RÖPORTAJ: BASRİ DOĞAN | KAMERA: ALPEREN DOĞAN
15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin ardından çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler ile (KHK) görevlerinden ihraç edilen binlerce akademisyen ve bürokrat Türkiye’yi terk etmek zorunda kaldı.
Türkiye’nin eğitimli, yetişmiş kadroları hapis ve hücre cezalarına çarptırılarak çıplak aramalara maruz bırakıldı. Onlarca ay hapis ve hücre hayatına maruz kalmalarından dolayı, gittikleri her kapıdan geri çevrildiler. Yaptıklarının karşılığı olarak; gördükleri bu vefasızlık karşısında vatanlarını terk etmek zorunda kaldılar. Bunlardan bir biri de Türkiye’de Adalet Bakanlığında Adalet Uzmanı olarak çalışıp Aralık 2016 da tutuklanıp çıplak aramanın ardından 15 ay Sincan Cezaevi’nde kalan Türkiye’nin değerli bürokratlarından Servet Erdil’di. Hollanda’da yeni hayatına devam eden Erdil, yaşadıkları süreci Tr724’e anlattı.
‘ASLA VATANIMIZA İHANET ETMEDİK’
‘Sahabeler ve yazarlar memleketi’ olarak tanımladığı Diyarbakır’da dünyaya geldiğini belirten Servet Erdil, ihanet suçlamalarına tepki gösteriyor: “İlk orta ve lise tahsilimi Diyarbakır’da tamamladım. Daha sonra Lisans eğitimimi de işletme bölümünde okudum. Hollanda’nın tabiri ile ekonomi ve finans bölümünü bitirdim. Üniversite tahsilimin ardından maliye bakanlığı ve adalet bakanlığının uzman kadrolarında çalıştım. Konuşmamın başında şunlara değinmek istiyorum. Hollanda’ya iltica eden bir insan olarak, geçmişten bugüne tevarüs eden Diyarbakırlı olmamın hassasiyeti ile, babamın bize büyük bir mirası var. Babam halen hayatta. Allah uzun ömürler versin İnşallah. Hep bize şu tavsiyelerde bulundu. İnsanın hayatında üç tane sac ayağı var der. Ve o üç sac ayağından bir tanesi insanın yapmış olduğu işine karşı bir ihanette olmaması. İkincisi insanın eşine karşı ihanette olmaması. Ve son olarak devletine karşı bir ihanet içerisinde olmaması. Biz hep bu aile terbiyesi ile büyüdük. Bugünden geriye baktığımda babamızın en büyük mirası bu aslında.
Bu devletin çatısından bir tuğla düşmesin. Düşecek ise o da benim başıma düşsün. Fakat yere düşmesin derdim. Hep bu hassasiyet ile ülkeme vatanıma, milletime bu bağlılık içerisinde oldum. Bu çizgiden hiçbir zaman şaşmadım. Bu çizgiden de hiçbir zaman ayrılmayı düşünmedim. Bugünden sonra da böyle olacağı kanaatindeyim. Yani Türkiye’de birtakım olumsuzluklar yaşadım. 15 Temmuz hadisesinden yaklaşık 4 ay sonra, evimize sabah 05:00 sularında gelen polislerin baskını ile uyandık. Aslında o sıralar görevimin başında çalışıyordum. Adalet Bakanlığında, Adalet Uzmanı olarak çalışıyordum. Gerek iç denetim birimlerinde gerek idari mali işler başkanlıklarında bulunduğum sıralar idarecilik yaptığım zamanlarda oldu. Başarımızdan ve işteki terbiyemizden dolayı, bölümler arası değişiklik olduğunda plaketler sunuldu. Amirlerimiz tarafından hep taltif edildik. Hoş karşılandık. Adalet Bakanlığı çalışanlar ve personelleri ile güzel de ilişkilerimiz vardı. İş hayatım samimi bir havadaydı, bürokrasinin dışarıdan bakılan o çatık kaşı benim çalıştığım birimde yoktu. Hatta çalışanlarımı şiir söyleyerek uğurlardım. Sosyal medya aracılığı çalıştığım birimde bir arkadaşıma, youtebe kanalı açtığımı; artık şiirlerimin kanalımda yayımladığımı söyledim ve şiirleri canlı okuyamadığım için, artık beni you tube kanalından takip edebilirsin dedim.”

