Müzisyen Aydın İşleyen örgüt üyeliğinden aranırken TRT klibini çekti. İşleyen, kendi klibini cezaevi koğuşunda izledi. “Geriye baktığımda bataklık ve karanlık görüyordum” dediği ülkesinden ayrıldı, yaşıtlarının can verdiği Meriç’i geçmeyi başardı.
ALİN OZİNİAN – SELAHATTİN SEVİ
Sığındığı Yunanistan’ın başkenti Atina’da özlemini hafifletmek için her gün “Uçun kuşlar uçun, İzmir’e doğru” türküsünü söylüyor. Türkiye’den ayrılmak zorunda kalan onbinlerce insandan biri olan Müzisyen Aydın İşleyen’in hikayesini Kronos haberleştirdi. Alin Ozinian ve Selahattin Sevi imzalı haber ve belgesel, Anadolu’dan koparılan hayatların özeti gibi.
Kronos’un haberi ve Aydın İşleyen’in hikayesi şöyle:
Atina’da bir ilkyaz sabahı, portakal ağaçlarının kokusu arasında sesin geldiği yöne doğru yol aldık. Randevumuz o ağacın altındaydı, güngörmüş zeytin ağıcının altında… Theorias caddesinde ilerlerken artık biz de eşlik ediyorduk türküye; “Sizde şah diyeni öldürürlerse, Ben de bu yayladan şaha giderim…”
Akropolis’e götüren taş kaldırımlı yoldaki tek ve geniş zeytin ağacının altından geliyordu bu ses. Aydın İşleyen oradaydı. Metamorphosis Kilisesi’nin yanı başındaki “sahnesinde” türküler çaldı, enstrümanlarını tanıttı, hayatını, anılarını, mücadelesini, hayallerini anlattı bize. Müziğe olan aşkını, insanlara yardım etmek hevesi ile çıktığı yolda yargılanmasını, hüküm giymesini, Meriç’i geçerek Türkiye’den istemeden de olsa kaçmayı göze almasını bazen gülümseyerek, bazen de hüzünlenerek dinledik.
Memleketi İzmir’deki evini polisler sardığında, bir daha göremeyeceğini düşündüğü kedisini kucaklayıp seven, Atina’da özlemini hafifletmek için her gün “Uçun kuşlar uçun, İzmir’e doğru” türküsünü söyleyen Aydın’ın hikayesi, basit bir Türkiye’den kaçma hikayesi değil. Bu hikayenin asıl anlamı ayrıntılarda saklı.
– Merhaba Aydın, müzisyensin senin hakkında bildiğimiz sadece bu. Biraz anlatır mısın kimsen sen, neler yaptın bugüne kadar?
Ben Aydın İşleyen. Ailem aslen Vanlı, Van’dan göç edip İzmir’e gelmişler 90lı yıllarda ve yeni bir yaşam kurmuşlar. Ben, 1995 yılında İzmir’in Konak ilçesinde doğdum. Karabağlar bölgesinde geçti çocukluğum. İlkokuldan liseye kadar İzmir’de okudum. Ortaokul yıllarında müzik serüvenim başladı, erken başladı. Okulun müzik kollarına devam ettim, çeşitli müzik kurslarına gittim, ilk enstrümanım sazım oldu.
Saza bir süre merak sardıktan sonra mahallemizde komşumuz, Alevi bir abi bu konuda bana yardımcı oldu, çeşitli desteklerde bulundu. Onun da katkısıyla ben kendimi geliştirdim. Sonraki yıllarda enstrümanlarımı seçmemde ve almamda ailem yardımcı oldu. Çeşitli amatör küçük gruplarda yer aldım. Sonra sesimi keşfetmeye başladım, sesime yoğunlaşmaya başladım.
– Politikaya ilgin var mıydı?
Aslında etkin bir siyasi yaşamım olmadı, uzun yıllarım siyasetin içinde de geçmedi ama HDP sempatizanıydım. Ailemiz de öyleydi. Demokrat bir aileyiz. Rojava önemli bir süreç oldu benim içim. Suruç olayları olmaya başladı, Suriye gündeme geldi. Suruç olayları gelişirken insanlar bir vahşet gördü İŞİD’le Kürtler arasında. İnsanlar orada bir vahşet olayı yaşandığını anladı ve Rojava’ya gitmeye başladılar. Bana göre Rojava’ya gitmek hukuk dışı, illegal bir durum değildi. Ben de gittim…
‘KOBANE’DE OLMAK ONURLU BİR GÖREVDİ’
Orada insanların yardıma ihtiyacı olduğunu anladım. Bir süre sonra Suruç’tan Kobane’ye geçtim. Orada yaşayan insanlarla, özellikle çocuklarla orada bulunduğum süre sanatla yardım etmeye çalıştım, müzik adına bir şeyler yaptım. Çocuklara birlikte müzik yaptık. Bir şehir düşünün; tamamen yakılmış, yıkılmış. Bu insanların normal hayata adapte olması için bir şeyler yaptım, orada neyin uçunu tutsanız, o insanlar için bir şey yapmış oluyorsunuz. En büyük mağdurlar çocuklardı. Çocukların psikolojisi, kadınların psikolojisi o kadar bitap bir haldeydi ki onlar için bir şeyler yapmak benim için onurlu bir görevdi. Bunu sevdim, bunun için oraya gittim.
