama neden olan kararda Erdoğan’ın imzası yok. Bir Savcı, bir hakim ve bir polis imzası var. Bu imzalar hukuksuz. Ama yine de şunun altını çiziyorum. Kısacık ömrümü bana ne oldu diye tüketmek , üzerime nefret ve intikam yükünü bindirmek ve bunlarla yaşamak istemiyorum. Ben ömür denen bu yolu az yükle, hafif sonlandırmak istemiyorum. O çapsız, güçsüz ve hukuksuzluğa imza atan insanların onursuz hayat hikayesi kendilerine verilecek en büyük ceza. Ölüm var ve herkesi eşitliyor. Bu dünyadan götüremeyeceğim hiç bir şeyin hamalı, esiri olmak istemiyorum. Olanlar buyursun.
Ahmet gibi siz yaptınız mı iç hesaplaşma?
Gazetecilik yaparken neden ünlü isimlerin davalarına koşturduğumu çok sorguluyorum. Gerçek hikayeler bizim önemsemediğimiz yerlerde. Medya korosuna katılmışım. Üçüncü koridordaki olaylara bakmadım. Semra Özal ya da Mehmet Ağar gibi isimlerin haberlerini takip ettim. Bir de kötü senin nasıl tanımladığınla alakalı. Yaşadıklarımdan gayet mutluyum ben. Kötü ya da dram gibi gelmiyor. Ben hayatımda başıma gelen her şeyi iyi tarafı ile görüyorum. Ayrıca yaşamı bu yönüyle seviyorum. Zorluk yoksa basit bir hayat, kolay elde edilen şeyler değersiz olur. Sezen Aksu’nun şarkısı vardı “açıdan geçmeyen şarkılar biraz eksiktir” ben de hayata böyle bakıyorum. Yağmur yağdıktan sonraki toprak kokusu gibi. Şikayet alışkanlığa dönüşür ki bu da çekilmez kılar hem yaşamı hem o kişiyi.










