Celal Başlangıç: Suriye’ye operasyondan başka ne yapabilir? Valla daha ne olsun, en son içeride siyasi bir soykırım olabilir. Çünkü yapacak başka bir şeyi kalmadı artık. Söz konusu Kürtler ise demokrasi teferruattır.
Türkiye halkı biraz da manipüle edilen bir halk da değil mi aynı zamanda? Kamuoyunu oluşturacak unsurların başında muhalefet geliyor. Muhalefetten çok güçlü bir ses yok. Basın desek, yüzde 95’i güdümlü hale gelmiş. Muhalif seslerin çoğu duyulmayacak bir şekilde engelleniyor. Türkiye’de sıradan bir insanın doğru haber ve bilgi alabileceği bir kaynak gözükmüyor.
4 yıllık gazeteci Celal Başlangıç. Mesleğe 1975’te Ege Ekspres’te başladı. Demokrat İzmir ve Politika gazetelerinde çalıştıktan sonra 1981 ve 1994 yılları arasında Cumhuriyet’te Adana Bölge Temsilciliği, İç Politika Servis Şefliği, Yazıişleri Müdürlüğü yaptı.Evrensel gazetesinin kurucu genel yayın müdürü oldu. Radikal gazetesinde çalıştı. Bir grup gazeteciyle birlikte Beyoğlu gazetesini çıkardı. T24 ve Gazete Duvar internet portallarında yazıları yayımlandı.
Artı Gerçek Genel Yayın Yönetmeni olarak çalışmalarını Almanya’nın Köln kentinde sürdüren Başlangıç’ın aralarında Kanlı Bilmece, Korku Tapınağı: Güçlükonak-Silopi-Lice-Tunceli, Hayatın Rengi Gökkuşağı, Hayata Söylenmiş Şarkılar‘ın da bulunduğu yayımlanmış sekiz kitabı var.90’lı yıllarda Türkiye’nin güneydoğusunda ilan edilen olağanüstü hal döneminde yaşanan hukuksuzluklarla ilgili yazdıklarıyla bölgeyi en iyi bilen gazetecilerden biri.“Nasılsınız” diye soranlara, “İyiyim, iyi olmak zorundayım” diyen Başlangıç, hiçbir şey için geç olmadığını belirterek Türkiye’yi normal şartlara döndürmek gerektiğini vurguluyor: “Geleceğin Türkiye’sini, AKP’siz Türkiye’nin nasıl kurulacağını, AKP’nin bu ülkede açtığı yaraların, verdiği hasarın nasıl onarılacağını şimdiden hesap etmemiz lazım. Çünkü anayasal düzenden eğitimine, sağlığına, medyasına kadar, adaletine kadar Türkiye’de birçok kurum yaralanmış ve işlevleri tersyüz edilmiş ve tek parti iktidarına bağlanmıştır. Bundan sonra düşünülmesi gereken bu AKP tahribatı nasıl giderilecektir…”
Celal Başlangıç, Kronos‘un sorularını yanıtladı.
Bir fotoğrafla başlamak istiyorum. Geçtiğimiz hafta Çanakkale’de bir hastanede göz ameliyatı olan eşine refakat eden Ekrem Yaşlı, başka bir hastanın refakatçisi tarafından darp edildi. Görüntüde, başından aşağı kanlar akıyordu. Yaşlı, “Eşimle Kürtçe konuştuğum için saldırdı bana” dedi. Soruşturma sonunda, “Soyut iddialara somut deliller bulanamadı” denilerek dosya kapatıldı. Bu fotoğraf Kürtlere ne anlatır?
