Hak ihlaline uğrayanların, canlarını kaybedenlerin sesi olmaya devam eden sanatçı Süvari Öztürk, Türkiye’de yaşanan zulümler ve hayatını kaybedenlerin yaşadığı dramlara karşı farkındalık oluşturmak amacıyla birkaç ay önce yayınlanan ilk stüdyo albümü Enkaz ilgi görmeye devam ediyor.Türkiye gibi güzel bir ülkenin enkaza dönüştürülmesinin acısını kalbinde hisseden Öztürk, hiç kimsenin bu enkazın farkında olmamasını daha acı buluyor. Bir yandan da Avrupa’da büyüyen bir sanatçı olarak politik müzik yapmanın zorluklarını yaşıyor. 2015’ten bu yana gerçek hikayelerden yola çıkarak şarkılar yazıp besteleyen Öztürk, https://www.boldmedya.com/ un sorularını şöyle cevapladı.
Avrupa’da doğup büyüdünüz ama biz sizi sanki Türkiye’de yaşıyor diye hissediyoruz. Niye böyle bir algımız var? Avrupa’da bugüne kadar neler yaptınız?
Doğrudur, 1981 yılında Avrupa’da doğdum, burada büyüdüm ve burada yaşıyorum. Üniversite dönemimde Uluslararası İşletme ve İktisat eğitimi aldım ve günlük hayatımda bir şirkette Avrupa satış ve pazarlama müdürü olarak görev yapmaktayım. Evliyim ve iki çocuk babasıyım. Daha eğitimimin ilk döneminde bile aslında ticaret ve paradan ziyade insan, toplum, kültür ve sanat gibi konular ilgimi çekiyordu, ki zaten çocukluğumdan beri klasik gitar ve bağlama eğitimi alıyordum. Üniversitede bölüm değiştirmek yerine eşzamanlı olarak müzik eğitimi de aldım. 2000’li yılların başında ilk müzik grubumu kurdum ve uzun yıllar Avrupa ve Amerika’da müzisyen arkadaşlarımla birlikte Anadolu Rock ve halk ezgilerini yaşatmak ve sevdirmek için birçok festivale katıldık ve konserler verdik. Özellikle 2015 yılından itibaren kendi şarkılarımı yazıp besteliyorum. Algınıza gelince, sizin beni Türkiye’de yaşıyor hissetmenizi gayet doğal karşılıyorum. Belki Türkiye’de değil, ama emin olun ben kendimi bildim bileli hep Türkiye’yi yaşadım. Nasıl olmasın ki, 1978 yılında 17 yaşında işçi olarak gurbete gelen bir babanın ve 1980 yılında yine 15 yaşında gurbete gelin gelen yetim bir annenin ilk çocuğu olarak dünya geldim. Yıllar hep sıla özlemiyle, ancak iki üç yılda bir izine gidilebilen ve aile ile buluşulabilen yaz tatillerini beklemekle, vakit yaklaştıkça ve mesafeler azaldıkça artan hasret ve gözyaşlarıyla geçti. Siz de takdir edersiniz ki, çocukluğunu bu ortamda hep gurbet ve hasret türküleri eşliğinde geçiren benim de her sözümde ve bestemde inceden inceye bir memleket sevdası ve hasreti tüter. Dışarıdan gören de öyle hisseder…
Türkiye’de herkes kendini enkaz altında kalmış gibi, bazıları enkaz altında bırakılmış gibi hissediyor. Bu şarkılar nasıl ortaya çıktı? Siz de kendinizi enkaz altında mı hissediyorsunuz? Herkes enkazın altından çıkmaya çalışıyor. Siz bu süreci nasıl yaşadınız, yaşıyorsunuz?
