KHK’lı Yusuf Bilge Tunç’un kaçırılmasının üzerinden neredeyse 3 yıl oldu 6 Ağustos 2019’da Ankara GİMAT ‘te Siyah Transporter ile kaçırılan Tunç’un ailesi mücadelesini sürdürüyor. Tunç’un kardeşi Şefika Nur Kurt politurco.com’dan Engin Yiğit ‘e yaşadıklarını anlattı.
İngilizce yayınlanan röportajın Türkçesini sizlerle paylaşıyoruz
Kâbus gibi geçen son yıllar, alt üst olmuş hayatlar, suçsuz yere hapiste yatan masumlar, zorla kaçırılmalar, işkenceler, hak ihlalleri ve neticesinde kaybolan nesiller, hayata küstürülmüş geniş insan kitleleri, özgürlük yolunda ölenler ve şimdi de dayanamadıklarını haykırarak sürekli artan intihar vakaları. ‘Sahi ne olmuştu?’ demek istiyor insan. Ama ne
ye merhem olabilir ki bu soru veya cevabı? Kimileri yine de bu sorulara kendince cevap verebilirken, kimilerinin de mağduriyetler ve kaçırılan yakınlarını aramaktan bu tür soruları düşünebilecek vakitleri bile olamayabiliyor.
ye merhem olabilir ki bu soru veya cevabı? Kimileri yine de bu sorulara kendince cevap verebilirken, kimilerinin de mağduriyetler ve kaçırılan yakınlarını aramaktan bu tür soruları düşünebilecek vakitleri bile olamayabiliyor.İşte Şefika Nur Kurt bunlardan sadece birisi. Kendisi ihraç edilmiş bir tıp doktoru olmasına rağmen bizler onu sosyal medyadan son zamanlarda abisi Yusuf Bilge Tunç’un kaçırılması sonrası özellikle abisini bulabilme adına yaptığı kampanyalar ve aktivitelerle tanıdık, ama kendisi aynı zamanda son yıllarda Türkiye’de yaşanan insan hakları ihlallerinden dolayı işinden KHK ile atılmış, sonrasında ülkesini terk edip, başka bir güvenli ülkeye geçmek zorunda kalmış birisi. Ama Şefika Hanım’a, gördüğüm kadarıyla, abisinin başına gelenler kendi yaşadıklarını çoktan unutturmuş ve tamamen abisinin bulunması ve ortaya çıkarılması gibi kendisinin çok daha önemli gördüğü bu işe kendisini adamış.
Yaşananlar, hukuksuzluklar, ihmaller, umursamamazlıklar ve toplumun bu konuya bigâne kalması gibi durumlar her ne kadar kendisini ve ailesini çok üzse de az da olsa hep ümitliler, hep gözleri yolda ‘ya Yusuf Bilge gelirse ya ortaya çıkarsa’ diye. Yusuf Bilge sevilen bir kardeş, eş ve baba olarak Şefika Nur Hanım tarafından anlatılıyor. Başka bir yerde bir konuşmasında ‘ona bu kötülüğü yapanlar onu tanısaydı, ne kadar naif ve güzel bir insan olduğunu bir bilselerdi, ona bu kötülüğü yapmazlardı’ demişti. Zaten Başarısız ve kanlı darbe girişimi sonrası soruşturma geçiren, tutuklanan, mahkûm edilen yüz binlerce insan da öyle değil miydi?
Yusuf Bilge Tunç üç yıldır kayıp. Kendisinden hiçbir haber yok. Ailesi perişan, çocukları derbeder. Emekli öğretmen olan babası kapı kapı devlet kurumlarını gezip, ‘ne olur bende memurdum, beni yalvartmayın, oğlumu lütfen bulun’ dediğini, ama bir şey yapmadıklarını acıyla ve üzüntüyle söylüyor bir programda.