– Sonra ne oldu? Dönünce?
Suruç ve Rojava’dan sonra kendi isteğimle İzmir’e döndüm. İzmir’e döndükten sonra kendi normal yaşamıma devam ettim, müzikle daha yakından uğraştım. Hemen bir grup kurduk, daha önce İzmir Kızlarağası Hanı’nın önünde sokak müziği yapan bir grubum vardı. Yine sokak müziği yaptım. Bu cümbüşü çaldım orda. O süreç içinde sanata yoğunlaştım; türkülere, şarkılara odaklandım. Geliştirdim kendimi, o süreçte zaten herkesin bildiği gibi politik bir baskı vardı, siyasi bir baskı, bunu daha da hissetmeye başlamıştık.
Sadece ben değil, bir çok insan bu baskılara maruz kaldı. Başka bir ülkede yaşamayı düşünmeye başladım, gideceğim yerlerde yaptığım işi, yani müziği insanlara daha farklı aktarabilmem gerekiyordu. Önemliydi bu, ben de Anadolu müziği üzerine yoğunlaştım.
‘TUTUKLANMA KARARINDAN SONRA YİNE SOKAKTA MÜZİK YAPTIM’
Ben bunları düşünürken, evime polis baskınları oldu. Bir ev baskınında şans eseri yakalanmadım. Tedirginliğim arttı. Polislerin evimi çevreleyip beni tutuklamaya geldiler ama üst katta olduğum için bulamadılar. Tutuklanma kararım çıktıktan sonra ben müzik yapmayı yine bırakmadım, çünkü ben yanlış bir şey yapmıyordum, yanlış bir şey yapmamıştım da.
Yaşama amacım sadece müzikti ama ben nedense tedirgin bir hayat sürüyordum. Tedirgin olması gerekenler tedirgin olmuyorken, benim gibi müzik yapan birinin rahatsız hissetmesi benim bugün burada, Yunanistan’da yaşamama neden oldu.
– Ne sebeple verildi bu tutuklama kararı?
Tutuklama kararım örgüt üyeliğinden, ancak benim herhangi bir örgüte üyeliğim olmadığı gibi herhangi bir partinin çalışmasına da katılmadım. Tek üyeliğim sanata başka bir üyeliğim yok.
– İlk polis baskınında tutuklanmadın, sonra ne oldu?
Evim basıldıktan sonra tutuklanma ve yakalanma kararımın olduğunu anladım. Sonrasında sokak müziğine arar vermeyi düşündüm, bir gün kendi evimde saklandıktan sonra, kendime nereye kadar bu şekilde gider diye sordum. Yakalanma kararım olduğu halde müziğimi yapmaya karar verdim. Abimin TC kimlik numarasını ezberledim, çevirip sorarlarsa onu söylüyordum.
‘SAVCININ SUÇ DEDİĞİNE KANUN SUÇ DEMİYOR’
Bu süre zarfında çeşitli Genel Bilgi Taramalara (GBT) girdim abimin kimlik numarasıyla ama kurtuldum, bütün bunları beni çok tedirgin ediyordu. 5 ay sonra sokakta müzik yaparken, polis kontrolünde tutuklandım. Cezaevi sürecim de başlamış oldu. Hakim “Ses, tape dosyaları var” dedi, suç teşkil etmeyen konuşmalar hepsi. Savcı suç diyor oysa, kanun böyle demiyor ama. Uyduruk saçma sapan gerekçelerle tutuklandım. Bir sene boyunca hukuksuz bir şekilde cezaevinde bulundum. Beni tutuklayan hakim de yurt dışına çıkma ihtimaline karşı tutuklandığım söyledi. Oysa çıkmak istesen o yakalanmadığım 5 ay içinde çıkabilirdim.
‘POLİS DURMADAN ‘SEN TERÖRİSTSİN’ DİYORDU’
– Mahkemede insanları örgüt üyesi olmadığına ikna edebildin mi?
Ben müzisyenim, sanatçıyım, dünyanın neresinde olursam sanat yaparım, yapmak zorundayım, bu benim yaşam hedefim dedim. Beni böyle bir suçla yargılamanız absürt, sanatçı değdiğimiz vicdanı gereği insanlara yardım eder, dedim. Anlamadılar. Başka bir yer de olsa yine giderdim. Kürt olmak ile ilgisi yok, Kobane’ye gitmenin.
– Hapishane süreci zor muydu?