Herkes enkazın farkında mı ve hissedebiliyor mu pek emin değilim, ama güzel ülkenin bir enkaza dönüştüğü aşikar. Zaten bundandır benim de albümümdeki en protest şarkıma ve albümüme ENKAZ ismini vermem. Ülkenin yalan ve yolsuzlukla yönetilmesine göz yumuluyor ve hoş görülüyor. Din ve milliyet istismarı Türkiye halkının çok büyük bir kısmının zihnini ve belki de gönlünü doldururken, kuru şovenizm ve siyasal islamın kör ettiği gözler, ülkenin içinin boşaltıldığını, ülke ekonomisinin artık trajikomik bir hal aldığını ve yavaş yavaş halkın fakirlik ve açlık sınırının altında yaşamaya başladığını görmezlikten geliyor.
Adaletsizlik, baskı ve zulüm dorukta. Yok yere işinden ve aşından edilmiş yüzbinler var. İnsanlar, daha da acısı çocuklar, ölümün eşiğinde yaşlılar, çocuklu anneler ve hamile kadınlar yok yere hapiste ömür çürütüyor. Kimi masumlar hücrede ya da işkencede can veriyor. Kimi umudunu ve yaşama arzusunu yitiren gençler çareyi intiharda buluyor. Bu çileyi çekmek ya da bu diyarı terk etmek arasında bir seçim yapmak zorunda bırakılan insanların göç yolunda neler yaşadığı da ayrı bir dram zaten. Ege’de ve Meriç’te boğulan insanların sayısı bilinmiyor. Bu durum insanlarda adalet duygusunu ve vicdanı harekete geçirmiyor ve arkalarından neredeyse sevinç çığlıkları atılıyor. İşte kelimenin tam anlamıyla bir ENKAZ’dır bu.
Tarihte her zulüm döneminde sanatın ve sanatçıların büyük bir kısmının muhalif bir duruşu olmuş, mazluma umut ve cesaret vermiş, yaşanılan zulüm yarınlara aktarılmış, ibret alınmış ve tekrarlanmamasında etkili olmuş. Maalesef bugünün Türkiye’sinde sanat suspus ve sanatçıların geneli saray soytarılığına soyunmuş. Vicdanını yitirmemiş üç beş sanatçı da yine belki korkudan, belki de geçim derdi ve endişesinden susuyor. Susmayan yok mu, elbette var tek tük. Onlar da ya yine bir süre sonra güce angaje oluyor ya da sükut suikastine tabi tutuluyor ve konserleri yasaklanıyor. İşte böyle bir dönemde benim şarkılarım kendi iç çekişlerimdir. Kabullenmekte ve hazmetmekte zorlandığım acıları, hayal kırıklıklarını ve öfkeyi bir zehir gibi kendi içime akıtışım ve haykırışlarım, inadına sımsıkı tutunmaya çalıştığım inancı ve umudu bir panzehir gibi açık ve derin yaralara sürmelerimdir. Sanatımla üstlendiğim misyon itibariyle kendimi çok güçlü bir akıntıya karşı bir başına kürek çekiyor hissediyorum. Bir başına diyorum, çünkü duruşum itibariyle hiç kimsenin tribününe oynamadan, kimsenin borazanlığını yapıp desteğine tamah ve minnet etmeden, kendi imkanlarımla sadece kendi vicdanımın sesini dinleyip dillendiriyorum. Bu durum da beni zaman zaman yormuyor desem yalan olur. Bu süreçte zulmün direkt olarak muhatabı olmadım, ama ben de kendimi enkaz altında hissediyorum. Belki enkaz benim üzerime yığılmadı, ama enkaz altında kalanların yanına girip, onlara bir el uzatıp, nefes ve ses olma gayretinde ben de enkazın tozuna dumanına bulandım.
İnsanlık, adalet, özgürlük, barış, sevgi ve kardeşlik adına bir albüm yaptınız. Şarkılarınızda acılar ve sistem eleştirisi var. Politik müzik günümüz insanının ilgisini çekiyor mu?