İşte Şefika hanımla yaptığımız bu söyleşide bir üst düzey devlet memurunun kaçırılmasını ve sonrasında yaşanılan olayları ve onların detaylarını okuyacağınız bu röportajda, Türkiye’de son zamanlarda yaşanılan kaçırılma, işkence, insan hakları ve hukuk ihlalleri gibi birçok konuya mercek tutabilecek ve anlamınıza yardımcı olabilecek Yusuf Bilge Tunç’un kaçırılma hikayesi ve detaylarıyla sizleri baş başa bırakıyorum.Şefika Nur Kurt Hanım Politurco haber sitesine röportaj vermeyi kabul ettiğiniz için teşekkür ederim. Kardeşiniz Yusuf Bilge Tunç’un kaçırılması Türkiye’de en çok konuşulan mağduriyetlerden bir tanesi ve abiniz Yusuf Bilge 950 gündür kayıp yaklaşık 2 yıl 7 ay.
Bu konuya geçmeyen önce bize kendinizden kısaca bahseder misiniz?
Öğretmen anne babanın üç çocuğundan ikincisiyim. Türkiye’de tıp doktoru ve akademisyen olarak beş-altı yıl kadar çalıştım. Bilimsel araştırmalar yürüttüğüm Hacettepe Üniversitesinden vali yardımcısı olan kayınpederimin ‘terör örgütü ile ilişkili olabilme’ ihtimali gibi komik bir nedenle kayınpederimin işinden uzaklaştırılması sonrası bende sorasında onun gelini olduğum gerekçesiyle görevden uzaklaştırıldım. Bu çok komik ve temelsiz olan nedenden dolayı hiçbir açıklama ve gerekçe gösterilmeksizin bir KHK ile işime son verildi. Türkiye’de iş bulma ve hayatımızı sürdürme çabalarımız devam etti bir süreliğine ama baskılar artınca Almanya’ya tehlikeli yollar ile de olsa risk alarak ailemle birlikte gelmek durumunda kaldım. Abimin başına gelenlerden sonra çok sarsılmış olmakla birlikte burada yeniden bir hayat kurmaya çalışıyorum.
Abiniz Yusuf Bilge nasıl, ne zaman ve nerede kaçırıldı?
Abim Yusuf Bilge 6 Ağustos 2019 günü evinden her zamanki gibi eşiyle vedalaşıp işine gitmiş. Eşine önce Keçiören de bir arkadaşına uğrayacağını ardından Gimat’tan malzeme aldığı yere gideceğini ve akşam eve döneceğini söylemiş. Fakat Akşam olduğunda gelmemişti. Ailesi ilk kez böyle bir durumla karşılaşmıştı. Normalde ani bir iş çıkarsa veya gecikirse eşini bilgilendirirdi. Kendisine ulaşılamaması bizde onun kaçırılmış olma ihtimali üzerinde durmamıza neden oldu. Çünkü 2019 yılı ve öncesinde birçok kişinin kaçırılma hadiselerini duymuştuk ve onun hakkında da üzerine açılan temelsiz dosyalar ve ağır suçlamalar nedeniyle bizde de aynı endişe ve tedirginlik oluştu ve kaçırıldığını düşünmeye başladık.
Sonrasında polise gittik, kendi imkanlarımızla Yusuf Bilge’yi aramaya başladık. Devamında ısrarla bulunması için gereken işlemlerin yapılmaması abimin kaçırıldığını ve yerinin kaybedildiğini doğruladı. Abim Türkiye’nin başkenti Ankara’nın merkezinden GİMAT semtinde gün ışığında kaçırılmıştı.

Yusuf Bilge’nin neden kaçırıldığını düşünüyorsunuz? Bizlere biraz onun hayatından da bahsedebilir misiniz?