Hapishaneye girmeden sağlık kontrolünde polisin iğneleyici bir sözüne maruz kaldım, durmadan bana terörist diyordu, ben de ona cevap verdim, senin bildiğin doğru değil, senin gibi düşünenler yüzünden böyle oluyor, dedim. Orada ufak da olsa darp edildim. Çıplak aramadan sonra ise hapse alındım ve hücreye konuldum. Bir hafta boyunca aynı hücredeydim. Zaten f-tipi cezaevlerinin insan doğasına aykırı olduğunu hepimizi biliyoruz, ben orada daha iyi kavradım. Hiçbir şeyle, kimseyle iletişimim yoktu. Can sıkıntısında her gün gömleğimi yıkayıp asıyordum, iş olsun diye…
Bir gün, hapishanenin avlusunda rulo yapılmış kağıttan bir top gördüm. Yeni geldiğimi öğrendiklerinde benle tanışmak istemişler, neredensin, nerden geldin gibi sorular, yazıp geri attım ben de. Sonra günü geldi, hapishanedeki arkadaşların yanına gittim. Uzun süre insan görmeyince mutlu oluyorsunuz. Öyle insanlar vardı ki tutuklanan, oldukça apolitik biri vardı mesela, iş yeri ile evi arasında her gün gittiği yolda çatışma ve patlama olmuş, o da yoldan geçiyormuş iki arkadaşıyla. Arkadaşlarından biri İzmir, diğeri Muğlalı, bu kişi ise Diyarbakırlı. Sadece onu tutuklamışlar ve içeri koymuşlar. Böyle apolitik arkadaşlar da vardı, solcular da, cemaatçiler de..
– Güzel anılar var mı cezaevinden?
Var, unutmadığım ilginç olaylardan biri TRT ile ilgili. Bir gün akşamüzeri oturmuştum yazı yazıyordum, koridordan bir ses geldi, sonra aynı anda birkaç yerden ses gelmeye başladı. “Aydın, Aydın” diye bağırıyorlar. Kapıya dayadım kulağımı efendim dedim. “TRT’yi aç, TRT’yi aç!” diyor herkes heyecanlı bir sesle. TRT’de bu kadar heyecan verici ne olabilir diye düşündüm açarken. Kendimi gördüm TRT müzik kanalında. Baktım, sokak müziği yaparken TRT’nin çektiği bir klibi, programı yayınlıyorlar. Düşünsenize, TRT hakkında yakalanma kararı olan biri ile program yapıyor, örgüt üyeliği iddiasıyla aranan bir insanın klibini çekiyor, bu insan tutuklandıktan sonra ise yayınlıyor. Devletin yayın organı yapıyor bunu. Çok keyif aldım seyrederken.
– Uzun süre kaldın mı?
Ben içerdeyken darbe gerçekleşti. Normal hukuk çerçevesinde ilk duruşmada tahliye olmam gerekirken darbeden sonra avukatım bu şartlar altında çıkamayacağım söyledi. Ufak bir ihtimal tahliye olabilmen dedi. Mahkeme, heyete, süreç her şey değişmişti. Türkiye mahkemelerindeki yoğunluktan dolayı, herhangi bir tahliye söz konusu değildi. O kadar çok insan hakkında dosya vardı ki, bize sıra gelmiyordu, sistem yavaşladı.
Ben dokuz ay boyunca mahkeme gününü bekledim, düşünebiliyor musunuz, dört duvar arasında gün bekliyorsunuz, tahliye olmayı değil. Devlete karşı adalet duygumuz o kadar zayıflamıştı ki yok denecek kadar azdı. Darbe günü ben revire çıkmıştım. Devire giderken küçük bir koridor vardı, o daracık alana insanları yığmışlardı, üst üste, koyun gibi… Kim olursa olsun, böyle bir muameleyi hak etmiyorlar, cemaattendiler sonra öğrendim.
‘HUKUKA BİRAZ GÜVENİM OLSA ÜLKEMDE KALIRDIM’
– Tahliye olduktan sonra mı Türkiye’den ayrılamaya karar verdin?
Eğer hukuka bir az güvenim olsaydı ülkemde kalırdım. Ümidim tükendi Türkiye’de, önümü göremedim, benim gibi bir sürü arkadaşımın da öyle, hepsi gitmeye karar verdiler. Başka bir yerde yaşama isteğimin olduğunu anladım. Ne zaman ki sanat alanında üretim yok, ne zaman insanların umutsuz olduğunu anlıyorsun, ne zaman insanların birbirlerine gülmeyi kestiklerini görüyorsun artık başka bir ülkede yaşama isteği ortaya çıkıyor.
Bir ülke düşünün ki herkes mutsuz, herkes birbiriyle siyaset ve politika üzerinden fanatik bir tartışma ve sürtüşme içinde, bir süre sonra toplumun hasta olduğunu hissediyor insan. Hepimiz psikolojik bir hastalığın içindeydik. Hala da o hastalık devam ediyor. Tahliyeden sonra yurtdışına çıkma yasağım vardı. Buraya gelmenin yollarını düşündüm sonra, birçok yollarını düşündüm, ilgili bazı kişiler ile görüştüm.