EVE GELEN POLİSLERE SABAH KAHVALTISI HAZIRLADIK, ONLAR EVİN ALTINI ÜSTÜNE GETİRDİ
Neden tutuklandığını ne ile suçladığını bir Adalet Uzmanı olarak hala bilmediğini vurgulayan Servet Erdil, gördüğü muameleyi şöyle dile getiriyor: “Ben sadece mahkemeye tutuklanmak üzere çıkarıldım. Ve sonrasında bir daha ne savcı, ne hakim ve ne de bir daha mahkeme çalışanlarının yüzünü görmedim. Aralık 2016’da bir gözaltı sürecim oldu. Polis sabah evimize geldi. Hakkınızda bakanlıkta bazı şikayetler var. Detay veremeyiz, bu konuda savcılık tarafından ev araması ve yakalama kararı var dediler. Biz şok olduk. Ben sabah normalde işe gidecektim. Hayat normal seyrinde devam ediyordu. Bu arada eşimde çok nezaket gösterdi. Gelen polislere kahvaltı hazırlaması ve çay ikram etmesiyle çok değişik bir havada oldu. Polisler ev aramalarında tüm evin altını üstüne getirerek aramaları bize göre hiç hoş bir davranış değildi. Yazıya ve şiire meraklı biriyimdir bu sebepten yazılarım ve şiirlerimle bayağı bir vakit harcadılar. O yazılarımı o arama sürecinde okumak zorunda kaldılar. Bazı yazı ve şiirlerime el koymak istediler. Polislere gizli saklı bir şeyimiz yok, herşeyimizi alabilirsiniz dedim. Polislere kâğıtta yazdıklarımın her zaman arkasındayım dedim. Sonra da bilgisayarlarıma telefonuma ve dijital başka materyallerime hepsine elkoydular ve beni gözaltına aldılar. Ankara emniyetinde 10 gün nezarethanede tutuldum.”
BİR SU ŞİŞESİ BİZE YASTIK OLDU
Ankara’daki gözaltı sürecinin çok zorlu geçtiğini hatırlatan Adalet Uzmanı Servet Erdil, “Bu 10 günlük süre içerisinde ailem ile bağım koptu. Onlar ile iletişim kuramadım. Gözaltındaki koşullar son derece kötüydü. Çok küçük bir odada 15 metrekarelik bir odada 18 kişi kaldık.19. kişi odaya sığamadığı için koridorda kalmak zorunda kaldı. Yastık ve yorgan yoktu. Yani hayatınızı idame edebileceğiniz hiçbir şey yoktu. Hatta bir arkadaşım elindeki: Bu su şişesine çok şeyler borçluyum bana yastık oldu demişti. Bir su şişesi bize yastık olmuştu. Betonda yerde yatmak zorunda kalmıştık. Ağır bir travma idi. Bunu atlatmamız zordu. Aslında bunları unutabilirim belki bir zaman, ama o nezarethanede işkence çığlıklarını hala unutamıyorum. Bu olanlar Anakara Emniyetinde Mali Suçlar Şubesi’nde gerçekleşti. TRT’den, basından bir arkadaşa ciddi işkenceler yaptılar. Ayrıca Diyanette görevli bir imama da çok işkence yaptılar. Onun yanında nezarethane koridorlarından çok şiddetli işkence ve inleme sesleri geliyordu. Bizim bu çığlıklar karşısında ciğerlerimiz parçalanıyordu. Bizler aynı zamanda korkuyu yaşıyorduk. Gerçekten kolay bir hadise değildi. Orada iki polis sizin kolunuza girerek sabah akşam işkence yapacak korkusu beklemek ve yapabilirlerdi bunu. Yaşamak o ortamda çok zordu.” diyor.