Yusuf Bilge üniversitede kamu yönetimi okudu. Mezun olduktan sonra Savunma Sanayii müsteşarlığında mali hizmetler uzmanı olarak çalışmaya başladı. Evli ve üç çocuk babası. Nisan 2017’de KHK ile ihraç edildi. KHK ile ihraç olduktan sonra toptancılardan kâğıt bardak ve tabak alıp bunları dükkanlara dağıtarak ailesinin geçimini sağlıyordu. 2017 yılında terörle ilişkili olma şüphesiyle hakkında soruşturma başlatıldı. 2017 yılı OHAL uygulamaları, mahkemelerin tarafsız olamaması ve göz altında işkence haberleri duyduğumuz için böyle bir dönemde teslim olmak yerine ikametini değiştirmeyi tercih etmişti. Tam bu sırada üçüncü çocuğu da olmuş ve karakola gidip insanların kendilerini savunamadığı ve hemen tutuklandığı bir zamanda ailesini yalnız bırakmak istemedi ve teslim olmamayı tercih etti. Farklı bir ikamette oturmaya başladı.
Bu dönem kendisi ve ailesi adına ne kadar zor da olsa, ailesini hiç yalnız bırakmadı ve bizler de sıklıkla kendisi ile görüşüyorduk. Hatta kendisine yurt dışına gelmesi için de davet ettiysek de ailesini yeni doğan çocuğuyla yalnız bırakmak istemedi.
Sorunun ilk kısmına da şunu diyebilirim, abim muhtemelen bir başkasının sorgulamada veya mahkemede isminin verilmesi veya Gülen Cemaati ile farklı konum veya seviyede irtibatlandırılması gibi bir nedenle kaçırıldığını düşünüyorum ama yukarıda da bahsettiğim gibi kendisi hayatı ve yaşantısı ile hep örnek bir kişilikti ve aile babası olan birisiydi. Her ne sebeple olursa olsun bir insanın gün ışığında sözde bir hukuk devletinde kaçırılması da asla kabul edilebilecek bir şey değil. Yani böyle bir şeyi mantığım almıyor, zihnimde bunu bir yere oturtamıyorum.
Kaçırıldıktan sonra ne oldu? Polis ve diğer birimler bu konuda ne yaptılar?
Eşi abim evine gelmeyince Keçiören semtinde görüşeceğim dediği arkadaşını aradı ve onun nerede olduğunu sordu. Arkadaşı kendisi ile öğle saatlerinde 12:20 gibi görüştüklerini ve sonrasında ayrıldığını söylüyor. Daha sonra biz başta olmak üzere tüm tanıdıkları arayıp eşine yani abime ulaşamadığını söylüyor. Hiçbir yerden haber alamıyor. Böyle olunca abimin eşi hemen ertesi günü avukatımızla birlikte kayıp ihbarında bulunmak istiyor. 24 saat dolmadan yapamayacaklarını söylüyorlar ve bunun için bir gün kaybediliyor. Kaçırıldıktan iki gün sonra 8 Ağustos’ta ilk polis kayıp ihbar işlemi yapmış olduk. Tabi bu arada ilginç bir şekilde polis hiçbir şey yapmadı.
10 Ağustos’ta kardeşim kendi imkanları ile Yusuf Bilge’nin yol kenarına bırakılmış arabasını buldu. Bunun üzerine emniyete haber verilerek, olay yeri inceleme yapılması talep edildi. Bu talep üzerine emniyetten yetkili Yusuf Bilge adına herhangi bir kayıt bulunmuyor diyerek bu talebi yerine getiremeyeceklerini söyledi. Tabi bizler şok olduk. İki gün önce normalde avukat ile başvuruyu yapmıştık. Avukatımız ya başvurunun bilerek silindiğini veya alınır gibi yapılıp hiç alınmamış olabileceğini söyledi. Ve biz tekrar onun kayıp ihbar işlemi yapılması adına polis karakoluna gittik ve aynı işlemi ikinci defa yaptırdık. Sonradan devletin AİHM’e verdiği cevaptan öğrendik ki savcılık kayıp işlemi için tam 11 gün sonra durum savcılık tarafından Kayıp Şahıslar Büro Amirliğine bildirilmiş. Burada polisin ve savcılığının olayı önemsememesi ve karartmaya çalışmasından başka, CİMER’e yaptığımız başvuru da ilgili birime haftalar sonra iletildi, yine telefon kayıtlarının alınması için BTK’ya savcılık üç ay sonra talep yazısında bulunmuş. Bunları daha sonra dosya elimize geçince öğreniyoruz. Bir ay sonra dosyaya gizlilik kararı geldi. Kaçırılan bir insanın dosyasına bu karar geldi ve bu tam 10 ay sürdü. Bu nedenle abimin nerede bulunduğu ve bu konuda ne yapıldığı ile ilgili bu dönemde hiçbir bilgi alamadık. Elimiz kolumuz bağlı bir şekilde oturduk.