Aslında, meseleye şuradan bakmak lazım diye düşünüyorum: 1990’lı yıllara kadar devletin resmî ideolojisinde Kürt yoktu. Kürtler de Türktü. Ama onlar dağ Türküydü. Dağlarda kar sertleşiyor. Sert kara basınca kar kurt ettiği için onlara Kürt denmiş diye bir söylem, ideoloji vardı. Hatta ben bunu 1992 yılında Aziz Nesin’e sormuştum. Şırnak yakılıp yıkıldığında, Çağdaş Gazeteciler Derneği olarak Aziz Nesin ile beraber bir heyet oluşturmuştuk. O zaman giderken yolda anlatmıştım Aziz Nesin’e. Rahmetli demişti ki, “Bunca yıllık mizahçıyım ama ben bile bunu uyduramam.” Fakat süreç içerisinde Kürtlerin varlığını devlet kabul etmek zorunda kaldı. Bu sefer de “Kürt vardır ama teröristtir.”, “Kürt vardır ama kötüdür,” yani negatif bir kabul geldi. Şimdi birincisi bu olay, linç edilen bir genç de var, onun bir yansıması. Cumhuriyetin, özellikle 1925’den bu yana gelen ideolojisinin bir yansıması. İkincisi de, daha önemli yanı, AKP’nin Kürt düşmanlığı. 2015 yılında çözüm masasını devirdikten sonra anti-Kürt bir kampanyayla milliyetçi oyları arkasına takmaya çalışan AKP’nin ülkeyi getirdiği nokta burası. Her ne kadar “Biz Kürt düşmanı değiliz, biz teröre karşıyız,” diyorlarsa da bütün yaptıkları, Suriye örneğinde de gördüğümüz, Kürt düşmanlığı. O Kürt düşmanlığının aşağıya, araziye, halka yansıması. “Halkı din ve devlet duygularıyla tahrik etme” suçunu aslında AKP devleti işliyor şu anda. Bu, onun bir yansıması.
Ortada bir suç varsa bunun bir de cezasının olması gerekmez mi? Fakat cezai bir karşılığı yok.
Yani sen Kürt vardır deyince ayrımcılıktan yargılanıyorsun, ama adam Kürtçe konuşuyor diye birini döverse dövmekten bile yargılanmıyor, bırak ayrımcılıktan yargılanmayı. Takipsizliğe uğruyor. Cezasızlık kavramı var. İşkenceye karşı cezasızlık, adam kaçırmaya karşı cezasızlık, insanları yargısız infaz etmeye karşı cezasızlık. Bu da o cezasızlık kavramına giriyor. Cezasızlık demek, devletin desteklediği suçlar demektir. Şu an AKP devleti de bu suçları destekliyor.
AKP GİDİNCE KİM HESAP SORACAK?
Sözünü ettiğiniz suçları işleyenler nasıl kendilerinden bu kadar eminler? Evet, şu an cezasızlık var ama işkenceye karşı işlenen suçlar gibi insanlığa karşı suç işleyenler bir gün yaptıklarının karşılarına çıkacaklarını bilmiyorlar mı?
Ben böyle bir şey görmüyorum. Var olan iktidardan destek görüyorlar şu anda. Onları yargılayacak ciddi bir muhalif güç görmüyorlar. Temel sorun bu yani. O olmadığı için, köpeksiz köy bulup değneksiz gezme hikayesi bu işte. Hesap verme korkuları yok, hesap verilecek güç yok şu an karşılarında. Yarın, muhalefet olarak Meral Akşener mi gelecek hesabını soracak? Şu hâlde CHP mi gelip soracak?
Sormayacak mı?
Soracak gibi görünmüyorlar. Bunun için ciddi bir kamuoyu baskısına ihtiyaç var. Bu cezasızlık kavramını geliştiren, yerleştirenlerin en azından seçmenler tarafından oy ile mahkûm edilmesi gerekiyor. O korkuları bile yok. Çünkü Türkiye halkı, çok da bunlara önem veren bir halk değil açıkçası.
‘BASININ SAHİPLERİ SARAYIN ADAMLARI’
AKP iktidarı bir şey yaptı, onu iyi görmek lazım. Bu zamana kadar olan iktidarlardan farklı bir iş yaptı ve medyanın mülkiyetiyle oynadı. Şu zamana kadar hiçbir iktidar böyle bir şey yapmamıştı. AKP iktidarı bir anlamda mülkiyeti üzerine geçirdi. Aslında şu an gazetelerin, televizyonların sahipleri gözüken müteahhitler, iş adamları Saray’ın adamları. Saray adına o mülkiyetleri emaneten taşıyorlar ve istedikleri zaman, Saray istediği zaman, istedikleri kişiye devrediyorlar. O gezici bir mülkiyet hatta. Böyle olunca tabii medyanın yüzde 95’ni ele geçirdiler.