Ahmet Kaya gibi, bir devire ve ekole imza atmış bir halk sanatçısının bile ‘’ben yaşarken anlaşılmak istiyorum‘’ diyerek dert yanması, yüzüne çatal fırlatılırken yalnız bırakılması ve sürgünde yatması; Cem Karaca gibi bir değerin yine gurbette ömür tüketmesi; Nazım Hikmet Ran gibi, en acı ve gerçek sürgün şiirlerinin yazarının Karlı Kayın Ormanı’nda ayaklarına en sivri dikenlerin batması, bu toplumda acıları dillendiren ve sistem eleştirisi yapan sanatçıların nerede, ne zaman, ne kadar ve nasıl algılandığı, anlaşıldığı ve ilgi gördüğünün çok acı göstergesidir bence.
Günümüz insanının durumu ve toplumcu, gerçekçi ve politik müziğe gösterdiği ilgi de maalesef dünden daha iç açıcı değil. Belki de acıların ateşi küllendikten ve serin rüzgarlar esmeye başlayıp son korlar da söndükten sonra sanat ve müzik gibi değerleri insanımızın gözü görmeye başlıyor. Yazıldığı dönemde yasaklanan eserler yıllar sonra ayakta alkışlanıyor ve hayattayken linç edilen sanatçılar ölümünden sonra aynı insanlar ve kesimler tarafından hasretle yâd ediliyor. Ben de bu gerçekleri göz önünde bulundurarak şarkılarımı ve gördükleri ilgiyi doğru değerlendirip beklentilerimi de ona göre ayarlamak ya da daha doğrusu sıfırlamak durumundayım. Bunun kolay bir şey olduğunu söyleyemem kesinlikle ama müziğimin gerekliliğine inancım ve nispeten az da olsa ulaştığı insanlardaki etkisini görmem, bu konuda azim ve gayretimi artırıyor.
Enkaz albümümde, özellikle yaşanmış gerçek hadiselere değindiğim, Derdim İnsandır Benim, Nazlı’nın Türküsü, Feridun, 13 Gece ve Sürgünün Çocuğu gibi eserlerimin doğrudan muhatapları tarafından sahiplenilmesinden onur duyuyorum. Özellikle, on üç gün gözaltında işkence sonucu can veren Gökhan Öğretmen’in eşinin 13 Gece isimli eserime ‘’Bu eserin sözleri on üç gün, on üç gece hiç görüşemediğim, sesini bir kez olsun duyamadığım eşime söylemek istediklerim ve onun bana söyledikleri sanki‘’ diye yorum yapması, müziğimin ne kadar önemli, doğru ve gerçek olduğunu bir kez daha vurguluyor benim için.
Bir yandan herkes ‘Geçcek” gibi pop müzik şarkılardan medet umarken bir yandan da Feridun’un başına gelenlere duyarsız. Bu çelişkiler hakkında ne düşünüyorsunuz, sizi nasıl etkiliyor?
Popülarite illa ki çok önemli bir şey, ama korona virüsü ve o dönemin bunalımı için yazılıp, dönemin Sağlık Bakanı’na selam vererek yayınlanan bir eseri muhalif bir duruş ve sistem eleştirisi olarak algılamamak ve bu yönde bir medet ummamak gerek bence. İnsanların Korona yasaklarından bunaldığı ve kendi sağlıkları ve akıbetlerinden endişe duydukları bir dönemde böyle bir şarkı, tabi okuyan da Tarkan gibi bir megastar olunca, illa ki rağbet görecek ve görmeli de… Feridun’un başına gelenlere duyarlı olmak bence daha farklı bir mesele. Bu bence insanlık onurunun, adalet duygusunun, vicdanın, merhametin, diğergamlığın ve aydınlığın Türkiye insanının hayatında bencillik, haset ve cehalete nazaran nasıl bir yeri olduğuyla alakalı bir şey.
Söyleyin, reva mı daha yedi sekiz yaşlarında Feridun’un annesi, babası ve ablalarıyla birlikte Türkiye’yi terk etmek zorunda kalması ve Ege’de boğulması? Feridun’un resminin altına yapılan yorumu hiç unutamıyorum. ‘’Ne yani, dağda bir teröristin ayağı burkulsa yas mı tutacağız? Öldüğü iyi oldu, büyüseydi o da vatan haini olacaktı‘’ diye yazmıştı birileri. Reva mı bu?