NEZARETHANEDE İŞKENCE SESLERİ
Türkiye’de işkence ve çıplak arama yok diyenlerin aksine bizatihi Başkent’te Ankara Emniyetinde işkenceye maruz kaldıklarına değinen Servet Erdil, o günleri şöyle anlatıyor: “İşkence ve çıplak arama yok denmesi son derece asılsız ve gerçekten çok uzak. Çünkü ben nezarethanede 10 günü işkence sesleri altında zor şartlar altında geçirdim. Bir bayan vardı nezarethanede. Yeni doğmuş çocuğu vardı. 10 gün boyunca çocuğunu göstermediler. Her gün su matarasına sütünü sağarak bebeğine veriyordu. Hatta koridordan geçerken bayıldığı bile oldu, yere düştü kafasını çarptı. O koridordan geçerken, koridorda nöbet tutardık, Onun düşmemesi bir zarar görmemesi için. O yönü ile çok ağır travmalar geçirildi. Gözaltında 3 kişinin kalacağı bir odada biz yaklaşık 20 kişi kalıyorduk. Yatak ve yorgan yok böyle bir yerde 10 gün kaldım. Polisin muamelesi çok sertti. Bize itirafçı olmamızı pişmanlıktan faydalanmamızı, pişman olursak buradan çıkabileceğimizi telkin ediyorlardı. Kimse buna tenezzül etmeyince polis ağzını bozup bizlere küfürler savurmaya başlıyordu. 10 gün boyunca küfür seansı ile karşı karşıyaydık. Yiyecekler beslenme konusu sıkıntılıydı. Ben de hala bunların bir rüya olduğunu zannediyordum. Beni uyandıran patlayan bir flaş ışığı oldu. Hayatımda karakol ile bir işim olmamıştı. Sadece ehliyet almak için gitmiştim diyebilirim. Gözaltına alınanların önlerine sayılar konularak resimleri çekiliyordu. Benim önüme bir numara koydular, karşımda bir fotoğraf makinesi flaşının patlaması ile uyandım. Nerede olduğumu anlamaya çalıştım. O an benim için büyük bir travma olmuştu. Hiçbir şey ile alakası olmayan, hep dürüst çalışan, amirlerinden taltif alan bir devlet memuru olarak, o gün bende bir travmatik etkiye neden oldu.”
SAVCI, POLİS ARACILIĞI İLE ‘İSİM VER SALIVERELİM’ DEDİ
10 günlük karakol, baskı, işkence ve tehditlerün ardından adliye sürecinin başladığına değinen Servet Erdil, mahkemede hakim ile diyaloglarını şöyle aktarıyor: “Adliye salonunda sabah 08:00’dan akşam 11:30’a kadar Ankara Adliyesinde hâkimin gelmesini bekledik. Yani bir korku filmi gibi. O gün boyunca polislerin baskısı devam etti. İtirafçı olmamız yönünde. Başkalarının isimlerini vermemiz ve daha doğrusu pişman olduğumuz ifade etmemiz yönünde çok ciddi baskıları vardı. Hukukta bir usul vardır, önce savcı ile görüşürsünüz sonra hâkim karşısına çıkarılırsınız. Bunu herkes bilir. Biz o gün savcının yüzünü hiç göremedik. Savcının yüzünü görebilecekler sadece itirafçı olmak isteyenlerdi. Gün boyu savcı polis aracılığı ile sabah 3 kişinin adını vereni çıkaracağız. Öğlen iki kişi ismini vereni bırakacağız. Akşam bir kişinin ismini verince bırakacağız diye söyledi. Buna kimse temessül etmedi. Gece mahkemeye çıkarıldık. Hâkim önündeki listeye inanmayarak bana şöyle baktı. Daha doğrusu sırıtarak. Onun sırıtması hala gözümün önünde. ‘Ne ile suçlandığını biliyor musun değil mi?’ dedi. Bir terör örgütü üyeliği ile suçlanıyorsun. Bundan dolayı sizi tutukluyorum dedi. Konuşmak istediğin bir şey var mı dedi. Hayatımda Silahı elime bir kurşun sıkmadım. Silahlı terör örgütü üyeliğini kabul etmediğimi söyledim. Tamam dedi ve elime tutuklama kararını verdi. 12 Eylül dönemindeki mahkeme salonları gözümün önüne geldi. Karşıdaki insanı hiç dinlemeden tamamen matbu bir evrak üzerinden, yargısız infaz yapıldı.”