Mesela savcılık BTK ya yazdığında abimin telefonun son sinyal verdiği yer veya güzergâh bilgisi sorulmamış. Sadece bu numara kim adına kayıtlı gibi aslında hiçbir şeye yararı olmayacak sorular sorulmuş. Tüm bu aşamalarda devletin ilgili kurum ve birimleri sanki bir şey yapılıyormuş gibi gösteriyorlar ama hiçbiri aslında olayı çözmek için değil, durumu idare etmek adına yapılan yüzeysel denilebilecek işlemler.
Özellikle arabanın bulunduğu yerde olay yeri inceleme yapmalarını istememiz ve sonrasında gelişen olaylar çok ilginç. Arabayı bulduktan sonra gelen polisler sadece tutanak tutup olay yerinden hiçbir inceleme yapmadan ayrıldılar. İlk seferinde kayıt yok diyerek reddetmişlerdi. Biz de durmadık ve 3 kez daha dilekçe ile olay yeri inceleme yapılması için savcılığa başvuru yaptık. Fakat Savcılık araçta olay yeri incelemesi yapılmasını uygun görmedi. Nedense olaydan yaklaşık 6 ay sonra arabanın satmak üzere yıkatılmasından bir gün sonra arabada inceleme yapılmasına karar verildi. Tabi ki hiçbir delile ulaşılamadı. Bu da bizim bunca yaşanan olaya daha fazla kuşkulu bakmamıza ve abimin başına gelebilecek şeyler adına daha da endişelenmemize sebep oldu. Çünkü devlet sistemli ve planlı bir şekilde olayın üzerini örtmeye ve karartmaya çalıştı.

Yani polis hem olayı hem delilleri kararttığını ve bunu bilinçli yaptıklarını söylüyorsunuz?
Kesinlikle öyle. Bunun bir açıklaması yok. Altı ay bir olay yeri incelemesi için neden beklenir ki tüm dilekçeci başvurularımıza rağmen. Neden önce değil de altı ay sonra? Biz bu arada AİHM’e başvurmuştuk. Sonradan fark ettik ki, AİHM savcılığın bu kararı almasından hemen önce devlete Yusuf Bilge’yi sormuş ve hemen bu inceleme kararını çıkarmışlar. AİHM devlete bu kişi hakkında bir araştırma yaptınız mı diye sormuş ve bu sorunun sorulduğu tarihle araba yeri inceleme yapalım dedikleri tarihler birbirlerine çok yakın. Bir şeyler yapmış olalım diyebilmek için bu kararın alınmış olduğunu düşünüyorum. Başka bir açıklaması yok.
Hukuki manada girişimlerininiz oldu mu? Olduysa neler oldu paylaşabilir misiniz?
Aile olarak soruşturma makamlarının delilleri incelemesi için ilk günden itibaren gerekli detaylı müracaatları ve bunların takibini yaptık, etkin soruşturma yürütülmediğini düşündüğümüz için bir üst mahkeme olan Anayasa Mahkemesi ve HSYK ya şikâyette bulunduk. Fakat başvurucunun yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunmadığı ve devletin yükümlülükleri kapsamında bir ihlalin olmadığı gerekçesi ile bu başvurularımıza da ret cevabı verildi.