Bir kısmını baskıyla, bir kısmını parayla, bir kısmının da mülkiyetini satın alarak susturdular. Öyle bir şey yaptılar ki medyanın mülkiyetini TMSF’ye düşürdüler. TMSF’den istediği müteahhitlere, ihale verdiği müteahhitlere devrettiler. Evvelden devlet, medya mülkiyeti açısından şöyle bir şey yapardı: Tansu Çiller, Mesut Yılmaz iktidarına kadar süren bir süreçti, gazete ve televizyon sahiplerine ihale verirdi. Enerji dağıtım ihalesinden barajların satılmasıyla önce, sonra kiralanması falan oldu. Ama bu paradigmayı, AKP iktidarı tamamen tersine çevirdi. Ne yaptı? İhale verdiği müteahhitlere TMSF’ye düşürdüğü gazeteleri ve televizyonları vermeye başladı. En farklılaşan yer burası. Medya mülkiyetiyle oynadı derken de işin ucunda bir de bu var. Medya mülkiyetini tamamen ele geçirdi. Ama yetmiyor, ele geçirmesi de yetmiyor. Bir sürü halkı medya gücüyle manipüle etti. Fakat şimdi tirajlar artık düştü, izlenme oranları düştü, halkın başka bir arayışı başladı. Bu yüzden hem Türkiye’deki muhaliflerin son kalan kırıntılarına baskı yapıyor hem de yurt dışından yayın yapan kurumları denetim altına almaya çalışıyor. Şu ana kadar tek taraflı bir bilgi bombardımanıyla halkı tuttu. Bunda da bir ölçüde başarılı oldu. Yani Türkiye insanları gerçekleri öğrenemiyor. Gerçekleri öğrenebilecekleri çok sınırlı kanallar var. Yaygın ve egemen medya ise tamamen iktidarın yalanlarını pompalayan propaganda aygıtına dönüştü. Dev bir aygıt var karşımızda. Sorun da zaten bunu delip halka doğru bilgiyi aktarabilmekte. Mesela son yapılan benzin zammını bu halkın en az yarısı İnönü zamanında falan yapıldığını zannediyor.
Sınırlı muhalif yapan yayınlar da yine şeytanlaştırılan yayınlar. Sınırlı sermaye ile, sınırlı imkânlarla hem muhabir hem yazar hem teknik ekipman anlamındaki yetersizliklerle Türkiye’deki bu bilgisizliği, habersizliği giderebilecek durumda mı?
Şunu söyleyebiliriz: Üç yıl öncesine göre daha avantajlı durumdayız. Neden daha avantajlı durumdayız? Çünkü halkın büyük bir kısmı alternatif yayınlara yönelmeye başladı. En azından üç yıl önce çok az sayıda insan yönelmişken şimdi bu yönelme giderek arttı. Hatta ben şundan eminim ki haber almak isteyen AKP’liler bile kendi organlarını okumuyor, muhalif medyaya bakıyor sonuç itibarı ile. Bu giderek yayılacak ama nereye kadar yayılacak, nerde durur onu kestirmek zor. Bir de tabi ki burada ana muhalefet partisinin rolü çok büyük. Ne yazık ki CHP bu tür işleri yerine getiremiyor. CHP’ye yakın kanallar bile, örneğin işte bu son Barış Pınarı Harekatı’nda gördüğümüz gibi AKP’li yayın organlarının dilini tercih etti Halk TV’den Cumhuriyet gazetesine kadar. Kullanılan bütün terminoloji AKP’lilerin kullandığı terminoloji ile aynı. Muhalefet yayın organları da temel meselelerde görevini yerine getiremiyor ve gelip bu şaibeli iktidarın arkasında hizalanıyor.
Muhalefetin aldığı kararlar nasıl alınıyor? Mesela son tezkere…
Kemal Kılıçdaroğlu çıktı, ‘evet’ diyeceğiz dedi tezkereye. Biz araştırdık nerede alındı bu karar diye, çünkü partinin Afyon’da bir kampı vardı. O kampta konuşulmamış bile bu mesele. Onu öğrendik. Parti meclisi, karar organlarından biri, orada da konuşulmamış. Hatta MYK’da da konuşulmamış. Sadece genel başkan tarafından bazı MYK üyelerine dikte ettirilmiş. Şimdi CHP’nin ikincisi defosu bu. Biri dokunulmazlıkların kaldırılması konusundaydı. O da bir yerde konuşulmadı aslında. Bir akşam televizyona çıktı Kılıçdaroğlu, dedi ki: “Anayasaya aykırı ama evet diyeceğiz.” Şimdi soruyor çıkıp, en son grup toplantısında konuştu, “Ne işin var senin Suriye’de?” diye. Ya sen tezkereye evet dedin sen gönderdin ya. Gönderenlerden biri de sensin. Ne yazık ki bu AKP iktidarının diskuruna teslim olmaktır, muhalefet de buna destek olmuş durumda. Burada tek aykırı duran, ayrı duran HDP. Onu da başka türlü çökertmeye çalışıyorlar.