SİNCAN’DA ÇIPLAK ARAMAYA MARUZ KALDIK
Tutuklanmalarının ardından Ankara’daki Sincan Cezaevi’ne getirildiklerini, 70 kişi kadar olduklarını ve herkesi bir odaya soktuklarını söyleyen Erdil, insan onurunu hiçe sayan muamelelere maruz kaldıklarını ifade ediyor: “25 metrekarelik bir odada 70 kişi kaldık. Hepimiz balık istifi gibi sadece ayağımızın üzerinde duracağımız şekilde kaldık. Bir gün bu şekilde bekletildik. O gece büyük bir işkenceydi. Oda çok havasızdı, kıpırdayacak bir alan yoktu. Ertesi gün özellikle sayın Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun gündeme taşıdığı ve hükümetin bunu çok alaycı bir şekilde reddettiği çıplak aramaya maruz kaldık. Cezaevlerinde çıplak arama yok diyenler yalan söylüyorlar. Çıplak arama yok diyenlerin yolu cezaevine hiç düşmemiştir. Bunların Türkiye gerçeklerinden hiç haberleri yok. Cezaevine girmeden önce benim de tüm elbiselerim çıkartılarak çıplak aramaya maruz bırakıldım. Üzerime bir önlük giydirildi. Vücudum dışardan görülerek Sincan Cezaevi’ne giriş yapmış oldum. O benim hayatımda gerçekten, iffetinizi insanlık onurunuzu hiçe sayan, ayaklar altına alan bir tablo ile karşı karşıya bırakmıştı. Türkiye’de 15 Temmuz’un akabinde Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde çok üst düzey farklı rütbelerdeki askerler, subaylar, albaylar ve generaller günlerce at ambarlarında çırılçıplak dünyaya fotoğrafları sergilendi servis edilesi. Bunu dünyaya göstere göstere yaptılar. Arka kapılar ardında neler yapmazlar ki. Bunun gerçekten nazara alınmasını istiyorum.

8 KİŞİLİK CEZAEVİNDE 30 KİŞİ KALDIK
15 Temmuz’un akabinde subayların tutuklandığı bir koğuşta kaldım. 8 kişilik kapasitesi olan bir koğuşta yaklaşık 30 kişi kaldık. Aslında cezaevi içerisi apayrı bir dünya. Üstat Necip Fazıl’ın dünyaya kapalı Allah’a açık dediği o zindan dizelerini hissedebileceğiniz bir atmosfer var orada. Oradaki arkadaşlarımızın ruh halleri dışarıdan algılandığı kadar; o dönem için kötü değildi. Tabii şu an süreç çok uzadı. Şu an nasıl durumdalar bilemiyorum ama, aldığım duyumlara göre ümitlerini koruyorlar. Koğuştaki arkadaşlarımız sayesinde koğuşumuz güzel bir manevi atmosferlere sahipti. Bir Beraat kandili gecesinde sabaha kadar ibadet edildiği bir zamanda koğuşta Peygamber Efendimiz’in (SAV) miski amber kokusu gece boyunca iliklerimize kadar hissedildi.
KOĞUŞUMUZDA 24 SAAT KURAN-I KERİM OKUNUYORDU
Kızım ben hapiste iken doğdu. Kızımın ilk altı ayında yanında olamadım. Eşim kızımı ceza evine getirme fikirleri vardı. Fakat cezaevlerinde bu çıplak arama bebeklere kadar indirgenmişti. Eşim şayet senin yanına getirirsem bezini falan çıkaracaklarını şöyleyleyim kızımızın bu şekilde muameleye uğramasını istemiyorum demişti. Bende aynı fikirdeydim, getirmemesini söyledim. Kızımı ancak cezaevinden çıktıktan yani doğumundan 6 ay sonra görebildim. Bu benim ve ailem için hüzünlü bir dönemdi. Benim gibi içerideyken çocuğu doğan başka arkadaşlarımızda vardı. İçerideyken damat olan arkadaşımızda vardı. O arkadaşıma bir düğün partisi düzenlemiştik. Bunun gibi tatlı hatıraların yanı sıra acı ve hüzünlü hatıralarda oldu. Topkapı sarayındaki 24 saat Kuran-ı Kerim okuma adeti bizim koğuşumuzda aynen 24 saat Kuran okunarak ifa ediliyordu. Herkesin Kuran okuma saati farklıydı. Herkes Kuran nöbeti tutuyordu. Günlük minimum bir hatim okunuyordu. Bazı günler 3 hatim bile bitiyordu. Böyle bir koğuşta kaldım.”