Savcılığın ve polisin bu isteksizliği ve olayı karartma girişimleri mi bunda etkili oldu?
Evet kesinlikle. Savcılık tam üç ay sonra polisten gerekli incelemeleri yapmasını istiyor. Bunlar kamera kayıtlarına bakılması ve telefon sinyallerine bakılmasının incelemesini şeklinde. Poliste savcılığın bu yazısına altı ay sonra cevap yazarak bu konuya kendi birimlerinin değil başka birimin baktığı cevabını yazıyor. Böyle hayati ve önemli bir konuda cevap yazmaları beş altı ayı buluyor. Ve bu arada hiçbir inceleme yapılmıyor. Savcıda polisin dediği birime üç ay sonra gerekli talebi yazıyor.
Burada bir insan hayatından söz ediyoruz, hatta kaçırılmamış olduğunu ve işkence altında olmadığını düşünsek bile, savcılık ve polis teşkilatı kesinlikle bu manada hiçbir titizlik göstermedi. Etkin bir araştırma yapılmadı ve kasten abimin dosyası ihmal edildi. Bilerek suistimalkâr davranıldığını düşünüyorum. İstenilse hızlıca araştırma yapılabilir ve abim bulunabilirdi.
Uluslararası mahkeme ve organlara başvurdunuz mu?
AİHM ve Birleşmiş Milletlere başvurduk. Birleşmiş Milletlere İnsan Hakları Dermeği (İHD) üzerinden başvurduk. Aynı zamanda İHD de Türkiye’ye abim hakkında soru sordu. Tabi bu uluslararası yargı mercilerinin ve diğer organların Türkiye soru sormaları Türkiye üzerinde bir baskı bile oluşturmuyor. Yani sorular soruluyor ama Türkiye tarafı olayın tamamen farklı bir boyutunda ve bu sorulara geçiştirerek cevaplar veriyorlar. Bu girişimlerimiz Avrupa Birliği’nin Türkiye ile ilgili hazırladığı raporda işe yarayabilir ve belki de bu noktada biraz Türkiye’ye baskı olabilir.
Türkiye’nin bu kurumlara verdiği cevaplar yine çok yüzeysel cevaplar. Mesela kamera kayıtları incelenmiştir deniyor ama güzergahtaki 24 kameradan sadece bir kamera kaydına bakılmış. Yine AİHM’e verilen cevaplarda daha çok abimle ilgili olan soruşturmalar anlatılıyor, bu çok ilginç ve bu durumun konuyla ilgisi yok. Çünkü her iki soruşturma dosyasının konusu, kapsamı, amacı, tamamen birbirinden farklıdır. Birinde temelsiz isnat ve ifadelerle şüpheli durumunda diğerinde ise mağdur. Ve iç hukuk yollarının tüketilmediğini söylüyorlar. Türk devleti bunu savunuyor. Fakat yürütülen bir soruşturma olamamakla beraber atılmak istenen her adıma engel oluşturan da devletin kendisi. Avrupa Komisyonunun yıllık raporunda da ‘Türkiye’de artık iç hukuk yolu olmadığı’ belirtilmişti.
Abimin kaçırıldığı ay içerisinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’de başvurumuzu yapmıştık ve onlarda birkaç gün önce 17 Mart’ta kararlarını açıkladılar ve herkeste şaşkınlığa sebebiyet olacak şekilde başvurumuzu reddettiler. Devletin abim Yusuf Bilge’nin bulunması adına yapılması gereken her adımı attığını ve sözde soruşturmaların gerektiği gibi yürütüldüğü gerekçesi ile AİHM dosyayı reddetti. Bu karar hem bizler hem de diğer kaçırılanlar adına büyük hayal kırıklığı oldu.