Bir parti kendi alt organlarında istişare etmeden, ilgili kurullarında konuşmadan kararlar alıyorsa, genel başkan kendi başına mı alıyor bu kararları yoksa başka bir güç tarafından dikte mi ettiriliyor?
Valla ben başka yerlerden dikte ettirildiğini düşünmeye başladım. Çünkü bu iş fazla olmaya başladı. Suriye operasyonuna evet denmesini eleştiren CHP’nin iki yıllık Mardin il başkanı görevden alındı. O kadar tartışılmaz kılıyorlar. Şimdi ne farkı kaldı bunun AKP anlayışı ile. Yüzde 95’i basının iktidarın elinin altında diyorduk kalan yüzde 5’inin büyük bölümü de iktidarın dümen suyuna girip AKP’nin arkasında hizalandılar. Dokunulmazlıkların kaldırılmasının arkasında da hizalandılar. Sınır ötesi harekatın tezkeresine evet diyerek de hizalandılar.
‘KÜRTLER CHP’NİN KAZANMASI İÇİN DEĞİL AKP’NİN KAYBETMESİ İÇİN OY KULLANDI’
Oysa görece bir dayanışma vardı. Mesela, Kürtlerin büyük çoğunun da destek verdi İstanbul ve Ankara’daki büyükşehir belediye başkanlıklarının CHP tarafından kazanılması için. Bu iyimserlik havasının bu kadar kısa süre içerisinde biteceğini düşünüyor muydunuz?
Kürtler CHP’ye destek vermedi. AKP’ye desteğini kesti. Stratejik oy kullandılar. CHP’nin kazanması için değil AKP’nin kaybetmesi için oy kullandılar. CHP’den çok büyük bir beklentilerinin olduğunu sanmıyorum zaten. Bu oluşan muhalefet havasını, demokratik cepheye muhalefetin bu anlayışı ciddi bir darbe vurdu. Çünkü artık iş başka yere doğru gidiyor. Gittiği nokta şu: bir tarafta CHP ve HDP itilafı kalacak diğer tarafta İyi Parti, Saadet Partisi, Ali Babacan’ın kuracağı parti başka bir cephe oluşturacak. Muhalefet bu anlamda iki temel yapıya ayrılacaktı. Fakat bu yapı, şimdi CHP’nin bu yöntemiyle ciddi bir şekilde zedelenmiş oldu. Ciddi bir güvensizlik yaratan bir olay bu.
CHP MYK’sını kim seçiyor?
Çoğu CHP’li bunun farkında. CHP’nin tümü için söylemiyorum bunu. Özellikle CHP’nin şu andaki MYK’sı için söylüyorum. Bakın hâlâ o tüzük maddesi değişmedi. Deniz Baykal için hazırlanmıştı bu tüzük. Kemal Kılıçdaroğlu kullanıyor. 50 kişilik parti meclisi seçiliyor, içinden 14-17 kişilik MYK seçiliyor. Bu MYK’yı kim seçiyor? Genel başkan seçiyor. Bu MYK, Kemal Kılıçdaroğlu’nun seçtiği bir MYK’dır. Mesela parti meclisinde Kemal beyin istemediği isimler var. Niye? Onlar kurultaydan giren isimlerdi. Parti meclisi içinden de MYK seçilmiyor. Kemal Kılıçdaroğlu kendi seçiyor. Şu anda CHP’nin MYK’sı aslında Kemal beyin görüşlerini yansıtan bir yapıdır. CHP’nin tümü için bunu söylemek kolay değil. Çünkü orada gerçekten direnen demokrat unsurlar halen daha varlığını sürdürüyor.
Fakat aynı partide Sezgin Tanrıkulu gibi siyasetçiler hayat bulabiliyor ve büyük tepki de görmüyor.