CEZAEVİNDE BİR ÜNİVERSİTE DAHA OKUDUM
Cezaevinde zamanın oturarak geçmediğine vurgu yapan Servet Erdil, o günleri şöyle özetliyor: “Koğuştaki arkadaşlarımız zamanı gerçekten dolu dolu okuyarak değerlendiriyorlardı. Bunun yanında spor yapanlar vardı. Okuma faaliyetini yerine getirenler daha çoktu. Çok sayıda kitaplar okunuyordu. Kütüphaneden iki haftada bir kitaplar isteniliyordu. Koğuşta herkesin bir kitap isteme hakkı olduğundan dolayı, dönüşümlü kitaplar okunuyordu. Bir haftada 2 ila 3 kitap bitiriyorduk. Bende o süreçte hadis ilminde derinleşmeye çalıştım. Riyaz ü Salihin adlı 3 ciltlik kitabım vardı. O eseri defaatle okumayı Allah nasip etti. Bunun yanında başka hadis kitaplarını okudum. Bu şekilde cezaevinde kendimizi yetiştirme imkânımız oldu. 15 aylık tutukluluk sürecimde cezaevinde bir üniversite okudum diyebilirim. Bu üniversitenin adı da Cemil Meriç üniversitesi olabilir. Çünkü Cemil Meriç Külliyatını okuma ve oradan notlar alma fırsatım olmuştu. Tahliye olunca bir kitabım yarım kaldı. Kitaplar ile derinleşme fırsatım oldu. Dışarıda yani dış dünyada onu yapmak çok zordu. Çünkü meşguliyetler çok fazla dışarıda. Cezaevinde telefon ve iletişim araçlarının olmaması, radyonun olmaması televizyonun hiç tercih edilmemesi gibi nedenler kitap okumaya insanı yoğunlaştırıyor.”

HER ŞAİRİN HAYATINDA ZİNDAN HAYATI OLMUŞ
Tutukluluk süresinde sık göremediği kızı için hikâye kitapları yazan Servet Erdil, şu bilgileri veriyor: “Bunlar kitapçık şeklinde küçük hikayelerdi. Kendilerinin 20 yaşına geldikleri zaman okuyacakları mektuplar yazdım. İçeride bayağı bir şiir yazma fırsatım oldu. Elbette geçmişten gelen bir alışkanlıkta vardı bu durum işimi kolaylaştırdı. Banan göre her şairin hayatında bir zindan hayatı olmalıymış, ki çoğu şairin yolu düşmüştür oralara. Cezaevinde onu hissettim. Çünkü kapıların kapanması ve örülü duvarlar insanı kalp ve ruh olarak ayrı buuda taşıyor. Çok ayrı bir frekansta oluyorsunuz. Mistik felsefede buna Nirvana derler. Tasavvufta başka isimler ile adlandırılır. Onu içeride daha çok yaşıyorsunuz. İçeride Mesnevi de bitirmek Allah nasip etti. O da benim için çok güzel bir birikimdi. Bu şekilde onlarca kitabı bitirme fırsatımız oldu diyebilirim. İçeride hacet namazları kılardık. Bir gece hacet namazından sonra namaz kıldıran 50 yaşlarındaki abimizin halindeki değişim beni de etkisine almıştı ısrarla ne oldu abi anlatır misin? Diye sorunca :” servet dedi bir perde açıldı önümde kıyamdayken Topkapı Sarayında Fatih Sultan Mehmet ile Efendimiz konuşuyorlardı Fatih Sultan Mehmet Efendimize bu kardeşlerimizin haceti var Efendim ne olacak dedi ve Efendimiz sav Hacetleri giderilecek dedi.” demişti. Hacet namazlarımızda bir derinleşme ve yakarış hali vardı. Birçok arkadaşımız ile birlikte koğuşta akşam ondan sonra hacet namazları kılardık. Yine akşamlardan birinde Hacet namazı öncesinde bir arkadaşımızın kılacağım namazı kendisinin haceti adına kılmamı istedi. Ben de kendisine içerde kırk günlük programlar yaptığımdan ben 40 gün 40 kapı çaldım hiçbiri açılmadı diyerek nazik bir şekilde başkasına gitmesini söyledim. Hacet Namazı sırasında koğuşun kapısından adımı okudular. Bu tahliye haberiydi. Arkadaşımın abi hani 40 gün 40 kapı deyişi hala kulaklarımda Allah Hacet duasına şimşek gibi cevap vermişti adeta.”