Bazı ulusal kesimden tepki görüyor zaman zaman fakat Sezgin Tanrıkulu çok çalışkan olduğu için kamuoyu tarafından destekleniyor.
‘AKP’DEN ÇIKACAK YENİ BİR MUHALEFETİN FAYDA SAĞLAYACAĞINI DÜŞÜNMÜYORUM’
Geleneksel muhalefet bu haldeyken yeni sesler de duyulmaya başlandı. Bu seslerin bazıları AKP içerisinden çıkan Babacan’ın gurubu ve Davutoğlu’nun gurubu mesela. Fakat tam olarak ortaya da çıkamıyorlar, çünkü yaptıkları en küçük faaliyet engelleniyor. Sizce bu oluşumlar kuluçkadan çıkabilecekler mi, çıkabilirlerse bir rüzgâr estirebilirler mi?
Suriye’ye yapılan askeri harekatın en temel unsurlarından bir tanesi kendi içlerindeki parçalanmayı önlemekti. Ben AKP içerisinden çıkabilecek yeni bir muhalefetin Türkiye’ye fayda sağlayacağını düşünenlerden değilim ve bunlara bel bağlamıyorum. Zaten bunlar geçmiş dönemde aynı suç şebekesinin ortakları konumundaydılar ama son dönemde AKP’nin hegemonik yapısını % 1-3 düşürebilmeleri benim açımdan önemli. Onun dışında geleceğe yönelik bu oluşumlardan pek bir beklentim yok. Bu savaşın sonucunda da bu muhalefet durmak zorunda kaldı. Zaten ana muhalefet durmuştu, mecliste bulunan muhalefetler durmuştu ve bunun sonucunda da Tayyip Erdoğan dar bir parkurda istediğini almış oldu. Tayyip Erdoğan ilk perdeyi kazanmış gibi göründü fakat Ortadoğu bataklığının kaç perdeden oluştuğunu unutmuş durumda.
‘AKP KİNCİ BİR PARTİ OLDU’
Türkiye’de siyasal değil, toplumsal muhalefet de eziliyor. Toplumsal muhalefete bir baskı da diğer muhalif cephelerden geliyor. Mesela, AKP ile kavga etmemeniz gerekiyordu, orta yolu bulabilirdiniz gibi. Oysa AKP kendi başbakanı olan Ahmet Davutoğlu’na bile tolerans göstermiyor. AKP’ye sürekli biat etmek mümkün mü?
AKP bu yola toplayıcı bir parti olarak çıkmıştı ama daha sonrasında tek adam rejimini destekleyen bir partiye dönüştü ve tek adam da bu partiye kendi kimliğini ve damgasını vurdu. Vurulan damgalardan biri de “kincilik.” AKP kinci bir parti oldu. Bu kini muhalefete zaten yapıyordu fakat özellikle kendi bünyesinden ayrılan isimlere bile terörist damgasını vurmaya başladı. AKP, kendisine muhalefet eden herkese terörist damgasını vurabilecek bir konuma geldi ve sadece bunu yapmakla kalmayıp, hakkında dosyası varsa, yolsuzluk iddiası varsa bunu da kalkıp açıklar. Milli İstihbarat Teşkilatı, Cumhurbaşkanlığına bağlandıktan sonra, MİT’in sadece devletin güvenliği için değil AKP’nin güvenliği içinde istihbarat toplayan bir yapıya erildiğini görebiliyoruz. Daha doğru bir tabir ile Milli İstihbarat Teşkilatı, Tayyip Erdoğan İstihbarat Teşkilatına dönüşmüş durumda.
‘ÜLKEDE IŞİD’CİLER CİRİT ATIYOR’
Bu durum uzun vadede Türkiye’nin güvenliğini tehdit etmez mi?
Artık Türkiye’nin güvenliği mi kaldı? Ülkenin içerisinde IŞİDciler cirit atıyorken, El Kaideciler cirit atıyorken, çeteler sokakta adam vuruyorken ve devlet kendi eliyle insan kaçırıyorken ülkenin güvenliğinden söz etmemiz pek mümkün olmuyor. İnsanlar kaçırılıyor, biri 6 ay yok diğeri 8 ay yok ve her nasıl oluyorsa hepsi Ankara Terörle Mücadele’den çıkıyor. Olabilir mi böyle bir rezillik?












